اندرو نورث خبرنگار بی بی سی در افغانستان

نصرت الله خان زندگی خوبی برای خود در افغانستان فراهم کرده

ولی هنگامی که در فوريه ۱۹۸۹ آخرين تانک شوروی از رودخانه آمو عبور کرد و به شوروی بازگشت، سربازان روسی نيز، ارواح خودشان را در افغانستان باقی گذاشتند.

در بلندی های شمال افغانستان هنوز مردانی با پوست رنگ پريده ديده می شوند که با هم به زبان روسی حرف می زنند.

تا سال ۱۹۸۱ نصرت الله يک سرباز ارتش سرخ بود که نيکلای خوانده می شد. او و دو روس ديگر که اکنون رحمت الله و امين الله ناميده می شوند تنها سرباز زنده باقی مانده، از پنج سرباز روسی اند که گفته می شود پس از دستگيری به دين اسلام گرويده بودند.

اين عده پس از مسلمان شدن در کنار مجاهدين يعنی دشمنان سابق خود به جنگ با سربازان شوروی پرداختند.

جنگ وحشتناک

سرنوشت محتوم ماجراجوئی های شوروی در افغانستان غالبا با سرنوشت آمريکا در جنگ ويتنام مقايسه می شود.

روسيه می گويد در فاصله سالهای ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۹ قريب به ۱۳ هزار سربازروس کشته شدند.

لاشه يک تانک شوروی درشمال افغانستان

نزديک به يک ميليون و ۳۰۰ هزار افغان که عمدتا غيرنظامی بودند در اين درگيری ها جان خود را از دست دادند.

نصرت الله خان که اکنون ۴۵ سال دارد به عنوان يک مامور پليس افغان ماهانه معادل ۸۰ دلار حقوق می گيرد. ولی قبل از گرويدن به دين اسلام وی به عنوان يک افسر جوخه زبده چترباز شوروی خدمت می کرد.

او با ترغيب همقطاران سابق مجاهد خود، که هنوز احساس نزديکی به آنان می کند حاضر به گفتگو شد. صوفی پيدا محمد، فرمانده سابق او که ريش سپيدی دارد می گويد آنها نصرت الله خان را درسال ۱۹۸۱ در جريان حمله غافلگيرانه به روستای کاليگای، دستگير کردند.

در آنموقع مجاهدين تحت فرمان پيدا محمد در دره های ولايت بغلان در طول جاده تدارکاتی از مرز ازبکستان به کابل سرگرم عمليات بودند.

پيدا محمد می گويد که در جريان اين عمليات، آنها نزديک به ۲۰ سرباز روس را کشتند و نيکلای، تنها سرباز روسی بود که پس از آنکه مهماتش تمام شد دستگير شد.

مردم محلی می گويند که مقامات سفارت روسيه سال گذشته به اين منطقه بازگشته و برای يافتن محل دفن سربازان گمشده روس پاداش نقدی می دادند و به اين ترتيب توانستند محل دفن شش سرباز روس را پيدا کنند.

فراری از ارتش

اما خود نصرت الله داستان متفاوتی را درباره گرفتار شدنش به دست مجاهدين نقل می کند و می گويد: "آنچه را که اتفاق می افتاد خلاف قانون می دانستم."

نصرت الله اضافه می کند که مشاهده اين جريانات تا آن حد او را ناراحت کرد که واحد خود را ترک کرد.

معمولا اسرا را هر دوطرف به قتل می رساندند ولی نيکلای را روستاييان پيدا کرده و از او مراقبت کردند و بعد او را تحويل مجاهدين دادند.

نصرت الله می گويد يک سال پس از آن بود که تصميم گرفت مسلمان شود.

ولی کسانی که او را دستگير کرده بودند اين اظهارات را تکذيب کرده و می گويند تمام کسانی که مسلمان شدند يا از روی اجبار بوده و يا ترس.

بخشودگی

همقطاران سابق نصرت الله می گويند چند سرباز روسی که به دين اسلام گرويده بودند جنگجويان شريفی بودند و بخصوص برای گوش دادن به راديوی شوروی مفيد بودند.

صوفی محمد می گويد نصرت الله را در جریان یک حمله غافلگيرانه دستگير کرده

اين سربازان در حضور يک روحانی مسلمان شده و نام تازه ای اختيار کرده بودند.

نصرت الله می گويد که در سال ۱۹۶۰ در شهر خارکف در اوکراين متولد شده است. پدر وی نيز سرباز ارتش سرخ بوده است. او شخصا داوطلب خدمت در افغانستان شده و قبل از اسارتش سه ماه خدمت کرده بود.

در سال ۱۹۸۸ مسکو تمام اسرای جنگی خود در افغانستان را اعم از اين که مرتکب چه اعمالی شده بودند مشمول عفو قرار داد. اما هيچ کدام از سربازانی که به دين اسلام گرويده بودند اين از اين بخشودگی استفاده نکردند اگر چه همه آنها پس از جنگ برای ديدن خويشاوندان خود به کشورشان سفر کرده اند.

صوفی محمد می گويد آنها خود را مانند کبوتری در ميان کلاغ های سياه می ديدند و چون خانواده هايشان اعتقادات مذهبی ندارند آنها را درک نمی کردند.

سرخوردگی

هنگامی که نصرت الله در سال ۱۹۹۶ به اوکراين رفت با چند همقطار سابق خود ملاقات کرد. او می گويد وقتی که ديد آنها او را به خاطر تغيير مذهب يا پيوستن به مجاهدين ملامت نمی کنند خيلی احساس راحتی کرد.

مانند بسياری از سربازان جنگ ويتنام، سربازان ارتش سرخ نيز از سرخوردگی و نوميدی رنج می برند.

در ماه ژوئن گذشته قريب به ۱۵۰ هزار اوکراينی که در افغانستان جنگيده بودند در يک تظاهرات جمعی شرکت کردند. بسياری از اين سربازان سابق با حقوق بازنشستگی دولتی معادل ماهانه ۴۰ دلار زندگی می کنند.

نصرت الله می گويد :" روسيه و افغانستان تفاوت زيادی باهم ندارند. من اينجا زندگی خوبی دارم اگر چه وضع اقتصادی چندان خوب نيست."

در دوره طالبان، وضعيت نصرت الله و دو همقطار روس او که مسلمان شده بودند مورد توجه ملا عمر رهبر طالبان قرار گرفت و اوبرای آنان خانه و امکانات کسب و کار را فراهم آورد.

هر سه نفر همسر افغان اختيار کرده اند و نصرت الله سه سال قبل صاحب يک فرزند دختر شد.

ولی پس از سقوط طالبان در سال ۲۰۰۱ دولت خانه های آنان را پس گرفت و در حال حاضر هيچ کدام آنان وضع مرفهی ندارند.

نصرت الله می گويد مادام که او از حمايت مجاهدين يعنی همقطاران گذشته خود و نيز اعتقادات دينی اش برخوردار است هرگز افغانستان را ترک نخواهد کرد.