زندانیان روس که به جنایت متهم شده‌اند، با یک انتخاب روبرو هستند: به جای دادگاه، به جنگ بروند

حوالی ساعت ۶:۴۵ صبح روز ۲۸ مارس، پلیس به خانه آندری پرلوف در نزدیکی نووسیبیرسک در سیبری رسید. او زود بیدار شده بود تا به باشگاه ورزشی برود، ماموران پلیس اعزام شده بودند تا او را به خانه ببرند و خانه‌اش را جستجو کنند.

آنها او را به سرقت حدود سه میلیون روبل (معادل ۳۲ هزار دلار) از یک باشگاه فوتبال نووسیبیرسک که او مدیر اجرایی آن بود، متهم کردند.

خانواده‌اش می‌گویند که تمام کاری که او انجام داده بود این بود که به کودکان اجازه می‌داد بدون پرداخت هزینه‌های معمول از زمین فوتبال استفاده کنند. آن‌ها فقط برای مربی پول پرداخت می‌کردند. اتهام‌زنندگان ادعا می‌کنند که پول دست‌به‌دست شده و به جیب او رفته است.

آندری پرلوف، که ۶۲ سال دارد، در مسابقات پیاده‌روی ۵۰ کیلومتری در المپیک سال ۱۹۹۲ مدال طلا گرفت. او بیش از شش ماه است که در بازداشت است و خانواده‌اش می‌گویند که تحت فشار است تا موافقت کند که در اوکراین بجنگد. به او گفته شده که در عوض، پرونده اختلاس علیه او متوقف می‌شود و احتمالا پرونده با پایان جنگ بسته می‌شود.

دخترش آلینا می‌گوید: «او شرکت در جنگ را نپذیرفته و ما در رسانه‌های محلی سر و صدای زیادی به پا کردیم، بنابراین او را به سلول تنبیهی سخت‌گیرانه فرستادند و آنجا دوباره قرارداد را برای او آوردند.»

آلینا اضافه می‌کند که وقتی پدرش برای بار دوم شرکت در جنگ را رد کرد، از دیدار یا تماس با خانواده‌اش منع شد.

این واقعیت که زندانیان برای جنگ در اوکراین جذب شده‌اند، پنهان نیست، اما تحقیقات بی‌بی‌سی نشان می‌دهد که چگونه تمرکز اولیه بر مجرمان خشن و سخت‌گیر تغییر کرده است. قوانین جدید به این صورت است که هم دادستانی و هم وکلای مدافع اکنون موظفند به تقریباً هر کسی که به جرمی متهم شده است، اطلاع دهند که آنهابه جای رفتن به دادگاه، حالا این گزینه را دارند که به جای آن به جنگ بروند.

قوانینی که در مارس ۲۰۲۴ تصویب شده است، به این معنی است که اگر زندانی‌ها برای رفتن به جنگ اعلام آمادگی کنند، تعقیب و هرگونه تحقیق علیه آنها متوقف می‌شود. پرونده‌های آن‌ها عموماً با پایان جنگ کاملا بسته می‌شود.

اولگا رومانووا، مدیر سازمان «روسیه پشت میله‌ها» که به بازداشت‌شدگان کمک‌های حقوقی ارائه می‌دهد، می‌گوید: «این سیستم اجرای قانون روسیه را به هم ریخته است.»

او می‌افزاید: «پلیس اکنون می‌تواند مردی را در کنار جسد کسی که تازه کشته است، دستگیر کند. آن‌ها دستبند را محکم می‌کنند و سپس قاتل می‌گوید صبر کنید، من می‌خواهم به عملیات نظامی ویژه بروم و آن‌ها پرونده جنایی را می‌بندند.»

ما یک فایل صوتی لو رفته از یک بازپرس دریافت کردیم که به همسر مردی که به سه سال زندان برای سرقت محکوم شده بود، مزایای امضای قرارداد با ارتش روسیه را توضیح می‌داد.

بازپرس به همسر این زندانی می‌گوید: «او ممکن است به شش سال حبس دیگر برای جرم دیگری محکوم شود. من به او فرصتی دادم برای اینکه با ارتش قراردادی امضا کند. اگر درخواست او برای شرکت در جنگ تایید شود، او به جنگ می‌رود و ما پرونده را می‌بندیم.»

اگر متهم قرارداد را امضا کند، ظرف چند روز پرونده جنایی تعلیق می‌شود، مظنون آزاد می‌شود و تقریباً بلافاصله به خط مقدم اعزام می‌شود. سه وکیل که در روسیه کار می‌کنند تایید کرده‌اند که این امر در سراسر کشور روسیه به یک هنجار تبدیل شده است.

