سفر رهبران چند کشور عربی به چین و امیدواری رهبران عرب برای روابط نزدیک‌تر با پکن

کنفرانس وزیران مجمع همکاری کشورهای عربی و چین از امروز، ۳۰ مه، تا شنبه، اول ژوئن، در پکن برگزار می‌شود و انتظار می‌رود تمرکز اصلی روی گسترش همکاری‌ها در زمینه تجارت، انرژی و میانجی‌گری برای پایان دادن به جنگ اسرائیل - حماس باشد.

رهبران امارات، مصر، تونس، بحرین و شی جین‌پینگ رئیس‌جمهوری چین در این مجمع شرکت دارند.

حضور رهبران کشورهای عربی نشانگر علاقه به تقویت روابط با چین است و احتمالاً حاکی از بیرون رفتن‌ از دایره نفوذ غرب.

حمد بن عیسی آل خلیفه، پادشاه بحرین، عبدالفتاح سیسی، رئیس‌جمهوری مصر، قیس سعید، رئیس ‌جمهوری تونس، محمد بن زاید آل نهیان، رئیس امارات متحده عربی و احمد ابوغیط، دبیر کل اتحادیه عرب، به گفته رسانه‌های رسمی چین و این کشورها، از شرکت‌کنندگان این برنامه هستند.

بعد از سخنرانی افتتاحیه شی جین‌پینگ رئیس‌جمهور چین در روز ۳۰ مه، قرار است نشست تا روز اول ژوئن ادامه پیدا کند.

در سال‌های اخیر، روابط اقتصادی چین و دنیای عرب گسترش زیادی پیدا کرده‌ است و فراتر از نیاز به نفت منطقه خلیج فارس رفته است و بخش‌های مختلف تجاری شاهد همکاری و وعده‌های سرمایه‌گذاری از دو سو بوده‌اند.

با توجه به جلسه‌ اواخر آوریل در پکن با فتح و حماس به منظور آشتی دو جناح رقیب فلسطینی، علاقه چین به ایفای نقش در تلاش‌های میانجی‌گری در جنگ غزه آشکار بوده است.

«پیام به غرب»

الشرق الأوسط،‌ روزنامه مهم پان‌عرب، که روابط نزدیکی با خاندان پادشاهی سعودی دارد در مقاله‌ای اهمیت «حضور اعراب در سطح بالا» را ارزیابی کرده است.

نویسندگان مطلب، که به گفته این روزنامه دیپلمات‌ها و صاحب‌نظران امور چین هستند، می‌گویند که شرکت سران عرب «تأییدی است بر تقویت روابط با چین که در پی ورود بیشتر به مسایل سیاسی خاص خاورمیانه است.»

این مقاله از عزت سعد، دستیار سابق وزیر خارجه مصر، نقل کرده است که از «رونق» روابط چین و اعراب پس از به قدرت رسیدن شی جین پینگ در سال ۲۰۱۳ سخن گفته و متذکر شده است که ۱۲ کشور عرب در حال حاضر روابط راهبردی با چین دارند و سرمایه‌گذاری چین در کشورهای عربی به حدود ۲۵۰ میلیارد دلار رسیده است.

سعد حضور سران کشورهای عربی را «پیامی برای غرب» دانسته که بازتاب رشد روابط میان کشورهای عربی و چین و همچنین روسیه به خاطر «احترام آن‌ها به منشور سازمان ملل، حق تعیین سرنوشت مردم، و عدم دخالت در امور دیگران بر خلاف رویه فعلی غرب است».

آقای سعد از «موضع دوگانه غرب در برابر وضعیت اوکراین» انتقاد کرد و «خواستار احترام گذاشتن به کنوانسیون‌های بین‌المللی شد و این‌که [چطور غرب] این کنوانسیون‌ها را در مورد تجاوز به غزه نادیده گرفته است.»

او افزود که موضع چین در مورد غزه به رسمیت شناختن کشور فلسطین و حمایت از موضع فلسطینیان در شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل است.

این مقاله همچنین از ضیا حلمی، صاحب‌نظر امور آسیا در شورای روابط خارجی مصر، نقل قول کرده است که گفته ورود چین در مسایل سیاسی منطقه «کوششی برای ایجاد توازن جهانی در پرتو عوارض تجاوز به غزه و گسترش درگیری‌ها در خاورمیانه و اثر آن بر تجارت جهانی است».

«چین مایل به ورود در میانجی‌گری و کمک به اخذ تصمیم‌های عادلانه و فوری برای حفظ صلح و امنیت در خاورمیانه است به‌ویژه از آن رو که مواضع چین در برابر مسئله فلسطینیان متوازن است و از حقوق مشروع اعراب دفاع می‌کند.»

عربستان سعودی و چین در سال‌های اخیر روابط‌شان را گسترش داده‌اند که پوششی گسترده‌ در رسانه‌‌های داخلی‌شان داشته است.

اما رسانه‌های رسمی اشاره‌ای به فیصل فرحان وزیر خارجه عربستان سعودی نکردند – که در روزهای اخیر مشغول سفر در اروپا بوده است – و در جلسه پکن شرکت کرده است.

عربستان سعودی در سال‌های اخیر روابط متوازنی با قدرت‌های مختلف جهانی در زمینه روابط مختلف ایجاد کرده است.

روزنامه الاقتصادیه روز ۲۶ مه گزارش داد که جده میزبان مجمع بازرگانی تایوان بوده است که ۲۱ شرکت تایوانی در آن شرکت داشته‌اند که جویای فرصت‌های سرمایه‌گذاری در زمینه فناوری، غذا و ابزارهای پزشکی بوده‌اند.

