پنج پرسش بی‌پاسخ از دادگاه ژیزل پلیکو

ژیزل پلیکو، قربانی تجاوز جنسی فرانسوی، روز پنجشنبه برای آخرین بار از دادگاهی در جنوب فرانسه خارج شد. همسر سابق او به جرم بیهوش کردن و تجاوز به ژیزل، و همچنین دعوت از ده‌ها غریبه برای سوءاستفاده از او طی نزدیک به یک دهه، به ۲۰ سال زندان محکوم شده بود.

قاضی دادگاه آوینیون دومینیک پلیکو ۷۲ ساله را در تمامی اتهامات مجرم شناخت. او به همراه ۵۰ مرد دیگر محاکمه شد که همگی دست‌کم در یک مورد مجرم شناخته شدند، هرچند احکام مجازات آنها کمتر از میزانی بود که دادستانی درخواست کرده بود.

با وجود پایان محاکمه، هنوز پرسش‌هایی درباره پرونده پلیکو و اتفاقات آینده وجود دارد.

۱. ژیزل پلیکو از این پس چه خواهد کرد؟

زمانی که ژیزل پلیکو در ماه سپتامبر برای نخستین بار از پله‌های دادگاه آوینیون بالا رفت، هیچ‌کس نام او را نمی‌دانست. اما در طول ۱۵ هفته بعد، نام او به عنوان قربانی تجاوزی که از آنچه بر سرش آمده بود احساس شرم نمی‌کرد، به سرعت شهرت یافت.

هنگامی که روز پنجشنبه دادگاه را ترک می‌کرد، صدها نفر نامش را فریاد می‌زدند و تصویرش در صفحات نخست روزنامه‌های سراسر جهان منتشر شده بود.

او اکنون احتمالاً یکی از شناخته‌شده‌ترین زنان فرانسه است. اگرچه دیگر از نام خانوادگی همسرش استفاده نمی‌کند، اما بازگشت به ناشناختگی که در دوران تلاشش برای بازسازی زندگی پس از افشای جنایات همسرش به او کمک کرده بود، غیرممکن به نظر می‌رسد.

ژیزل نخستین فردی نیست که رنج غیرقابل تصورش او را به یک نماد تبدیل کرده است. او با پرداخت بهایی سنگین، به نماد مبارزه‌ای تبدیل شده که هرگز آن را انتخاب نکرده بود. بنابراین، بعید به نظر می‌رسد که بخواهد به کنشگری صریح‌اللهجه علیه خشونت جنسیتی یا چهره‌ای برجسته در جنبش فمینیستی تبدیل شود. به جای آن، احتمالاً به آنچه همیشه به او آرامش می‌داده بازخواهد گشت: موسیقی، پیاده‌روی‌های طولانی و شکلات - و البته هفت نوه‌اش.

استفان بابونو، وکیل ژیزل، گفت: «در آغاز محاکمه او گفت: «اگر دو هفته دوام بیاورم، خیلی است.» اما در نهایت، سه و ماه و نیم دوام آورد. اکنون او آرامش دارد و از پایان یافتن همه چیز احساس آسودگی می‌کند.»

۲. واقعا چه اتفاقی برای کارولین افتاده بود؟

چند روز پس از افشای جنایات دومینیک پلیکو، دخترش کارولین داریان به اداره پلیس احضار شد. به او عکس‌هایی از زنی ظاهراً بیهوش با لباس زیر ناآشنا نشان داده شد. کارولین بعدها گفت زمانی که فهمید به عکس‌های خودش نگاه می‌کرده، زندگی‌اش «متوقف شد».

پدرش همواره لمس کردن او را انکار کرده، اما کارولین - که رنج و ویرانی‌اش در بسیاری از جلسات دادگاه آشکار بود - گفته هرگز حرف او را باور نخواهد کرد و او را متهم کرده که با «چشمانی شهوت‌ران» به او می‌نگریسته است.

