روس‌ها را بکش، امتیاز بگیر؛ طرح تازه اوکراین جنگ را «شبیه بازی می‌کند»

هر روز هزاران تصویر می‌رسند.

مردان و تجهیزاتی در امتداد خطوط طولانی و مورد مناقشه خط مقدم اوکراین هدف قرار می‌گیرند. همه چیز ثبت، ضبط و شمارش می‌شود.

و حالا این تصاویر به کار گرفته می‌شوند و چون ارتش اوکراین می‌کوشد از هر برتری ممکن در برابر حریفی بسیار قدرتمند بهره ببرد.

بر اساس طرحی که سال گذشته به طور آزمایشی اجرا شد و «ارتش پهپادها: پاداش» یا «امتیازهای الکترونیکی» نام دارد، یگان‌ها برای کشتن هر سرباز روس یا نابودی هرگونه تجهیزات نظامی امتیاز دریافت می‌کنند.

و درست مثل زنجیره کشتار در بازی کال آو دیوتی یا مسابقات تلویزیونی دهه ۱۹۷۰، امتیازها به معنی جایزه هستند.

فعلاً این جوایز به صورت نقدی پرداخت می‌شود تا یگان‌ها بتوانند هر نوع سلاح یا تجهیزاتی را که بیش‌تر به آن نیاز دارند، خریداری کنند. جزئیات طرح امتیازدهی، مانند امتیاز نابودی هر تانک یا کشتن هر سرباز، هنوز محرمانه باقی مانده است.

می‌توان آن را «بازی‌وارسازی جنگ» نامید.

هر ویدئوی ارسالی اکنون در کی‌یف با دقت بررسی می‌شود و مطابق اولویت‌های نظامی که دائما تغییر می‌کنند، به آن امتیاز داده می‌شود.

میخایلو فدوروف، وزیر تحول دیجیتال اوکراین و طراح این طرح می‌گوید: «فکر می‌کنم پیش از هر چیز، موضوع داده‌های باکیفیت، ریاضیات و محاسبات جنگ و فهم این است که چگونه از منابع محدود خود استفاده بهینه کنیم.»

اما بعد از سه سال و نیم جنگ تمام‌عیار و فرسایشی، این سیستم کارکرد حیاتی دیگری نیز پیدا کرده است.

فدوروف می‌گوید: «موضوع فقط جمع‌آوری داده‌ها نیست، بلکه بر روی انگیزه هم تأثیر می‌گذارد. وقتی ارزش امتیازها را تغییر می‌دهیم، میزان انگیزه نیروها هم تغییر می‌کند.»

در دفتر فدوروف، یک نمایشگر بزرگ نصب شده که ده‌ها تصویر زنده از پرواز پهپادهای اوکراینی بر فراز خطوط مقدم را نشان می‌دهد.

مسئولیت حدود ۷۰ درصد از تلفات جانی روس‌ها (کشته‌ها و مجروح‌ها) بر عهده این ربات‌های پرنده است.

از همان اوایل تهاجم گسترده روسیه، شبکه‌های اجتماعی مملو از ویدئوهای پهپادی شده که اغلب با موسیقی سنگین و کوبنده هوی متال همراه‌اند.

ویدیویی از برجک یک تانک که در شعله‌های آتش منفجر می‌شود، یا سربازی تنها که با تفنگ یا چوب در برابر حمله یک پهپاد دفاع می‌کند.

تماشای این ویدیوها می‌تواند دلخراش باشد. هر کلیپ، مرگ یک دشمن را جشن می‌گیرد و تصویر هنگام انفجار پهپاد، تار می‌شود.

اما فراتر از حس رضایت تلخ، یگان‌های خسته خط مقدم اکنون با این آگاهی کار می‌کنند که مدارک دستاوردهایشان می‌تواند برایشان پاداش به همراه داشته باشد.

بی‌بی‌سی با بیش از دوازده یگان تماس گرفت تا دیدگاه سربازان خط مقدم را درباره این طرح بداند؛ پاسخ‌ها متنوع و متفاوت بود.

ولودیمیر از تیپ ۱۰۸ دفاع سرزمینی می‌گوید: «به طور کلی من و هم‌رزمانم نظر مثبتی داریم». او نخواست نام خانوادگی‌اش فاش شود.

ولودیمیر می‌گوید در شرایطی که یگان‌های خط مقدم با سرعت زیاد تجهیزات و به‌خصوص پهپادهای تهاجمی را مصرف می‌کنند، طرح امتیازدهی الکترونیکی مفید واقع می‌شود.

«این روشی است برای جبران آنچه از دست می‌دهیم، در حالی که حداکثر خسارت را به دشمن وارد می‌کنیم.»

تیپ ۲۲ مکانیزه که اکنون در شمال‌شرق اوکراین درگیر نبرد است، حدود سه ماه فرصت داشته تا به این سامانه تازه عادت کند.

یک سرباز تیپ ۲۲ با نام عملیاتی «جک» می‌گوید: «وقتی از نحوه کارش سر درآوردیم، دیدیم سیستم بدی نیست.»

جک می‌گوید: «رفقا خسته شده‌اند و واقعا دیگر هیچ چیز به آن‌ها انگیزه نمی‌دهد. اما این سیستم کمک می‌کند. پهپادها از این طریق تأمین می‌شوند و بچه‌ها پاداش می‌گیرند. انگیزه قابل قبولی است.»

