مذاکرات ایران و آمریکا؛ تایید برگزاری نشست دوم در رم
منبع تصویر، Getty Images
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران تایید کرده است که نشست دوم مذاکره کنندگان جمهوری اسلامی و ایالات متحده شنبه در رم، پایتخت ایتالیا برگزار خواهد شد.
آقای غریبآبادی که چهارشنبه با تلویزیون ایران مصاحبه میکرد، تاکید کرد صرف نظر از محل ملاقات، وزیر امور خارجه عمان تسهیلکننده و میانجی گفتوگوهاست.
آقای غریبآبادی با اشاره به سخنان و گزارشهای مختلف درباره محل برگزاری دومین نشست ایران و آمریکا گفت: «در مورد زمان و مکان گفتوگوها نباید روزها و ساعتها وقت صرف کنیم.»
نشست نخست عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیسجمهوری ایالات متحده شنبه گذشته در مسقط، پایتخت عمان برگزار شد.
آقای غریبآبادی درباره نشست دوم در رم گفت: « در دور دوم تمرکز بر تعیین چارچوبها و دستور کار مذاکرات خواهد بود. به این معنا که اگر قرار است درباره برنامه هستهای ایران، بهویژه در زمینه اعتمادسازی نسبت به این برنامه و همچنین موضوع رفع تحریمها بهگونهای ملموس برای جمهوری اسلامی ایران گفتوگو کنیم، باید مشخص شود که چه اقداماتی باید انجام شود، چه موضوعاتی باید مورد بررسی قرار گیرد و دقیقاً کدام تحریمها باید لغو گردد.»
آقای غریبآبادی با اشاره به سخنان روز گذشته دونالد ترامپ و استیو ویتکاف گفت ایران صنعت غنیسازی هستهای را وجه المصالحه مذاکرات قرار نخواهد داد.
آقای غریبآبادی درباره نقش استیو ویتکاف گفت: «جایگاه آقای ویتکاف در ساختار سیاسی آمریکا از یک وزیر بالاتر است. او قرار است با مارکو روبیو، ویر خارجه آمریکا به فرانسه برود و در آنجا با رئیسجمهوری فرانسه دیدار کند. درحالیکه آقای روبیو با همتای خود دیدار خواهد کرد.»
آقای غریبآبادی که در پی سفر رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی به تهران صحبت میکرد، درباره احتمال حضور این نهاد بینالمللی در مذاکرات هستهای بین ایران و آمریکا گفت: «الان زود است آژانس را وارد این فرایند بکنیم. هروقت تفاهمی شکل بگیرد، آژانس طبیعتا دعوت خواهد شد.»
این سخنان واکنشی به حرفهای رافائل گروسی بود که پیشتر به نشریه لوموند گفته بود: «هر توافقی بدون حضور آژانس فقط یک تکه کاغذ است.»
معاون وزارت خارجه درباره سفر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه به مسکو گفت: «سفر آقای عراقچی به روسیه بخشی از روابط راهبردی میان ایران و روسیه است. او پیام رهبر ایران را به آقای پوتین رئیسجمهوری روسیه خواهد داد و همین طور راههای گسترس و تقویت همکاریهای دو و چندجانبه را بررسی خواهد کرد.»
او با اشاره به «آگاه بودن روسیه و چین از جزئیات گفتگوهای مسقط» گفت «موضع چین و روسیه بر توقف تهدیدات و ضرورت رفع تحریمها و ادامه مذاکره است.»
منبع تصویر، FARS
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی میگوید علاقمند است که این نهاد در مذاکرات ایران و آمریکا نقش داشته باشد. آقای گروسی که برای گفتگو با مقامات ایران اکنون وارد تهران شده است، پیش از انجام این سفر در مصاحبه با روزنامه فرانسوی لوموند گفت که آژانس در حال حاضر در مذاکرات نقشی ندارد اما «نسبت به آن بیتفاوت نیست.» او همچنین در مورد «نزدیک بودن» ایران به ساخت بمب اتمی هشدار داد.
مدیرکل آژانس اتمی سازمان ملل با اشاره به اینکه در هرگونه توافق هستهای بین تهران و واشنگتن مسئولیت راستیآزمایی آن با آژانس خواهد بود، گفت در نهایت وقتی متن و تدابیر لحاظ شده در آن مشخص شود، از آژانس خواسته خواهد شد که نظر بدهد.
