 | | | | | | | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
مدرسه خاتم النبیین؛ 'اختلاط شیعه و سنی' | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
در افغانستان کار ساختن یک مدرسه دینی که در آن شیعیان و سنی ها و همچنین زنان و مردان در یک مکان درس می خوانند، به پایان رسیده و به زودی درسهایش را آغاز خواهد کرد. این مدرسه را آیت الله شیخ آصف محسنی، رهبر یکی از احزاب جهادی پیشین در غرب شهر کابل در نزدیکی پارلمان افغانستان ساخته است. آقای محسنی می گوید این مدرسه از پول باقی مانده دوران جهاد و وجوه شرعی مردم ساخته شده است. او چهار سال پیش به شکل رسمی از رهبری حزب حرکت اسلامی استعفا داد و اعلام کرد که می خواهد به کار تدریس مشغول شود. در مدرسه تازه ساخته شده آقای محسنی که به نام مدرسه خاتم النبیین یاد می شود، بیش از سیزده میلیون دلار به مصرف رسیده است. 'منحصر به فرد' ظاهر استثنایی و متفاوت مدرسه خاتم النبیین که در مساحت بیش از یک هکتار زمین بنا شده و در نوع خود بزرگترین بنا از این دست است، توجه هر رهگذری را به خود جلب می کند. این بنا از نظر معماری و ساخت در افغانستان منحصر به فرد است. تاکنون بیش از سیزده میلیون دلار برای ساخت این مدرسه مصرف شده و کار آن از سوی یک شرکت خصوصی مشترک افغانستان و ایران به پیش برده شده است.
علاوه بر این یک تالار کنفرانس که گنجایش ۲۰۰۰ نفر را دارد، یک مسجد بزرگ با گنجایش ۲۴۰۰ نفر و یک کتابخانه که قرار است ۳۶۰۰۰۰ جلد کتاب در آن گرد آورده شود، از ملحقات دیگر این مدرسه است. مسئولان مدرسه خاتم النبیین می گویند، در نظر است که استفاده از این کتابخانه از طریق اینترنت نیز میسر باشد و افزون بر این سالون های مطالعه اش نیز آخرین امکانات دیجیتالی را در اختیار داشته و کاربران می توانند از طریق اینترنت از کتابخانه های معتبر دنیا نیز استفاده کنند. در حال حاضر اداره این مدرسه را آیت الله محسنی، از رهبران جهادی افغانستان به عهده دارد. اگرچه برخی از منتقدان می گویند جمهوری اسلامی ایران به آقای محسنی در ساخت این مدرسه کمک کرده اما آقای محسنی با رد این ادعا می گوید با پولهایی که از زمان جهاد در نزدش باقی مانده بود، اقدام به ساخت این مدرسه کرد و افزون بر آن مردم نیز با دادن وجوه شرعی او را در ساخت این مدرسه کمک کرده اند. 'مدرسه مدرن' ولی همانگونه که ظاهر و بنای این مدرسه مدرن و متفاوت است، آیا از نظر نظام آموزشی نیز با مدرسه های دینی قدیمی و کلاسیک تفاوتی دارد؟
او می افزاید: "محصلین علوم انسانی را باید بخوانند، باید زبان روز را بدانند، یک مختصر در مورد علوم تجربی معلومات داشته باشند، ما نمی توانیم که بی خبر از دنیا و زندگانی عصر ما کار کنیم، همه چیز به هم مربوط می شود." آقای محسنی می گوید شاگردان مدرسه خاتم النبیین، در رشته های معارف اسلامی، فقه، کلام و فلسفه آموزش می بینند، اما همه اینها بر اساس یک نظام آموزشی مدرن مدون شده است. در این صورت آیا خاتم النببین یک مدل دیگری از حوزه های علمیه قم در ایران و یا هم جامع الازهر در مصر است؟ آقای محسنی برای اداره و پیش برد این مرکز علمی دینی اش بیشتر از کدام یکی از این مراکز متاثر خواهد بود؟ او می گوید: "ما اولا خود مستقل هستیم ولی یک موقع اگر خواستیم، انتخاب می کنیم. برای ما قم و جامع الازهر مصر و اینها تفاوت نمی کند، ممکن است دانشگاه های اسلامی دیگری هم باشد." آیت الله محسنی همچنین می گوید، در مدرسه خاتم النبیین فلسفه های غربی و همچنین ادیان دیگر نیز نقد و بررسی می شوند. دختران و پسران اکثر مردم افغانستان سنی مذهب اند و عده ای هم مذهب شیعه دارند.