رسانه‌های امارات مزایای افزایش تجارت با چین را مد نظر دارند

بن زاید رئیس امارات متحده عربی روز ۳۰ مه پس از سفر دو روزه‌ای به کره جنوبی وارد پکن شد.

روابط چین و امارات متحده عربی و تلاش‌های ادامه‌دار مقامات دو طرف برای گسترش همکاری مرتباً سرخط خبرهای رسانه‌های داخلی امارات متحده عربی است – عمدتاً با تمرکز بر مسایل اقتصادی.

وب‌سایت «د نشنال» مستقر در امارات در گزارشی در روز ۲۸ مه گفت امارات متحده عربی بزرگ‌ترین شریک تجاری چین در جهان عرب است و اقدامات هر دو کشور برای افزایش سرمایه‌گذاری در کشور دیگر در میان تردید درباره آینده روابط تجاری چین با آمریکا اتفاق می‌افتد.

این گزارش همچنین علاقه مشترک امارات متحده عربی و چین را به هوش مصنوعی خاطرنشان کرده است.

وب‌سایت نشنال از شیگتو کوندو پژوهشگری ارشد در مؤسسه اقتصاد انرژی ژاپن نقل کرده است که گفته: «فکر می‌کنم مقصود نهایی سفر شیخ محمد به کره جنوبی و چین تقویت دسترسی امارات به فناوری‌های پیشرفته آن‌هاست.»

کوندو همچنین به این رسانه گفته است که او معتقد است رئیس امارات به پی‌گیری توافق تجاری آزاد با چین علاقه‌مند است.

تأکید رسانه‌های مصر بر روابط قوی با چین

چندین رسانه مصری توجه‌شان را معطوف به روابط «محکم» میان قاهره و پکن کرده‌اند.

وب‌سایت خصوصی مصری یوم۷ از سفیر چین در مصر، لیائو لی‌کیانگ، نقل کرده است که مسئولان عرب و چینی توجه فراوانی به تقویت روابط دیپلماتیک کرده‌اند. این گزارش همچنین تأکید کرده است که جنگ در غزه در صدر دستور کار این مجمع است.

روزنامه رسمی الاهرام مصر گزارشی درباره تاریخ روابط دوجانبه منتشر کرده است که روابط چین و مصر را «راهبردی و محکم» توصیف می‌کند و می‌افزاید که در دو کشور «به تراز تازه‌ای در ذیل حمایت رهبران سیاسی مصر رسیده‌اند.»

موضع رسانه‌های بحرینی درباره نقش چین در جنگ غزه

آژانس خبری رسمی بحرین از وزیر خارجه این کشور خلیج فارس نقل کرده است که سفر سلطان حمد به چین برای شرکت در این مجمع حاکی از عمق روابط میان دو کشور است و همچنین به مناسبت استمرار ۳۵ سال روابط دیپلماتیک انجام شده است. نویسنده همچنین متذکر شده است که هدف شاه بحرین گفت‌وگو درباره نتایج همایش اخیر اتحادیه عرب است که روز ۱۶ مه در منامه برگزار شد که در آن محور مباحث تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگ غزه بود.

اسامه الماجد در مطلبی در روزنامه بحرینی البلاد روز ۲۸ مه نوشته است که روابط قوی چین و بحرین برای چشم‌انداز منامه در جهت تقویت همکاری جهانی به ویژه از آن رو که چین «قدرتی مهم در صحنه بین‌المللی» است اهمیت حیاتی دارند.

هر چند به نظر می‌رسد روابط میان بحرین و آمریکا در مقایسه با روابط کشورهای قدرتمند عربستان سعودی و امارات در خلیج فارس تنش بسیار کمتری داشته باشد، این پادشاهی کوچک خلیج فارس در کنار همسایگان‌اش برای پی‌گیری روابط نزدیک‌تری با پکن و مسکو در سال‌های اخیر حرکت کرده است.

پادشاه بحرین روز ۲۲ مه در سفر دو روزه به پایتخت روسیه سفر کرد و خواهان پشتیبانی مسکو برای طرح‌هایش برای برگزاری همایش صلحی درباره مناقشه خاورمیانه شد که از نتایج دیگر همایش اتحادیه عرب بود. به گزارش تاس، آژانس خبری روسیه، پادشاه بحرین پیش از ملاقات با پوتین رئیس‌جمهور روسیه گفته است: «کشورهای عرب از نقش روسیه در حل منصفانه مشکلات اعراب قدردانی می‌کنند.»

رسانه تونسی «گردش به شرق» را زیر سؤال می‌برد

رسانه‌ رسمی تونس روز ۲۷ مه اعلام کرد که قیس سعید دیداری رسمی از چین خواهد داشت و موزاییک اف‌ام گزارش داد که او در مجمع ذکر‌شده شرکت خواهد کرد.

وب‌سایت مغرب، که درباره مسایل شمال آفریقا مطلب منتشر می‌کند، در مقاله‌ای در روز ۲۷ مه پرسیده است که آیا شرکت قیس سعید نشان «گردش به شرق» است و بر رد انتقاد کشورهای غربی از وضعیت حقوق بشر در تونس از طرف رئیس‌جمهور تأکید کرد.

اما این وب‌سایت از تحلیل‌گرانی نقل کرده است که گفته‌اند تونس با فرانسه، ایتالیا،‌ آلمان، بلژیک و سایر کشورها در کنار همکاری امنیتی و نظامی غربی، روابط تاریخی دارد که مانع گردش کامل به طرف چین و روسیه می‌شود.