مدیرکل آژانس که پیش از این گفته بود ذخایر اورانیوم غنیشده ایران اکنون برای ساخت سلاح اتمی کافی است، در گفتگو با لوموند هشدار داد ایران با دستیابی به سلاح هستهای «خیلی فاصله ندارد.»
آقای گروسی گفت «مثل یک پازل میماند، آنها قطعات آن را دارند و ممکن است یک روز سرهمش کنند».
«هنوز فاصله دارند تا آنجا برسند اما باید گفت که خیلی دور نیستند.»
ایران همواره بر صلحآمیز بودن برنامه اتمی خود تاکید داشته است.
آقای گروسی دو ماه پیش هم با اشاره به ادامه غنیسازی در ایران در سطحی نزدیک به درجه تسلیحاتی، گفته بود که «فرصت برای رسیدن به توافق با ایران رو به پایان است.»
رافائل گروسی در هنگام ورود به تهران مورد استقبال بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران قرار گرفت و سپس با عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران دیدار کرد.
بر اساس درخواست شورای حکام آژانس، آقای گروسی باید تا پیش از پایان بهار امسال، گزارش جامعی از فعالیتهای اتمی ایران بر اساس دو توافق اتمی برجام و توافقهای جداگانه آژانس و ایران تهیه کند.
سفر رافائل گروسی به تهران در حالی انجام شده است که موضعگیری جدید مقامهای آمریکایی مبنی بر لزوم توقف کامل برنامه غنیسازی ایران خبرساز شده و واکنش تهران را به دنبال داشته است.
آمریکا: برنامه غنیسازی ایران باید برچیده شود؛ ایران: قابل مذاکره نیست
وزیر خارجه ایران در واکنش به اظهارات مقامهای آمریکا، مبنی بر لزوم برچیده شدن کامل برنامه غنیسازی اورانیوم در ایران گفت «اصل موضوع غنیسازی قابل مذاکره نیست.»
عباس عراقچی به گزارشگران گفت ایران برای «اعتمادسازی نسبت به نگرانیهای احتمالی» طرف مقابل آمادگی دارد اما تاکید کرد که «غنیسازی ایران امر واقعی، پذیرفتهشده و حقیقی» و «غیرقابل مذاکره» است.
او همچنین از مواضع «بعضا متفاوت» مقامهای آمریکا در این مورد انتقاد کرد و گفت چنین اظهاراتی به روند مذاکرات کمکی نمیکند. هرچند وزیر خارجه ایران تاکید کرد که «مواضع واقعی» پشت میز مذاکره مشخص میشود.
دیروز بعد از حرفهای ظاهرا متناقض استیو ویتکاف نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه در مورد برنامه اتمی ایران، خود او و چند مقام دیگر تاکید کردند که ایران برای رسیدن به توافق با واشنگتن باید برنامه غنیسازی را کاملا کنار بگذارد.
آقای ویتکاف ابتدا در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز گفته بود «ایران به غنیسازی بیش از ۳/۶۷ درصد نیازی ندارد» اما بعد در بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس تاکید کرد که «ایران باید برنامه غنیسازی اتمی و تسلیحاتی کردن آن را حذف و متوقف کند.»
رقم ۳/۶۷ درصد سقف مجازی است که در توافق هستهای سال ۲۰۱۵، برجام، برای برنامه غنیسازی ایران تعیین شده بود.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، سهشنبه در نشستی خبری گفت که دونالد ترامپ در تماس تلفنی با سلطان عمان تماسی ضمن تشکر از میزبانی او برای دور اول مذاکرات آمریکا و ایران بار دیگر تاکید کرده است که تهران باید برنامه اتمی خود را پایان دهد.
منبع تصویر، Reuters
خانم لیویت در جواب این سوال که آیا پایان برنامه اتمی به معنی «محدود کردن غنیسازی اورانیوم و موشکها در ایران است یا از بین بردن تاسیسات اتمی» گفت: «رئیسجمهور نمیخواهد ببیند که ایران یک برنامه اتمی دارد. او نمیخواهد ایران صاحب سلاح هستهای شود. او شفاف این موضوع را توضیح داده است.»
تمی بروس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا هم در پاسخ به سوال خشایار جنیدی، خبرنگار بیبیسی فارسی درباره اظهارات ظاهرا متفاوت آقای ویتکاف گفت: «در نهایت آنچه مهم است دستاورد این مذاکرات و نتیجه نهایی آن است. این مهم نیست که در آن مصاحبه چه جملهای گفت یا در اینجا چه نوشت. میدانم که همه ما به دنبال پاسخیم چراکه بشریت به نتیجه نهایی این [مذاکرات] علاقه دارد اما به شما هشدار میدهم و توصیه میکنم که صبور باشید.»
