عبدالحی سحر خبرنگار افغان در پيشاور

افغانها در هر شهر و ديار، در جايگاههای مخصوص معمولا در گرد و نواحی زيارتگاهها جمع می شوند.

در نوروز يکی از سنتهای مردم‌، رفتن به گورستان و دعاخوانی برای گذشتگان است.

طبق عقايد زرتشت، می گویند که ( اولين ماه تقويم شمسی ) به "سرزندگی" اشاره دارد که دنيای مادی را در آخرين روزهای سال دچار تحول می کند، از اينرو زرتشتيان، ده روز را برای اينکه روح نياکان خود را شاد کنند، گرامی می‎دارند، ممکن است اين سنت که، بعضی‏ها پيش از نوروز به گورستانها می‏روند، ريشه در اين باور داشته باشند، به همين ترتيب نیز مردم به جاهای معروفی گرد هم جمع مي شوند.

اسبهای بزکشی و اسبهای سواری‌، نيزه ‌بازی‌، شتردوانی و ساير بازيهای سرگرم کننده صورت می‌گيرد.

برای سرگرمی کودکان‌، اسبهای چرخکی چوبی و ساير بازيها تنظيم گرديده‌، تخم‌های مرغ رنگ کرده شده و برای تخم جنگی به بازار آورده می شود و شکسته می شوند.

بازيچه های اطفال بازارها را پر رونق مي سازد، دکانهای ماهی، جلبی (زولبیا)، شيرينی‌‌، خوراک ‌فروشی‌ های گوناگون‌، سماورهای چای و کبابی‌ها و همچنین صدای ساز و آواز از هر سو به گوش می رسد.

راديو و تلويزون پروگرام های ويژه نوروزی را برای علاقه مندان به نشر می رساند. و مردم نوروز و سال نو را بر يکديگرمبارک مي گويند. به ويژه داماد برای خانواده نامزدش تحفه نو روزی کلوچه نوروزی‌ می خرد؛ هفت ميوه‌، چای و شيرينی صرف می‌کنند و برای همديگر از خداوند سال نيک و باسعادت آرزو می ‌نمايند،

نوروز مهاجرين افغان درپاکستان

همانطورکه نوروز يکی از سنت های مردم افغانستان است مهاجرين افغان در پاکستان نيز به گونه خود از آن تجليل به عمل مي اورند.

گرچه مهاجرين افغان مقيم پاکستان از جوش و گرمی تجليل نوروز خود را بدور احساس می کنند ولی با آن هم خاطرات نوروز را زنده نگاه داشته اند.

مادران و پدران مهاجر افغان برای نسل های جديد که در طول بیش از ۲۵ سال مناقشه از افغانستان بدور مانده اند خاطرات نوروزی خود را برای آنها به شکل افسانه بيان می کنند.

برای کودکان ونوجوانان از بلند کردن جهنده (بيرق‌) حضرت علی در شهر مزار شريف و بلند کردن جهنده زيارت سخی بلند کردن توغ (علم‌) مندوی‌، شهدای صالحين‌، عاشقان و عارفان‌، خواجه صفا، باغ بابرشاه و زيارت ملا بزرگ و ديگر محلات که درآن از نو روز تجليل به عمل ميايد از خاطرات خود ياد آور مي شوند.

در نوروز مهاجرين بيشتر نسبت به روزهای ديگر از خانه و اردوگاه "کمپ" های خود بيرون می آيند و برای تجليل از نوروز بيشتر در بازار و شهرها به چشم می خورند. دکانهای صرافی شيرينی فروشی ماهی جلبی پزی ازدحام بيشتر دارد.

آن عده افغانها که در ممالک اروپايی پناهنده شده اند برای خانواده ها و دوستان خود در پاکستان کمک پولی دارند از اينرو مراکز تبادل اسعار (ارز) ازدحام بيشتر دارد.

برای سبزه لگد کردن به پارک های دورو پيش می روند، در حيات آباد باغ ناران، خيبر پارک "باغ زنانه" باغ تاتارا وآرمی استاديوم از مراکز تجليل از نوروز برای مهاجرين افغان محسوب می شود. زيرا از امنيت بيشتر بر خوردار می باشد

در طول سه دهه مناقشه در افغانستان، اجساد بسياری افغانهای مهاجر در خاک پاکستان مدفون است. عده ای از افغانها در نوروز به خاطر دعا خوانی گذشتگان خود از افغانستان به پاکستان می آيند. بنابر این شاهراه تورخم- جلال آباد در نوروز ازدحام بيشتری دارد و رانندگان کرايه بيشتری تقاضا می کنند.

تهيه و صرف هفت ميوه و سمنک (سمنو) ، آيين های ديگری است که با آن نوروز را گرامی می دارند.

هفت ميوه، مجموعه ای است از پسته، بادام، غولنگ، شکرپاره 'کشته '، کشمش، چهارمغز(گردو) و سنجد که سه روز پيش از نوروز در آب گذاشته می شود تا روز نوروز بيشتر شيرينی يابد.

هر چند مهاجرين به ويژه نسل جوان که در طول سه دهه در ديار هجرت بزرگ شده اند از ميله(فستیوال) های نوروزی تنها به شکل افسانه از پدران ومادران شنيده اند و انتظار برگشت به وطن را بيشتر دارند ولی نا آرامی های روز افزون افغانستان سروده ای استادخليلی را به اذهان شان يکبار ديگر تازه ميسازد.

مرحوم استاد خليلی الله خليلی شاعر شناخته شده افغان در ديارهجرت در سروده های خود آورده:

گوييد به نوروز که امسال نيايد
در کشور خونين کفنان ره نگشايد
بلبل به چمن نغمه شادی نسرايد
ما غمزدگان را چه بهار و چه زمستان

باتمام فراز و فرود مهاجرين افغان مقيم پاکستان حد اقل با پختن (سبزی چلو) از نو روز تجليل به عمل می آورند که سفيدی چلو مفهوم برف زمستان و سبزی به آمدن بهار مفهوم دارد.