داوود ناجی

	به باور بسیاری، حزب دموکراتیک خلق، زندگی زنان را حداقل در شهرها تغییر داد

ملک ستیز، کارشناس ارشد در مرکز بین المللی مطالعات حقوق بشر می گوید بعد از آنکه حزب دموکراتیک خلق به پیروزی رسید زنان آهسته آهسته در تمامی عرصه های سیاسی و اجتماعی حضور یافتند.

به باور آقای ستیز، پیش از آن زنان افغان از بسیاری حقوق و امتیازات شهروندی شان محروم بودند.

تعطیلات بیشتر برای زنان

ثریا پرلیکا که در مقطعی از زمان حاکمیت حزب دموکراتیک خلق، رئیس سازمان دموکراتیک زنان بود می گوید برای اولین بار، در این دوره تعطیلات زنان باردار از چهل روز، به سه ماه و بعد به شش ماه افزایش یافت.

به گفته خانم پرلیکا، برای نخستین بار در زمان حاکمیت حزب دموکراتیک خلق، برای کمک به زنانی که در بیرون از خانه کار می کردند در محلات کار کودکستان ایجاد شد.

راننده، معلم و پزشک

در همین سالها بود که زنان برای اولین بار راننده سرویس (اتوبوس) های داخل شهری در کابل شدند.

آنگونه که خانم پرلیکا می گوید، شصت درصد معلمان را در آن سال ها زنان تشکیل می دادند و شمار زیادی از پزشکان و پرستارهای زن نیز در همان زمان آموزش دیدند.

در ارتش و پلیس

در حاکمیت حزب دموکراتیک خلق، زنان به مدارج بالایی در ارتش راه یافتند و در پلیس نیز سمت هایی داشتند.

	به باور بسیاری، کودتای هفت ثور آزادی های بیشتری را برای زنان به ارمغان آورد

زنان در حزب

شمار زیادی از زنان، عضو حزب دموکراتیک خلق بودند، حزبی که ۱۲۰ هزار نفر عضو اصلی داشت.

آناهیتا راتبزاد، از معروفترین چهره های جناح پرچم عضو بیروی سیاسی بود.

اما ثریا پرلیکا معتقد است که رهبران حزب، آنقدر که مردان را با دست و دل باز به رده های بالای حزب می آوردند، توجهی به زنان نداشتند.

مقامات عالی دولتی

آناهیتا راتبزاد، در زمان نور محمد تره کی، وزیر کار و امور اجتماعی بود و بعد وزیر تعلیم و تربیه (آموزش و پرورش) شد.

معصومه عصمتی وردک، و صالحه اعتمادی، از دیگر زنانی بودند که در زمان حاکمیت حزب دموکراتیک خلق به قدرت رسیدند.

منع ازدواج دوم برای اعضای حزب

یکی از امتیازات دیگری که به نفع زنان در آن زمان انجام شد، این بود که تمامی اعضای حزب، از جمله هیات رهبری و اعضای دفتر سیاسی، حق نداشتند همزمان دو زن داشته باشند و اگر چنین چیزی ثابت می شد، مرتکب آن از عضویت حزب خارج می شد و حق دسترسی به مقاما های عالی دولتی و حزبی را نداشت.

توزیع 'مساویانه' بورسیه ها

'نمایشی'  مخالفان حزب دموکراتیک خلق و شماری از کارشناسان می گویند، برخورد حزب و نظام با زنان و مسایل مربوط به آنان در افغانستان نمادین بود

خانم پرلیکا می گوید توزیع بورسیه تحصیلی به شکل مساویانه صورت می گرفت و به گفته او بسیاری از کادرهای زنان که اکنون در عرصه های مختلف در افغانستان فعال هستند، در یکی از کشورهای سوسیالستی سابق آموزش دیده اند.

نمادین

اما مخالفان حزب دموکراتیک خلق و شماری از کارشناسان می گویند، برخورد حزب و نظام با زنان و مسایل مربوط به آنان در افغانستان نمادین بود.

به باور منتقدان، در آن زمان دولت به جای آنکه زنان را بصورت اساسی و بنیادی رشد دهد، سعی می کرد آنها را به مقام های دولتی و حزبی برساند.

به باور برخی از منتقدان، وقتی زنان به مناسبی می رسیدند، کثیری از آنها به دلیل ظرفیت پایین، دوباره مجبور بودند در درون اداره ای که خود رئیس بودند، از مردان کمک بگیرند و به تسلط همه گیر و گسترده مردان باور کند.

به باور شماری از منتقدان، حزب دموکراتیک خلق افغانستان یک حزب مردانه بود و در بسیاری موارد از زنان و مسایل مربوط به آنها، استفاده سیاسی می کرد.