چارلز هاویلند خبرنگار بی بی سی، کابل

	سازمان ملل می گوید بسیاری از بمبگذاران انتحاری معتاد به مواد مخدر هستند

این گزارش با اشاره به افزایش شدید حملات انتحاری طی دو سال گذشته می گوید بیش از 80 درصد این بمبگذاران، در پاکستان به خدمت گرفته شده و آموزش داده می شوند.

دفتر ماموریت سازمان ملل در افغانستان، این گزارش را همزمان با ششمین سالگرد نخستین بمبگذاری انتحاری در این کشور منتشر کرده است.

در آن حمله، احمدشاه مسعود فرمانده ارشد مجاهدین که علیه طالبان می جنگید، کشته شد.

اما در دوسال اخیر، حملات انتحاری در افغانستان به عنوان ابزار شورشگری از سوی طالبان ادامه یافته است.

افغانستان سال گذشته شاهد 123 حمله انتحاری و در سال جاری تا پایان آگست، شاهد 103 حمله انتحاری بود.

در شش ماه نخست سال، این حملات به مرگ 193 نفر که 121 نفر آنها غیرنظامیان افغان، 62 نفر ماموران امنیتی افغان و 10 نفر نیروهای خارجی بودند، منجر شد.

بمبگذاران متفاوت

	گزارش سازمان ملل، همزمان با سالگرد حمله انتحاری منجر به کشته شدن احمدشاه مسعود منتشر شده است

در گذشته، رهبران افغان می گفتند که شهروندان کشورشان اصولا مرتکب بمبگذاری انتحاری نمی شوند.

با این حال سازمان ملل معتقد است که بیش از نیمی از مهاجمان، خارجیانی هستند که عمدتاً از پاکستان و همچنین کشورهای عرب و آسیای مرکزی می آیند.

بسیاری از آنها افغان هایی هستند که بخش عمده ای از عمرشان را در اردوگاه های پناهندگی در پاکستان گذرانده اند.

این گزارش می گوید که بمبگذاران انتحاری در افغانستان از چند نظر از بمبگذاران انتحاری در سایر کشورها متفاوت هستند.

آنها معمولا فقیر و کم سواد هستند و در اغلب موارد در مکاتب نواحی قبیله نشین پاکستان درس خوانده اند.

تاکنون هیچ زنی در افغانستان دست به حمله انتحاری نزده است. به علاوه، آنها پیش از عملیات بیانیه منتشر نمی کنند و تلاشی هم از سوی طالبان برای ادای احترام به خانواده هایشان صورت نمی گیرد.

در واقع بسیاری از خانواده ها اصلا از این که فرزندشان در ماموریت انتحاری کشته شده خبر ندارند.

معتادان

حامد کرزی رئیس جمهور افغانستان، اخیرًا یک نوجوان پاکستانی را که تلاش او برای قتل یک والی در حمله انتحاری ناکام مانده بود بخشید.

پدر این نوجوان، او را به مکتبی در پاکستان فرستاده بود اما خبر نداشت که او را برای انجام عملیات انتحاری به افغانستان فرستاده اند.

نویسندگان گزارش سازمان ملل معتقدند که بسیاری از مهاجمان به تریاک اعتیاد دارند و بسیاری نیز یتیم هستند.

گزارش می گوید مقام ها موفق به جلوگیری از بسیاری از این نوع حملات شده اند و حتی حملاتی که موفق است تلفات زیادی به جا نمی گذارد.

با این حال 80 درصد قربانیان آنها غیرنظامیان هستند و این درحالی است که قصد بمبگذاران ظاهرا هدف گرفتن نیروهای امنیتی افغان یا خارجی است یا اهداف دولتی.

نویسندگان گزارش با بیش از 20 بمبگذار ناکام که در زندان های افغانستان هستند مصاحبه کرده اند. سن آنها از یک نوجوان 15 ساله تا مردی با بیش از پنجاه سال متفاوت بود.

برخی از آنها در انتظار محاکمه بودند اما به گفته سازمان ملل، هیچ یک به مشاوره حقوقی توسل نجسته اند.

برخی از مصاحبه شوندگان گفته اند که فریب خورده اند یا حتی به آنها گفته شده بود در انفجار کشته نخواهند شد و جایزه نقدی دریافت خواهند کرد.

بنا بر این گزارش، کسانی که بمبگذاران را مثلا با تهدید به سر بریدن وادار به عملیات انتحاری می کنند خود به ندرت حاضر به انجام آن می شوند.

اما سایرین با انگیزه زیاد مثلا به خاطر خشم از حضور نیروهای خارجی در افغانستان، مرگ غیرنظامیان در حملات نیروهای ائتلافی، یا به خاطر آنچه فساد در دولت افغانستان می دانند، اقدام به حملات انتحاری می کنند.

بسیاری گفته اند که از مرگ غیرنظامیان در حملات انتحاری متاسف هستند اما مهاجمان معتقدند که مردم عادی به عنوان شهید به بهشت خواهند رفت.

اثر تبلیغاتی

سازمان ملل می گوید این گونه حملات عمدتا باعث تضعیف اعتماد مردم به وضعیت افغانستان می شود، و با اشاره به نظرسنجی ها می گوید تنها یک دهم افغان ها معتقدند که حملات انتحاری همیشه و گاهی موجه هستند.

تام کونیگز، نماینده ویژه دبیر کل سازمان ملل در افغانستان، گفت درحالی که حملات انتحاری از نظر نظامی بی اثر است، می تواند تاثیر تبلیغاتی شدیدی داشته باشد و باعث جلب توجه به طالبان شود.

یک نمونه بمبگذاری ماه فوریه در نزدیگی پایگاه هوایی بگرام بود که بیش از 20 غیرنظامی را کشت درحالی که دیک چنی، معاون رئیس جمهور آمریکا، در داخل پایگاه بود.

آقای کونیگز گفت برای تضعیف مهاجمان لازم است نیروهای خارجی در افغانستان هرچه در توان دارند برای کاهش تلفات غیرنظامیان در حملات خود انجام دهند و نیروهای افغان نیز مسئولیت بیشتری در تامین امنیت به عهده گیرند.

وی همچنین گفت خوب است اگر کشورهای اسلامی می توانستند سرباز در اختیار نیروهای امنیتی ناتو، آیساف، قرار دهند.

در حال حاضر تنها کشورهای اسلامی که به آیساف کمک نظامی می کنند ترکیه، آذربایجان و آلبانی هستند.