خانم بروس سپس در پاسخ به خبرنگار سیانان در همین باره گفت: «صحبتهای سخنگوی کاخ سفید را شنیدیم. من میتوانم بگویم که نظر وزیر خارجه، نظر رئیسجمهور و نظر آقای ویتکاف نماینده آمریکا در این مذاکرات واضح و شفاف است. ایران نمیتواند برنامه غنیسازی یا سلاح هستهای داشته باشد.»
آیتالله خامنهای رهبر ایران دیروز برای نخستین بار در مورد مذاکرات ایران و آمریکا اظهارنظر کرد و گفت «گامهای اول» در مسیر مذاکره «خوب» بوده و با وجود «بدبینی به طرف مقابل»، به مذاکرات «نه خیلی بدبین هستیم، نه خیلی خوشبین.»
دونالد ترامپ رئيس جمهور آمریکا گفته است که به توافق با ایران امیدوار است اما تهدید کرده در غیر این صورت گزینه نظامی مطرح است. او بارها تاکید کرده است که ایران نباید سلاح اتمی داشته باشد و دنبال تضمین این موضوع در مذاکرات با تهران است.
ایران همواره بر صلحآمیز بودن برنامه هستهایاش تاکید کرده است.
رم یا مسقط؛ بالاخره دور دوم مذاکرات کجا برگزار میشود؟
بعد از چندین روز گزارشهای ضدونقیض در مورد محل برگزاری دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا یک بار دیگر گزارش شده است که رم، پایتخت ایتالیا محل این مذاکرات خواهد بود.
خبرگزاری صدا و سیما گزارش داده است که محل برگزاری مذاکرات رم است اما «همانند دور اول، وزارت خارجه عمان میزبان این دور از گفتگوهاست.»
این در حالی است که مقامهای ایران در روزهای گذشته خبر برگزاری مذاکرات در رم را که از سوی مقامهای اروپایی اعلام شده بود، رد کرده و گفته بودند که دور دوم مذاکرات هم در عمان برگزار میشود.
روز دوشنبه (۲۵ فروردین) وزیر خارجه ایتالیا گفت که رم درخواست میزبانی مذاکرات را از «طرفهای علاقمند» و همچنین عمان که نقش میانجی را ایفا میکند، دریافت کرده و به آن پاسخ مثبت داده است. وزیر خارجه هلند هم گفت مذاکرات در رم برگزار میشود. بعد در همان روز از عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران هم نقل شد که در گفتگو با همتای عراقی خود گفته است که مذاکرات روز شنبه در اروپا برگزار میشود.
اما ساعاتی بعد ایران اعلام کرد که با نظر عمان، دور دوم مذاکره نیز در مسقط پایتخت این کشور برگزار میشود.
خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی ایران دوشنبه شب (۲۵ فروردین) به نقل از اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران نوشت «پس از رایزنی های انجام شده، مقرر شد کماکان مسقط میزبان دور دوم این مذاکرات باشد که روز شنبه ۳۰ فروردین ماه برگزار خواهد شد.»
آقای بقایی که خود چند روز پیش گفته بود «احتمالاً دور بعدی مذاکرات در جایی غیر از عمان خواهد بود» روز سهشنبه ۲۶ فروردین در پاسخ به پرسشی درباره «علت تجدیدنظر درباره محل انجام مذاکرات» گفت «این تغییر ناشی از مباحث پشتیبانی و هماهنگی بود.»
حالا همزمان با انتشار گزارشهای جدید در مورد نهایی شدن رم به عنوان محل برگزاری مذاکرات، آقای بقایی در پستی در شبکه اجتماعی ایکس ظاهرا از این موضوع انتقاد کرده و گفته است این کار میتواند به منزله «عدم جدیت و حسن نیت» تلقی شود:
«تغییر مکان دروازه در فوتبال یک خطای حرفهای و یک حرکت غیرمنصفانه است. اما در دیپلماسی چنین حرکتی (که توسط عناصر تندروی فاقد درک منطق/هنر مذاکره معقول ترویج میشود) میتواند هر شروعی را در معرض تخریب قرار دهد.»
