آصف معروف

	حامدکرزی، سخنانش را با تحسين از هرات آغاز کرد، شهری که واقعا سيمای آن در دوسال اخير تغيير يافته است و دارد به شهر بزرگ و مدرنی مبدل می شود

محافظان امنيتی از کابل آمده بودند تا تامين امنيت محل ديدار رييس جمهور با مردم را به عهده داشته باشند.

در يک شهر دو ميليونی، وقتی شما چند جاده مرکزی شهر را می بنديد، می توان حدس زد که چه وضعی پيش می آيد .

معمولا ديدار های رئيس جمهور همراه است با تدابير شديد و بسيار سخت امنيتی ؛ ساعت ها انتظار، راه بندان و امر و نهی محافظان داخلی و خارجی و اطاعت از فرماندهای آنها درست مثل سرباز.

هرات به برکت درآمد گمرک شهر و نيز سرمايه گذاری خصوصی و نيز از سبب موقعيت در مرز با ايران به خوبی باز سازی شده است

روشن است که اين گونه فرمان پذيری، با روحيه و شيوه کار خبرنگاران که عادت کرده اند آزادتر عمل کنند هميشه در تضاد واقع می شود و به همين سبب گاه موجب ناخوشی ها و زمانی هم منجر به برخوردهای خشونت آميز می شود.

به خصوص حالا که محافظان افغانی به جای آمريکايی ها مامور امنيت رييس جمهور افغانستان شده اند، خشونت آمريکايی و افغانی با هم مخلوط شده اند. شايد هم آنها هم حق دارند، زيرا يکی از چهره های برجسته سياسی افغانستان (احمدشاه مسعود)، چهارسال پيش توسط دو " خبرنگار" عرب به قتل رسيد.

در هرات جالب بود زمان جستجو و بررسی وسايل که يکی از محافظان آمريکايی مقابل خبرنگار راديو تلويزيون ملی افغانستان ايستاد و با خشم شديد پرسيد: "آيا اينجا کاخ والی هرات است؟" مترجم او حرفهايش را به فارسی تکرار کرد، خبرنگار مات و مبهوت مانده بود. سرانجام بعد از تکرار سوالات، خودش گفت اينجا کاخ دولتی است، چرا سوخته سيگار را روی صحن حياط انداختی؟ و سپس با خشونت از خبرنگار خواست آن را از زمين بردارد.

شايد اين برخورد تربيتی خوبی باشد که واقعا نبايد سوخته سيگار را در مکان عمومی ريخت اما برای من، شيوه برخورد يک محافظ آمريکايی با يک خبرنگار افغان به اين صورت چيز تازه ای بود.

ديدار با مردم

ملاقات حامد کرزی با مردم، در سالن مجللی با گنجايش دو هزار نفر صورت می گرفت .

اين تالار به خانه بهزاد معروف است . تالاری است که در آن استاد محمد سعيد مشعل به سبک کار استاد بهزاد نقاش عصر تيموريان در قرن نهم هجری، ديوارهای آن را مينياتوری و خوش نويسی کرده است .

حامدکرزی، سخنانش را با تحسين از هرات آغاز کرد، شهری که واقعا سيمای آن در دوسال اخير تغيير يافته است و دارد به شهر بزرگ و مدرنی مبدل می شود.

آقای کرزی گفت تصميم دارند پس از اين گاه گاهی جلسات کابينه در برخی از ولايات افغانستان مانند هرات ، قندهار، باميان برگزار شود.

	کرزی در نظر دارد هر از گاهی جلسات کابينه را در ولايات مختلف افغانستان برگگزار کند

او گفت که هرات نخستين ولايت برای اين جلسات انتخاب شده بود. اما اين بار انتخابات پارلمانی در پيش بود و اکثر وزرأ پيشنهاد کردند که اين جلسات را بعد از انتخابات به ولايات منتقل کنند.

شايد رئيس جمهور افغانستان، حق دارد چنين تصميمی بگيرد چون برخی از وزرا که از خارج آمده اند در دنيای ذهنی ديگری زندگی می کنند و نمی دانند درد مردم چه است بايد بروند و ببينند و بشنوند.

در ملاقات با مردم هرات دست کم اين تصور به دست آمد که بين آنچه در درون جامعه می گذرد و آنچه که به رييس جمهور افغانستان گزارش می دهند تفاوت و شکاف عميقی وجود دارد که فقط با حضور در محلات و مصاحبت نزديک با مردم می تواند حل شود.

بسياری از وزرا و مقامات بلند رتبه هنوز نمی دانند درد بی خانگی چيست؟ يکی از شهروندان هرات گفت: " کاش وزرا و مقامات دولتی ناگزير شوند يک شب را در يک کلبه با خانواده شان سپری کنند و اين درد را حس کنند. بسياری از آنها حتی در خانه های راحت وزير اکبرخان و شهر نو و شيرپور هم، حس نا آرامی می کنند و حرص و طمع آنها را شبانه اذيت می کند و به فکر کاخ های مجلل تر هستند."