اما نبود مدرک برای اثبات سوءاستفاده‌ای که کارولین مطمئن است بر او تحمیل شده، باعث شده او خود را «قربانی فراموش‌شده» این محاکمه بداند. این برداشت، آشکارا بر رابطه‌اش با مادرش تأثیر گذاشته است. او در کتاب خاطراتش - که پس از دستگیری پدرش منتشر شد - ژیزل را متهم کرد که به اندازه کافی از او حمایت نکرده و تلویحاً ترجیح داده از همسر سابق متجاوزش حمایت کند تا دخترش.

گرچه ژیزل و فرزندانش همواره در دادگاه کنار هم می‌نشستند و اغلب سر در گوش هم پچ‌پچ می‌کردند، اما نشانه‌هایی از تأثیر منفی محاکمه بر روابطشان دیده می‌شد.

دیوید، برادر کارولین - همانطور که پیش‌تر نیز گفته بود - تأکید کرد که این محاکمه تنها درباره ژیزل نبوده، بلکه درباره کل «خانواده نابودشده» آنها بوده است.

او گفت: «ما فرزندان احساس کردیم فراموش شده‌ایم. بسیار صادقانه بگویم، احساس می‌کنم در حالی که وکلایمان کار قابل توجهی در دفاع از مادرمان انجام دادند، به ما توجه کمتری شد.»

کارولین در کتاب خاطراتش از استفاده ژیزل از «انکار به عنوان روشی برای کنار آمدن با ماجرا» ابراز تأسف کرده بود.

او نوشته بود: «به خاطر پدرم، اکنون مادرم را نیز از دست می‌دهم.»

۳. چه تعداد از متهمان درخواست تجدیدنظر خواهند داد؟

به غیر از دومینیک، تمامی احکام حبس صادره برای متهمان کمتر از آنچه بود که دادستانی درخواست کرده بود.

چندین وکیل مدافع آشکارا راضی به نظر می‌رسیدند، بنابر این بعید است موکلانِ خود را به درخواست تجدیدنظر تشویق کنند. مردی به نام ژان-پیر مارشال ۱۲ سال حکم گرفت، پنج سال کمتر از درخواست دادستان‌ و وکیلش پاتریک گونتارد به بی‌بی‌سی گفت که درخواست تجدیدنظر او «به هیچ وجه مطرح نیست».

مدت زمانی که این مردان در بازداشت پیش از محاکمه گذرانده‌اند، جزو کل دوره محکومیتشان محسوب خواهد شد. در نتیجه برخی اگر حداقل دوره محکومیت خود را گذرانده باشند، ممکن است به زودی آزاد شوند.

مردی که با احتمال ۱۷ سال زندان روبرو بود، در نهایت به ۸ سال زندان محکوم شد. وکیلش رولان مارمیلو به بی‌بی‌سی گفت از آنجا که موکلش پیش‌تر چند سال را در زندان گذرانده، احتمالاً به زودی آزاد خواهد شد.

در عین حال، تا صبح روز پس از پایان محاکمه، دو مرد که هر یک به هشت سال حبس محکوم شده بودند، درخواست تجدیدنظر داده بودند. انتظار می‌رود طی ده روز آینده که مهلت قانونی برای ارائه درخواست تجدیدنظر تمام می‌شود، افراد بیشتری این کار را انجام دهند.

۴. دومینیک پلیکو ممکن است در چه موارد دیگری مجرم باشد؟

دومینیک پلیکو اعتراف کرده که در سال ۱۹۹۹ به یک مشاور املاک ۲۳ ساله، با نام مستعار ماریون، در حومه پاریس حمله کرده و قصد تجاوز به او را داشته است. پارچه‌ای آغشته به اتر روی دهان او گذاشته شد، اما قربانی موفق شده با مهاجم مقابله کند و او گریخته است. تنها در سال ۲۰۲۱، پس از دستگیری پلیکو به خاطر جنایاتش علیه همسرش ژیزل، دی‌ان‌ای او با لکه خونی که روی کفش ماریون پیدا شده بود مطابقت داده شد و او به جرم خود اعتراف کرد.

