ناجيه غلامی در مشهد

مشغول مطالعه کتابی بودم که حس کردم کسی بالای سرم ايستاده. مردی پنجاه - شصت ساله با لباس نظامی.

قبل از اينکه بتوانم چيزی بگويم. شروع کرد به پرسيدن سوالات متعدد: نام، نام خانوادگی، از کجا می آيی؟ به کجا می روی؟ خانه تان کجاست؟ برای چه می روی؟

من که به دو سه سوال اول اين مرد نظامی پاسخ گفتم و برايم يک موضوع عادی بود و فکر کردم کنجکاوی اش باعث اين سوالات شده ، بالاخره پرسيدم ببخشيد من برای چه بايد به همه سوالات شما جواب بدهم؟

گفت : " از همه سوال می پرسم و بايد جواب بگويند". گفتم: "ببخشيد شما؟". و مرد با نوعی غرور گفت "آمر جنايی هستم". گفتم خوب اگر شما آمر جنايی هستيد پس بايد در باره جرمی از من بازجويی کنيد. آيا من جنايتی مرتکب شده ام؟

مرد گفت : "نه همشيره مدتی قبل در فرودگاه هرات يک زن به کابل سفر می کرد. ما او را مورد بازجويی قرار داديم و فهميديم که تنها سفر کرده، در هرات در هتل اقامت داشته و البته موارد زياد ديگری هم داشت که ما سرانجام او را زندانی کرديم".

از اينکه اين مرد به اين راحتی اين حرفها را به زبان آورد و خيلی راحت تر مقايسه هايی هم انجام داد ناراحت شدم . گفتم همه ای اين حرف هايی را که می زنيد توهين به زنان است و اعمال يک خشونت لفظی . ادامه دادم به خاطر اين توهين می توانم از او شکايت کنم و پرسيدم چه کسی اين قانون را وضع کرده که اگر در فرودگاه زن تنهايی را در حال سفر ديديد او را مورد بازجويی آن هم به اين شکل قرار دهيد؟

مرد نظامی با شرمندگی گفت معذرت می خواهم همشيره قصد خاصی نداشتم و من در دل گفتم اگر واقعا مرا همشيره خود بداند اجازه چنين افکار و سوالاتی را به خود نخواهد داد.

اما چنين برداشتی در لايه های پنهان فکر اين مرد افغان نهفته بود که ريشه در سنت ها و بی توجهی ها و بی رحمی ها عليه زن افغان در دوران های مختلف دارد و شباهت بسياری به تفکر طالبانی نيز در آن می توان ديد.

اين طرز فکر فقط خاص آمر جنايی فرودگاه هرات نيست. من در مشهد زندگی می کنم و گاه گاهی که به افغانستان می روم متوجه می شوم که مردان بی توجه به حضور خانم ها در جمعشان حرفهايی رکيک و اهانت آميز می زنند .

در ادارات برخورد شان با زنان مناسب نيست و چه بسا که پر از خشونت لفظی است. بازار شايعات در ميان کارمندان ادارات داغ است و زنها بيشتر از اين موضوع رنج می برند.

يک روز که به يک موسسه غير دولتی رفته بودم دوستی را در آنجا ديدم که در ايران بزرگ شده بود و دوباره به افغانستان بازگشته بود. او از رفتار همکارانش با خود به شدت رنج می برد.

از اينکه آنها علاقمند دانستن خصوصی ترين مسائل زندگی اش بودند ناراحت بود و اينکه به خود اجازه می دادند در چيزهايی که به آنها ربطی ندارد اظهار نظر کنند.

اين دوست اضافه کرد خانواده ها از دختران افغان که برای کار به ادارات می روند خواهان سنگينی و وقار و حفظ عنعناتشان هستند در حاليکه اين مردان کارمند هم هستند که بايد به وجود آورنده چنين فضايی در حفظ حرمت هر چه بيشتر همکاران خانم خود باشند ولی کسی به اين موضوعات توجهی نمی کند.

زنان زيادی در افغانستان همپای مردان در کارهای مختلف مشغول فعاليت هستند ولی به گفته بسياری از اين زنان، مردان هنوز نمی توانند تصور اين را داشته باشند که جامعه به سوی همسان شدن و تساوی حقوق زن و مرد پيش می رود بسياری از مردان هنوز تحمل تبارز زنان مستعد، کوشا و خلاق را ندارند و می کوشند از راههای مختلف به تضعيف موقعيت آنها بپردازند، نقش آنها را کوچک بشمارند و يا اينکه از جايگاه برتری مردانه به آنها نگاه کنند.

اينها همه نوعی از خشونت های پنهانی است که زنان افغان به آن توجه دارند و اين شايد خود اولين پله های ترقی آنان باشد.

بازگشت به صفحه افغانستان