برخی به امید اجتناب از زندان و نداشتن سابقه کیفری برای رفتن به جنگ اعلام آمادگی می‌کنند، اما این راه‌ فرار آسانی نیست، همانطور که نوجوانی به نام «یاروسلاو لیپاوسکی» این مساله را کشف کرد. او پس از اینکه به «آسیب عمدی به سلامت جسمانی توسط گروهی از افراد با توافق قبلی» متهم شد، قراردادی با ارتش امضا کرد.

دوست دختر جوان لیپاوسکی تازه فهمیده بود که باردار است. لیپاوسکی برای اجتناب از پیگرد قانونی به محض این که ۱۸ ساله شد، به ارتش پیوست.

او به اوکراین رفت و یک هفته بعد کشته شد. یکی از جوانترین سربازانی که در جنگ اوکراین کشته شد.

مشخص نیست که چند نفر از کسانی که به جرمی متهم شده‌اند، تصمیم به جنگ به جای محاکمه گرفته‌اند، اما این تغییر سیاست نشان‌دهنده نیاز روسیه به تقویت نیروهایش است، همزمان تعداد غیرنظامیانی که باید به خط مقدم بسیج شوند را به حداقل می‌رساند. چون مجرمان جای آنها را در خط مقدم پر می‌کنند.

مایکل کافمن، تحلیلگر نظامی در بنیاد کارنگی برای صلح بین‌المللی، می‌گوید: «آیا روس‌ها به محکومین یا کسانی که در زندان هستند اهمیت می‌دهند؟ من شک دارم که بدهند.»

او معتقد است دولت «احتمالاً تصور می‌کند که این‌ها افرادی هستند که می‌تواند از دست بدهد، که هیچ کس برایشان دلتنگ نخواهد شد و تاثیر منفی قابل‌توجهی بر اقتصاد نخواهند داشت.»

هنگامی که گروه واگنر اولین بار زندانیان را جذب کرد، رهبر درگذشته آن، یوگنی پریگوژین، مجرمان زندانی در زندان‌های با امنیت بالا را رصد کرد و گفت که به «استعدادهای جنایی» آنها در ازای عفو نیاز دارد.

بی‌بی‌سی و وبسایت روسی مدیازونا اسناد محرمانه‌ای را مشاهده و تایید کرده‌اند که جزئیات فرآیند جذب زندانیان، سرنوشت بسیاری از آن‌ها و نیاز به حفظ جریان مداوم ورود جنگجویان جدید را روشن می‌کند.

بی‌بی‌سی از طریق بررسی پلاک‌های شناسایی زندانیانی که در اوکراین کشته شده‌اند و پولهایی که برای تابوت و خاکسپاری آنها به خانواده‌هایشان پرداخت شده، دریافته که گروه واگنر نزدیک به ۵۰ هزار زندانی را از میان محکومان کیفری جذب کرده و در مقطعی تا ۲۰۰ نفر از آن‌ها هر روز در عملیات‌ها کشته می‌شدند. بسیاری دیگر نیز زخمی شده‌اند.

همه پلاک‌های شناسایی زندانیان با حرف «ک» شروع می‌شود، که نشان‌دهنده حرف اول «کلونیا» یا واحد زندانیان است. سه عدد اول نشان‌دهنده زندانی است که فرد از آنجا آمده است، و سه عدد آخر شماره جذب فرد را نشان می‌دهد. بنابراین هرچه عدد بالاتر باشد، تعداد بیشتری از آن واحد جذب شده‌اند.

سوابق پرداخت‌های هزینه تابوت و خاکسپاری نشان می‌دهد که بیش از ۱۷ هزار زندانی بین ژوئیه ۲۰۲۲ تا ژوئن ۲۰۲۳ در تلاش برای تصرف شهر باخموت در شرق اوکراین کشته شده‌اند.

برای جبران این تلفات، واگنر و بعدها وزارت دفاع، استراتژی‌های جذب خود را تغییر داده‌اند تا دامنه افراد قابل جذب را گسترش دهند.

برخی از افرادی که به جرایمی متهم هستند، پیشنهاد پیوستن به ارتش را رد می‌کنند، چرا که از نظر اصولی مخالف جنگ هستند، برخی دیگر به دلیل خطر مرگ یا جراحت در میدان جنگ آن را قبول نمی‌کنند، و عده‌ای دیگر می‌خواهند در کشورشان بمانند تا از پرونده خود دفاع کنند.

خانواده آندری پرلوف هنوز امیدوارند بی‌گناهی او را اثبات کنند، اما آخرین باری که آلینا در میانه‌ ماه ژوئیه پدرش را در دادگاه دید، او بسیار لاغر شده بود.

آلینا می‌گوید: «او تلاش می‌کند روحیه‌اش را حفظ کند، اما اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، اودر هم خواهد شکست.»

ما از مقامات روسی درباره پرونده آندری پرلوف و جذب غیرعادلانه زندانیان برای جنگ در اوکراین سوال کردیم، اما تا زمان انتشار این گزارش پاسخی دریافت نکردیم.