مرگ عکاس ایرانی و انتقاد از «فرار سرپرست فدراسیون اتومبیلرانی از صحنه تصادف»

لحظه تصادف در پیست اتومبیلرانی ورزشگاه آزادی و کشته شدن یک عکاس خبری، که با دوربین‌های تماشاگران ثبت شد، غیرایمن بودن این ورزشگاه را بار دیگر به نمایش گذاشت. یک روز پس از این حادثه، سرپرست فدراسیون موتورسواری و اتومبیلرانی ایران گفت یک جابه‌جایی نیم‌متری مانع حادثه می‌شد.

اظهارات سرپرست فدراسیون اتومبیلرانی درباره همه دلایل احتمالی جز سطح پایین ایمنی ورزشگاه، به «فرار» او از صحنه جرم تعبیر شد.

حادثه مرگباری که ۲۶ اردیبهشت ماه جان حمیدرضا درجاتی را گرفت، بارها در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها مرور شد و حوادثی را که در سال‌های اخیر برای خبرنگاران رخ داده، به یادها آورد. «حفاظ‌های ناکافی و ایمنی ضعیف» از جمله نکاتی بود که درباره آن بحث شد.

بازسازی بحث‌برانگیز مجموعه ورزشی آزادی

مجموعه ورزشی که امروز با نام «آزادی» شناخته می‌شود، سال ۱۳۴۹ ساخته شد و ورزشگاه «آریامهر» نام گرفت. گذشت بیش از ۵۰ سال از عمر این مجموعه و به روز نشدن استانداردهای ایمنی، فاصله آن با ورزشگاه‌های امروزی را افزایش داد. اما زمین فوتبال این مجموعه ورزشی بیشترین توجه را به خود جلب کرده و در سال‌های اخیر بارها به دلیل بازسازی تعطیل شده است.

سال ۱۴۰۳ احمد دنیامالی، وزیر ورزش و جوانان از بازگشایی زمین فوتبال این ورزشگاه پس از حدود دو سال خبر داد و گفت «بقیه کارهای بازسازی در حین بهره‌برداری انجام خواهد شد.» ناایمن بودن سکوهای طبقه دوم بخش تماشاگران یکی از دلایل تعطیلی این ورزشگاه عنوان شده بود. بازسازی زمین فوتبال این ورزشگاه هنوز به پایان نرسیده و وزیر ورزش و جوانان سال گذشته تاکید کرد که «نباید ایمنی را فدای زمان کرد.»

۲۶ فروردین ۱۴۰۲ دادستان تهران گفت درباره بحث ایمن سازی ورزشگاه آزادی پرونده‎ خاصی تشکیل نشده، اما «به صورت جدی این موضوع در دستور کار قرار گرفته»، دادستانی اقدام کرده و پیگیری قضایی در حال انجام است.

فاصله پیست ورزشگاه آزادی با استانداردهای جهانی

تیر ۱۴۰۲ بود که تصاویری از «بازسازی پیست اتومبیلرانی آزادی پس از ۲۰ سال» منتشر شد. خبرگزاری مهر گزارش داد که اقداماتی از جمله انتقال دکل‌ها به کناره‌های پیست به منظور افزایش ضریب ایمنی، اصلاحات هندسی مسیر، افزایش طول پیست از ۱۴۵۰ به ۱۶۵۰ متر، مسقف کردن جایگاه تماشاگران و ساخت جایگاه مخصوص برای استقرار دوربین‌های رسانه‌ای در این پیست صورت گرفته است. در این گزارش آمده بود: «به منظور استانداردسازی پیست اتومبیلرانی آزادی بیش از ۱۵ کارشناس بر اجرای عملیات این پیست نظارت خواهند داشت.»

تصاویر منتشر شده از پیست اتومبیلرانی ایران پس از این بازسازی نشان می‌دهد که بلوک‌های سیمانی و حفاظ مشبک فلزی برای تماشاگران در نظر گرفته شده، اما مکانی که حمیدرضا درجاتی ایستاده بود، حفاظ و بالشتک‌های ضدضربه نداشت.