اما همه به این اندازه راضی نیستند.

سربازی با اسم عملیاتی اسنیک می‌گوید: «این طرح مشکل اساسیِ انگیزه را حل نمی‌کند.»

«امتیازها جلوی فرار مردم از ارتش و سربازی را نمی‌گیرند.»

سربازی به نام دیمیترو در پاسخی مفصل انتقاد کرده بود که یگان‌ها زمان زیادی را صرف تصاحب امتیاز حمله‌های دیگر گروه‌ها می‌کنند یا عمداً به خودروهای روسی‌ که پیش‌تر از کار افتاده‌اند حمله می‌برند تا امتیاز بیشتری به‌دست آورند.

به نظر دیمیترو، کل این طرح از لحاظ اخلاقی جای پرسش دارد.

دیمیترو گلایه کرده بود: «این سیستم فقط بازتاب همان عادت ذهنی معیوب ماست که همه‌چیز را تبدیل به سود کنیم، حتی مرگ لعنتی خودمان.»

اما این طرح امتیازدهی دقیقاً نمونه‌ای از سبک جنگ اوکراین است: راهبردی خلاقانه و متفاوت برای بهره‌برداری از توان نوآوری کشور و کاستن از اثر کمبود نیرو در برابر دشمنی پرشمار.

به گفته فدوروف، اکنون ۹۰ تا ۹۵ درصد یگان‌های رزمی در این طرح مشارکت دارند و به‌طور پیوسته داده‌های مفیدی ارائه می‌دهند.

او می‌گوید: «حالا اطلاعات باکیفیتی دریافت می‌کنیم و بر پایه آن‌ها تصمیم می‌گیریم.»

«با گردآوری داده‌ها می‌توانیم تغییراتی پیشنهاد کنیم، ولی اساس کار همچنان راهبرد نظامی است.»

در یکی از ساختمان‌های گمنام کی‌یف، با تحلیلگرانی ملاقات کردیم که وظیفه دارند ویدئوها را با دقت بررسی کنند، هر اصابت را راستی‌آزمایی کنند و به یگان مسئول، امتیاز بدهند.

از ما خواستند محل دقیق و اسامی واقعی را منتشر نکنیم.

ولودیا می‌گوید: «ما دو دسته‌بندی داریم؛ اصابت و انهدام. هرکدام امتیاز الکترونیکی متفاوتی دارد.»

پی بردیم که واداشتن یک سرباز روس به تسلیم شدن، امتیاز بیشتری دارد تا کشتن او؛ چون اسیر جنگی همیشه می‌تواند در تبادل اسرا در آینده به کار بیاید.

ولودیا می‌گوید: «اگر بابت کشتن یک روس یک امتیاز بگیرید، برای اسیر کردنش این امتیاز ده برابر می‌شود.»

تیم ولودیا هر روز هزاران مورد اصابت به هدف را بررسی می‌کند.

او می‌گوید: «سخت‌ترین بخش توپخانه است.» سپس ویدیویی نشان می‌دهد که پهپادی با مهارت از میان درختان عبور کرده و وارد سنگری می‌شود که در آن یک قبضه توپ پنهان شده است.

«روس‌ها در مخفی کردن تجهیزات و حفر سنگر خیلی ماهرند.»

با تغییر تاکتیک‌های روسیه، سیستم امتیازدهی هم تغییر کرده است.

به دلیل افزایش استفاده مسکو از یگان‌های کوچک شناسایی پیاده یا موتورسوار، ارزش هر سرباز منفرد نسبت به تانک یا سایر خودروهای زرهی افزایش یافته است.

اپراتورهای پهپاد دشمن همیشه از خود پهپاد ارزش بالاتری دارند.

نظام پاداش‌دهی هم مرتب بازبینی و دقیق‌تر می‌شود.

تا به حال، یگان‌ها قادر بوده‌اند امتیازهای خود را به پول نقد تبدیل کنند که بسیاری با استفاده از آن و همچنین حمایت‌های مردمی، تجهیزات اضافی و ضروری را تهیه کرده‌اند.

اکنون این سیستم امتیازی به شکل مستقیم وارد پلتفرمی به نام «برِیو وان مارکت» شده که طراحانش از آن با عنوان «آمازونِ جنگ» یاد می‌کنند.

سربازان می‌توانند از بین بیش از ۱۶۰۰ محصول انتخاب کنند، با امتیازهای جمع‌شده مستقیماً از تولیدکنندگان خرید کنند و نظر بدهند، و در نهایت هزینه‌ها را وزارت دفاع پرداخت می‌کند.

«بِرِیو وان» طوری طراحی شده که مکمل روند سنتی و پیچیده تأمین تجهیزات نظامی باشد و جایگزین آن نشود. هدف این است که یگان‌ها بتوانند سریع‌تر به اقلام مورد نیازشان دسترسی پیدا کنند؛ از پهپادها و قطعات مختلف گرفته تا خودروهای زمینی بدون سرنشین که قادرند سربازان زخمی را از موقعیت‌های خطرناک خط مقدم خارج کنند.

امتیاز برای کشتن. آمازونِ جنگ. این مفاهیم برای بعضی‌ها ممکن است بسیار بی‌رحمانه و حتی سنگدلانه به نظر برسند.

اما این جنگ است و اوکراین تصمیم گرفته با تمام توان و به بهترین شکل ممکن مقاومت کند.