اما او هرگونه مسئولیتی در پرونده قدیمی دیگری را که مربوط به تجاوز و قتل یک مشاور املاک جوان دیگر به نام سوفی نارم در سال ۱۹۹۱ است، رد کرده است. در این پرونده اثری از دی‌ان‌ای‌ در دست نیست. محققان استدلال کرده‌اند که شباهت‌های این دو پرونده بیش از آن است که تصادفی باشد.

پرونده‌های حل نشده دیگری که در آنها از شیوه‌های مشابهی استفاده شده نیز دوباره مورد بررسی قرار می‌گیرند.

۵. آیا این محاکمه نقطه عطفی خواهد بود؟

یک مرد پاریسی در روزهای نخست محاکمه به بی‌بی‌سی گفت: «بعد از دادگاه پلیکو، یک «پیش» و یک «پس» وجود خواهد داشت.»

برای بسیاری، این احساس طی چند ماه گذشته تنها قوی‌تر شده است. در این مدت، پوشش گسترده رسانه‌ای دادگاه پلیکو موجب شکل‌گیری گفتگوهای بی‌شماری درباره تجاوز، رضایت (در روابط جنسی) و خشونت جنسیتی شد.

نیکولا و مهدی، دو ساکن مازان - روستایی که خانواده پلیکو در آن زندگی می‌کردند - به بی‌بی‌سی گفتند: «آنچه که باید انجام شود، صدور مجازات‌های بسیار سخت‌تر است». آنها گفتند وقتی فهمیدند یکی از متهمان مردی است که با او فوتبال بازی می‌کردند، احساس «انزجار» پیدا کردند.

به گفته آن‌ها «با احکام طولانی‌تر، افراد دست‌کم پیش از انجام چنین کارهایی دوبار فکر خواهند کرد،» و افزودند که «بی‌نهایت ناعادلانه» است که برخی از این مردان ممکن است طی چند ماه آینده از زندان آزاد شوند.

اما باید توجه داشت که خطر محکومیت به ۲۰ سال زندان به دلیل تجاوز شدید، دومینیک پلیکو را از دعوت غریبه‌هایی که آنلاین با آنها آشنا شده بود به تجاوز همسر بیهوشش، باز نداشت.

درخواست‌هایی برای اصلاح قوانین فرانسه درباره تجاوز به منظور گنجاندن رضایت (در رابطه جنسی) مطرح شده است، اما در گذشته این موضوع متوقف شده و اصلاح آن در پارلمان کنونی فرانسه که دچار انشقاق است، نیازمند تلاش زیادی خواهد بود.

برخی معتقدند که مدارس مسئولیت دارند تا به نسل‌های جدید درباره رابطه جنسی، عشق و رضایت آموزش بهتری دهند. بئاتریس زاوارو، وکیل دومینیک پلیکو، گفته است معتقد است «تغییر از وزارت دادگستری نخواهد آمد، بلکه از وزارت آموزش خواهد آمد».

فرانسوا، یکی از ساکنان منطقه‌ای که ژیزل و دومینیک پلیکو در آن زندگی می‌کردند، به بی‌بی‌سی گفت معتقد است باید راهی برای پر کردن شکاف میان آنچه به کودکان در مدارس آموزش داده می‌شود و نوع مطالبی که آنها به صورت آنلاین به آن دسترسی دارند، پیدا شود.

او گفت: «جوانان در اینترنت به شدت در معرض مسائل جنسی قرار دارند و در عین حال مدارس بسیار محافظه‌کارند. آنها باید بسیار بازتر و صریح‌تر باشند تا از پس چیزهایی که بچه‌ها می‌بییند بر بیایند و آن‌ها را برایشان توضیح دهند.»

این گفتگوها نشان می‌دهد که اگرچه مدتی طول خواهد کشید تا تغییرات ملموسی حاصل شوند، اما بحثی آغاز شده است. این بحث تا زمانی که دیگر پرسش بی‌پاسخی باقی نماند، ادامه خواهد یافت.