ورود آقای کرزی به تالار با کف زدنها استقبال شد و يکی از افراد داخل تالار هم شعاری سر داد: "صلی علی محمد – رييس جمهور ما خوش آمد" اين شعار در گذشته در ميان فريادهای الله اکبر برای اسماعيل خان والی سابق هرات استفاده می شد: "صلی علی محمد - امير ما خوش آمد" و در زمان طالبان مردم اين شعار را به طور ديگری استفاده می کردند: " صلی علی محمد - بجه (بگريز) که طالب آمد".

باز سازی

هرات به برکت درآمد گمرک شهر و نيز سرمايه گذاری خصوصی و نيز از سبب موقعيت در مرز با ايران به خوبی باز سازی شده است .

	کارخانه توليد گچ در هرات

سيد حسين انوری والی هرات در سخنرانی خود و به همراه خير مقدم بسيار طولانی يک فهرست طولانی از تقاضا ها رابه حامد کرزی ارائه کرد که در ميان آن، تخصيص بخشی از درآمدهای گمرکی برای تکميل برنامه های بازسازی هرات، توجه برای بهبود وضع دانشگاه و خوابگاه آن، ايجاد يک بيمارستان بزرگ و رسيدگی به بازماندگان شهدا و معلولان از نقاط برجسته آن بود.

آقای کرزی در پاسخ به اين پيشنهادها، عمدتا به وزرای حاضر در آن جلسه مراجعه می کرد و در بسياری موارد پاسخ را به "بعد از بررسی ها در کابل" موکول می کرد.

نمايندگان مردم در چند مورد اعتراضهايی داشتند و خواسته هايی. يکی گفت مهاجر بوده و تازه به کشورش بازگشته است و در بی سرپناهی و خواری زندگی می کند.

آقای کرزی گفت اعظم دادفر وزير امور مهاجرين هر روز به مهاجرين زمين توزيع می کند .

آقای دادفر در پاسخ گفت: "چه کنيم؟ زمينی را که تا نه - ده سال بعد هم به درد نمی خورد. چطور آن را آباد کنم ؟ پول از کجا کنيم؟"

آقای کرزی گفت: "مگر پول آن را سازمان ملل نمی دهد؟ برای من که گزارش دادند..." بعد سکوت کرد و به طرف وزرا رو کرد و مثل اينکه در اين مورد وضاحتی نزدش وجود نداشت.

مرد گفت سازمان ملل متحد برای مهاجر بازگشته، بيست دلار می دهد که کرايه راه تا يک ولسوالی هرات نمی شود.

اين هراتی درست می گفت، واقعا پول های هنگفتی که کميساريای پناهندگان سازمان ملل متحد بابت اسکان مجدد مهاجرين افغان بدست می آورد معمولا صرف مخارج اداری ، وسايط نقليه آخرين مدل و حقوق کارمندان خود می کند، حتی پول بزرگی را خرج نشريه های گزارش دهی کارهای خود می کند که کمتر کسی آن را می خواند . از کمکها برای پناهندگان سهم بسيار اندکی می رسد.

مناظره

آقای کرزی مجددا از اين هراتی پرسيد: "چکار می کنی؟ مرد گفت: "من در بخش کشاورزی آموزش ديده ام اما بيکار و بی روزگارم. ازمهاجرت آمديم ودر کشور خودم بی سرپناه هستم و بيکارم."

آقای کرزی با تعجب رو به وزير کشاورزی کرد و پرسيد چرا اينها به کار جذب نمی شوند؟ بعد به او گفت: "برادر اگر تو در کشاورزی تحصيلات داری بيا کار کن، ما ازخارج متخصص می آوريم و هزاران دلار حقوق می دهيم.

	صاحبان سرمايه در هرات از مشکلات کار می گويند

مرد گفت حقوق کارمندان در ادارات ماهی دو هزار افغانی است، من چطور با دو هزار افغانی حقوق، با شش اولاد خود زندگی کنم. اگر دزدی کنم راهش آسان است می روم راه گيری می کنم."

آقای کرزی گفت: "برادر خبر نداری حقوق کارمندان زياد شده؟ بياور درخواستت را همين حالا به وزير کشاورزی بده". حاضران همه خنديدند و از اين تصميم استقبال کردند.

مرد هراتی، آنگاه با لب متبسم از وسط جمعيت راهش را به سوی محلی که وزرأ نشسته بودند باز کرد؛ گزارشگر محلی بی بی سی در هرات، جريان کار او را دنبال می کند و چند ماه بعد دوباره برايتان مطلبی می نويسيم و می بينيم که کار او به کجا می کشد.

