قسيم اخگر تحليلگر افغان

	"دموکراسی عمليست که به مردم امکان می دهد با شرکت در آن به عنوان شهروندان سياسی سرنوشت خود را تغيير دهند و بر همين اساس در تغيير جامعه خويش به ايفای نقش بپردازند"

پس از شکست حکومت های ايديولوژيک کمونيستی و اسلامی که به شکلی از اشکال وارث حکومت های استبدادی قبل از خودشان بودند، اکنون تجربه تازه مورد عمل قرار می گيرد که قرار است با عبرت گيری از گذشته، نه فقط عوارض شوم حاکميت های سابق را از ميان بردارد بلکه راه و رسمی تازه را برای زيستن انسانی و شرافتمندانه و مدنی باز کند.

انتخابات امروز برای فردا

اين تجربه هرچه که باشد مطمئنا برای نسل های آينده ما منبع و مرجع با اعتباری برای تعريف دموکراسی و ارزش های باشد که در دموکراسی تمثيل می شود.

جايی که اين تعامل بيشتر از هرجای ديگری می تواند نمود يابد پارلمان خواهد بود. بسته به اين که اين اولين تجربه در چه حدی از سلامت و دقت می تواند ظاهر شود يا در جهت مثبت و يا در جهت منفی اثرات ماندگاری از خود برجا می گذارد.

مردم افغانستان دموکراسی و جمهوريت را در آيينه رفتار متوليان امور و دست اندرکاران امور سياست و زعامت قرائت می کنند و در مورد آن قضاوت می کنند، نه در اوراق کتاب و شنيدن سخنرانی های پر طمطراق سخن سرايان.

بنا برآن، آنچه در اين اولين روزهای اين دوران جديد بنام دموکراسی و جمهوريت و مشارکت و نقش مردم و... نظاير آنان جريان می يابد اولين و آخرين تعريف و روايت از مقولات فوق است.

معلوم است که اين روايت تنها روايت معتبر از دموکراسی خواهد ماند. همچنانکه سوسياليسم و کمونيسم در روايت "حزب دموکراتيک خلق" و اسلام در روايت احزاب و سازمان های حکومتگر به اصطلاح اسلامی.

موانع و چالش ها سر راه انتخابات

در هر حال آنچه مسلم است اين است که پارلمان ايجاد خواهد شد و انتخابات به هر صورت برگزار خواهد گرديد. موانع و چالش های اگر هست در کيفيت برگذاری و ايجاد آن است.

تلاش حاکمان و آمران، وقف صرفا برگزاری انتخابات و داشتن چيزی بنام پارلمان است در همان سطحی که بصورت اسمی و شکلی و تشکيلاتی بتوانند مدعی موجوديت آن شوند، نه بيشتر.

در اين سطح مطمئنا چالش ها قابل حل است و مشکل جدی وجود ندارد، برعکس موانع اصلی و مشکلات حقيقی در برابر چگونگی و کيفيت انتخابات و پارلمان است. اين موانع و مشکلات، مشکلاتی نيستند که ناديده گرفته شوند و به حساب نياند، زيرا موجوديت آنها کل پروسه را ضربه پذير می سازد.

اصلی ترين مانع در اين رابطه نه فقط نا آگاهی عمومی بلکه نا آگاه نگه داشتن مردم از نقش پارلمان و ضرورت آن، کيفيت سهم گيری مردم در انتخابات و حقوق شان و مسئوليت تاريخی ای که در اين رابطه دارند می باشد.

هم اکنون بسيار مردم افغانستان از مفهوم سری بودن انتخابات تصوری ندارند و نمی دانند رای مستقيم چه معنا و ارزشی دارد. آنچه بنام آگاهی عامه در ساحات محدودی وجود دارد شامل مسايل تکنيکی مثلا تاکردن ورق رای دهی و رنگ کردن انگشت و نظاير آن می شود که در قدم اول اهميت قرار ندارند.

علت ديگر عبارت است از موجوديت انگيزه های ناسالم و ضد دموکراتيک نظير تبارگرايی و عشيره پرستی و سمت و سو گرايی که موجب می شود عدم صلاحيت و حتی سابقه آلودگی خيلی ها ناديده گرفته شود.

در اين رابطه القاهای منظم در زمينه مساعدی که اقدامات دولت خواسته و يا ناخواسته ايجاد کرده است و می کند خود به خود اثر گذار است.

"هم مانع، هم مانع آفرین"

يکی ديگر از مسايل در اين رابطه نبود حداقل شرايط و ضوابط قانونی و قضايی برای نامزدها است.

با اين وضع ترغيب و برانگيختن و حمايت از افراد بدسابقه و يا احيانا بی کار، موجبی برای ائتلاف آرای مردم و از اين طريق تشديد اختلات منطقه ای و محلی و امثال آن از موارديست که هم مانع هستند و هم مانع آفرين.

اين درحالی است که مهاجران و پناهندگان خارج از کشور، عملا از حق رای دادن محروم اند.

مواردی هم هستند که به صورت طبيعی وجود دارند که اگر موجبات و عوامل سازمان يافته و عمدی موجب ادامه آنها نباشد به آسانی از ميان برداشته می شوند که بدبختانه سوء استفاده از اين موارد طبيعی به صورت سيستماتيک وجود دارد.

سوء استفاده از باورهای مذهبی

مورد ديگری که با تاکيد بايد به آن اشاره کرد، آزادی در سوء استفاده از معتقدات مذهبی مردم برای منزوی ساختن و تجريد کردن رقبای انتخاباتی است که سخت کارساز است.

اين عمل نه فقط اهانت به مقدسات مردم است که بدتر از آن می تواند سنت شوم سوء استفاده از مذهب و تقليل معنويات اعتقادی مردم را تا سرحد چماق از نو احيا و قانونی سازد.

نبايد اجازه داد دستها و دامن ها و چهره های که داغ خون بيگناهان را نشانی دارند، از مذهب به عنوان نقاب و پوشش بهره برند.

اميد مردم ما اين است که اين انتخابات گامی باشد در راستای نجات شان از ادبار و فلاکت و فقر و اسارتی که تا حال دامنگير آنان بوده است؛ نه دامی که تداوم آن همه درد و رنج و بی چارگی آنان را با آرايش و عنوان و مهر و نشان تازه ای تضمين و تداوم بخشد.