همچنین در افغانستان این نخستین باری است که دختران مشغول آموزش علوم دینی در مدرسه در سطوع عالی می شوند. از آیت الله محسنی پرسیدم آیا دختران و پسران در صنف های مشترکی با هم درس می خوانند؟ او گفت: "یک عده می خواهند که حتی چشمهای مرد به چادر زن هم نیافتد، ما آن را نمی خواهیم ولی این گونه هم که بگویم میان زن و مرد فرق نیست... همان صف چهل و پنج میلیونی ایدز را باید در نظر داشته باشیم و از آن بترسیم. ما می خواهیم در یک حد متوسط باشیم." دوری از افراط گرایی؟ یکی از نگرانی های عمده برای دولت ها در کشورهای اسلامی در شرایط امروزی گرایش جوانان به سوی افراط گرایی است و مسلما برای دولت افغانستان که شدیدا با نیروهای افراط گرا و گروههای تندرو اسلامی نبرد بی امانی دارد، این مساله از اهمیت بسزایی برخوردار است. آیا ایجاد مدارس دینی که در آن علوم جدید آموزش داده می شود، شیعه ها و سنی ها در کنار هم آموزش می بینند و دختران و پسران در یک مدرسه درس می خوانند، می تواند گرایش جوانان به افراط گرایی را کاهش دهد؟
او می گوید: "این قضیه حالا در همه جهان وجود دارد و حتی احتمال این می رود که تشنج بیشتر شود. شما هر چه با معلول مبارزه کنید، مردم قبول نمی کنند. چرا باید ما نشینیم و علل را تشخیص ندهیم. چرا این کار را کنیم که برای یک کشور کوچک، همه قاره آسیا را به آتش بکشیم. می توانند در پنای همکاری تمدنها، با به دور گذاشتن پیش فرضها و غرور و تکبر، این مشکلات را هم از دامن غرب دور کنند و هم از جهان شرق، به ویژه اسلام." استقبال یا انتقاد؟ آقای محسنی در بخشهایی از سخنانش از مدرسه خاتم النبیین به عنوان دانشگاه نام می برد و سعی دارد این مرکز را تبدیل به یک دانشگاه کند. به گفته آقای محسنی وزارت تحصیلات عالی درحال بررسی اسناد و نصاب آموزشی این مدرسه است و او امیدوار است که این نهاد از سوی وزارت تحصیلات عالی به عنوان دانشگاه قبول شده و زیر نظر وزارت تحصیلات عالی به کارش ادامه دهد. درسها در این مدرسه یا دانشگاه به زودی آغاز می شود و بدون شک از سوی خیلی از روحانیون و طلبه های به نسبت نواندیش استقبال خواهد شد. اما آیا این نهاد می تواند مدل موفقی باشد؟ آیا روحانیون دیگر نیز چنین اختلاط هایی را قبول دارند؟ آیا این مرکز می تواند روحانیون افغانستان را از رفتن به مراکزی چون قم در ایران، نجف در عراق، مدارس اسلامی پاکستان و جامع الازهر مصر بی نیاز کند؟ این سوالات هنوز پاسخ روشنی ندارد. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
عکسهایی از این مدرسه را ببینید
آیا ایجاد مدارس دینی که در آن علوم جدید آموزش داده می شود، شیعه ها و سنی ها در کنار هم آموزش می بینند و دختران و پسران در یک مدرسه درس می خوانند، می تواند گرایش جوانان به افراط گرایی را کاهش دهد؟ 