منظره جالبی بود. مناظره يک شهروند و رييس دولت. دو دنيای جداگانه را می شد حس کرد و حتی لمس کرد.

يکی از جوانان به نمايندگی از ورزشکاران گفت: "آقای کرزی، ورزشکاران بی توجه مانده اند، برای ده هزار ورزشکار در هرات سالانه بيست هزار افغانی را اختصاص نمی دهند، چطور ما بتوانيم که در رقابت های بين المللی به نمايندگی از کشور خود شرکت کنيم و برنده شويم . ما اگر فعاليتهای ورزشی انجام می دهيم که درآمد داشته دارد آن را هم از ما می گيرند و به ما نمی رسد بگذارند ما خود فعاليتهايی راه اندازيم و از درآمد آن ورزش را رشد دهيم".

تعدادی از معلمان صدا بلند کردند که خانه ندارند. آقای کرزی گفت: "حکم کرده ام برای همه معلمان زمين بدهند". اما روشن شد که اين کار فقط در شهرهرات صورت گرفته است ، نه در محلات روستايی.

مردم ازمشکلات کشاورزی هم شکايت کردند. کشت جايگزين در برابر منع کشت خشخاش به آنها داده نشده است. راه های روستا ها خراب است و آنها در وضع موجود قادر نيستند ميوه تازه را به اسرع وقت به بازارهای منطقه برسانند.

مشکلات پی هم انبار می شد و آقای کرزی گفت ما تازه تهداب کارها گذاشته ايم هنوز کار اصلی ما آغاز نشده است .

آقای کرزی در رابطه با پارلمان آينده افغانستان گفت او احساس راحتی و سرور دارد که در شرايط فعلی از همه اقشار و گروه ها در افغانستان فعاليت سياسی دارند خود را نامزد کرده اند .

او با اشاره به انتقادهايی در اين مورد که چرا "کمونيستهای سابق" يا طالبان يا مجاهدين خود را نامزد کرده اند، گفت اين حق آنها است و اين هم حق مردم است که به آنها رای بدهند يا ندهند.

"پيشرفت کشور با ابتکار نه با انتظار"

در جنوب شهر هرات در شهرک صنعتی برنامه ای تنظيم شده که صاحبان يا نمايندگان صنايع در هرات فرآورده های شان را به نمايش بگذارند.

	نمونه هايی از توليدات شهرک صنعتی هرات

رييس جمهور افغانستان برای نخستين بار بود که از اين فرآورده ها ديدن می کرد و با صاحبان صنايع ديدار می کرد.

آقای کرزی شعف زده شد و گفت واقعا شنيدن کی بود مانند ديدن. يکی از کارخانه ها روی ديوار شعاری جالب نوشته بود: پشرفت کشور با ابتکار نه با نتظار.

کارخانه بزرگ توليد نوشابه های غير الکلی بنام سوپر کولا، سوپراورنج و سوپر ليمن که معادل کوکا کولا، فانتا و اسپرايت است. اين کارخانه مواد خام را از آلمان بدست می آورد و ظرفيت توليد در ساعت سه هزار و پانصد بوتل (بطری) يک و نيم ليتره و شش هزار بوتل سيصد سی سی نوشابه را دارا است .

رقيب اصلی آن کارخانه های همسايه است که محصولات خود را ارزانتر عرضه می کنند و اين می تواند موجب مشکل آفرينی شود.

صاحبان صنايع نوتاسيس رنگ سازی، بستنی که در افغانستان به شيريخ معروف است، صنايع آلومينيم همه خواستار حمايت از دولت در مقابل واردات بی رويه از کشورهای منطقه بودند. آقای کرزی گفت من شخصا از روزی که بسته بندی آب معدنی در کابل شروع شده در دفتر و منزلم از آن استفاده می کنم حتی کيفيت آن که بد هم شد من آن را قطع نکردم تا اينکه مالک آن را خواستم و گفتم کيفيت آب را خوب نگهدارد تا مشتريان خود را حفظ کند. او گفت از اين محصولات حمايت می کند مشروط بر اينکه کيفيت آن بد نشود.

	تبليغ کولا در هرات

چند تن از آنها در صحبت با من گفتند اگر تحت حمايت قرار نگيرند به زودی در کارخانه هايشان را می بندند و به عنوان سرمايه گذاران ورشکسته به جمعيت بيکاران شهر خواهند پيوست.

در دفاتر تنظيم تجارت و سرمايه گذاری، ماليات و گمرکها آنها با چنان وضعی روبرو می شوند که گاه موجب می شود تا سرمايگذاران در حد بيزاری از سرمايگذاری ناگزير می شوند.

يکی از تاجران گفت گاهی آنها به حدی اذيت می شوند که می خواهند دست ها را به نرمه (لاله) گوش ببرند و توبه کنان از کار سرمايه گذاری بروند کنار.