علی غفوری، مسئول کمیته سرعت فدراسیون اتومبیلرانی اما توضیحات دیگری درباره شرایط پیست ارایه داد: «پیست ورزشگاه آزادی مشکلاتی عدیده و فاصله زیادی با استانداردهای جهانی دارد؛ از جمله آسفالت این پیست.»

«عکاس در امن‌ترین نقطه بود»

کوروش صبوریان، سرپرست فدراسیون موتورسواری و اتومبیلرانی ایران در گفت‌وگو با تسنیم درباره حادثه پیست اتومبیلرانی توضیحاتی داد که واکنش‌برانگیز شد. توضیح او درباره نحوه وقوع حادثه چنین بود: «متاسفانه در نقطه استارت سه ماشینی که در انتهای صف بودند، با یکدیگر تصادف و درگیری داشتند که منجر به انحراف ماشین به سمت چپ و برخورد آن با گاردریل شد.»

آقای صبوریان در ادامه صحبت‌هایش گفت: «این عکاس باتجربه و حرفه‌ای در امن‌ترین قسمت پیست ایستاده بود. تنها اشکال این بود که ایشان مشغول تصویربرداری از زوایای دیگر بود و این ماشین‌ها در زاویه دید او قرار نداشت. قطعا با یک جابه‌جایی نیم متری از این اتفاق جلوگیری می‌شد. متاسفانه چون زاویه دید ایشان متوجه ادامه فرآیند مسابقه بود، متوجه اتومبیلی که به سمتش آمد، نشد.» تعداد زیادی از کاربران شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها با تیترهایی همچون «سبقت» و «فرار از صحنه تصادف» به صحبت‌های سرپرست فدراسیون انتقاد کردند.

مسئول کمیته سرعت فدراسیون اتومبیلرانی در اظهاراتی متفاوت با سرپرست این فدراسیون به ایسنا گفت: «مرحوم درجاتی نیز مثل همیشه کار حرفه‌ای خود را انجام داد و هیچ بی‌احتیاطی مرتکب نشد، اما این اتفاق واقعا عجیب و ناگهانی بود. خودمان شوکه شده‌ایم و عمیقا ناراحت هستیم که یکی از دوستان عزیزمان را از دست دادیم.»

دستورهای ایمنی خبرنگاران در مسابقات اتومبیلرانی و موتورسواری

موضوعی که سرپرست فدراسیون اتومبیلرانی ایران درباره هشیار بودن خبرنگاران در چنین اماکنی مطرح کرده، در دستورهای ایمنی رسانه‌ای مسابقات اتومبیلرانی مطرح دنیا هم وجود دارد. در همه موارد به نزدیک نشدن به پیست و حفظ فاصله از نوارهای ایمنی تاکید می‌شود.

این هشدارهای ایمنی فهرست بلندی دارد؛ از جمله اینکه خبرنگاران به خودروها تکیه ندهند و اطلاعات، تصاویر و ویدیوها را در محدوده پیست بازنگری نکنند. در راهنمای مسابقات موتوراسپرت بریتانیا درباره اینکه خودروها ممکن است از مسیر خارج شوند و حرکت آنها موجب پرتاب سنگ‌ شود، هشدار داده شده است. در راهنمای ایمنی خبرنگاران اتومبیلرانی لتونی هم آمده است: «درباره وسایل نقلیه در حال حرکت و فعالیت‌های اطراف‌تان هوشیار باشید. ایمنی شما در پیست تنها به خودتان ا بستگی دارد.»

در سال‌های اخیر بارها موضوع ایمنی ورزشگاه آزادی مطرح شده اما بیش از همه زمین فوتبال استادیوم مورد نظر قرار گرفته است.

آموزش مسائل ایمنی به خبرنگاران، عکاسان و تصویربردارانی که در موقعیت‌های خطرآفرین فعالیت می‌کنند از مسائلی است که در ایران جدی گرفته نمی‌شود. در عین حال، بیمه‌هایی برای پوشش چنین حوادثی وجود ندارد.

مرکز رسانه قوه قضاییه اعلام کرده که پرونده‌ای برای بررسی ابعاد و چرایی مرگ حمیدرضا درجاتی در دستگاه قضایی تشکیل شده است.