اندرو نورث خبرنگار بی بی سی در کابل

انتخابات پارلمانی افغانستان در اواسط سپتامبر برگزار می شود

آنچه که اهميت زياد دارد اين است که معلوم شود چه تعدادی از کسانی که مرتبط با جناح هايی هستند که مسئول بيشتر خونريزی های گذشته معرفی شده اند، خواهند توانست به مجلسی که ۲۴۹ نماينده دارد راه يابند.

رای دهندگان همچنين نمايندگان شوراهای ولايتی را انتخاب خواهند کرد. در جمع ۶ هزار کانديدا در دو انتخابات ديده می شوند.

با توجه به شمار زياد کانديداها و اين که کانديداهای حزبی محدود هستند نگرانی اين است که کانديداهای شبه نظاميان برتری نا متناسبی خواهند داشت.

خطرات برای کانديداها

کانديداهای کمتر شناخته شده، امکانات کمی برای تبليغات گسترده دارند. کبير رنجبر يکی از کانديداها برای ۳۳ کرسی کابل در مجلس، می گويد که او جهت تبليغ برای خود، مردم را به خانه اش دعوت می کند يا اين که در مسجد با آنان صحبت می کند.

با توجه به حملات طالبان در جريان بهار و تابستان اخير، کانديداها بخوبی به اين که در معرض خطر قرار دارند، واقفند. ولی برگزار کنندگان انتخابات با خوش بينی محتاطانه ای می گويند که اين حملات تاثير چندانی در برگزاری انتخابات نخواهد داشت

با توجه به حملات طالبان در جريان بهار و تابستان اخير، کانديداها بخوبی به اين که در معرض خطر قرار دارند، واقفند. ولی برگزار کنندگان انتخابات با خوش بينی محتاطانه ای می گويند که اين حملات تاثير چندانی در برگزاری انتخابات نخواهد داشت.

مبارزات انتخاباتی از جهاتی از چند هفته قبل شروع شده است. عکس بسياری از کانديداها بر ديوار ها نصب شده است.بسياری از کانديداهای مرد ريش دارند وکانيداهای زن روسری سر کرده اند و برای ۱۱ ميليون و ۷۰۰ هزار رای دهنده، انتخاب نماينده از ميان اين کانديداها در تاريخ ۱۸ سپتامبر کار دشواری خواهد بود.

نظام انتخاباتی نيز وضع را مشکل تر کرده است. گروه بين المللی بحران، يک گروه بانفوذ از کارشناسان، که مقر آن در بروکسل است، در گزارشی از ارزيابی انتخابات اين انتخابات را يک قرعه کشی و بخت آزمايی خوانده است.

کانديداهای نمايندگی مجلس يا ولسی جرگه، و نيز کانديداهای عضويت در شوراهای ولايتی از طرف حزب بخصوصی در انتخابات شرکت نمی کنند.

و اين تصميمی است که خود مقامات افغانستان از جمله شخص حامد کرزی ، رييس جمهور گرفته اند.با توجه به در گيری های جناحی گذشته به احزاب با بد گمانی شديد نگاه کرده می شود.

تنها چند کانديدا آشکارا از وابستگی خود به حزب بخصوصی صحبت می کنند و به همين دلايل بيشتر رای دهندگان کانديداها را نمی شناسند. با توجه به اين که نرخ بی سوادی در افغانستان به ۸۰ در صد می رسد بسياری از رای دهندگان حتی نمی توانند اسامی نوشته شده در ورقه های اخذ رای را بخوانند.

جنگ سالاران

البته اگر افغان ها متقاعد شده بودند که جنگ سالاران سابق و وابستگان آنها جزو کانديداها نيستند شايد اين مسائل مهم نبود ولی بايد گفت که کميسيون شکايات انتخاباتی، که اعضای آن هم افغان وهم خارجی هستند در ماه گذشته اعلام کرد که از فهرست ۲۰۸ نفری، تنها ۱۱ نفر به علت داشتن يک چنين سوابقی، فاقد صلاحيت اعلام شده اند.

ودير صافی ، استاد دانشگاه کابل مدعی است که دست کم نيمی از کانديداها از جنگ سالاران هستند يا با آنان ارتباط دارند.

اين نگرانی وجود دارد که به اين ترتيب اين گونه افراد بتوانند با توجه به پايگاه قدرتشان و دربرخی موارد ارعاب ، پيروز از انتخابات بيرون آيند.

فجايع گذشته

نگرانی ديگر اين است که به کانديداهايی که در گذشته مرتکب ظلم و جنايات شده بودند اجازه داده شده کانديدای نمايندگی شوند. به موجب مقررات کميسيون شکايات انتخاباتی تنها کسانی که عملا در ارتکاب جنايات مجرم شناخته شده اند نمی توانند کانديدا شوند نه کسانی که صرفا اتهامی در اين باره به آنان وارد شده است.

جان سيفتون، کارشناس مسائل افغانستان در ديده بان حقوق بشر، که يک نهاد طرفدار حقوق بشر آمريکايی است اين نکته را نقصی ميداند که از اول در نظام انتخاباتی مشهود بوده است.

اين نهاد بخصوص در مورد عبد الرسول سياف، يکی از فرماندهان با نفوذ سابق مجاهدين ابراز نگرانی می کند که به عقيده ديده بان حقوق بشر، بايد با اتهامات مرتبط با جنايات جنگی روبرو شود و در حال حاضر کانديدای نمايندگی از کابل است.

برخی می گويند که مجاهدين سابق ممکن است در صورت پيروزی در مجلس، با اتحاد با يکديگر قوانين به نفع خود وضع کنند واحنمالا مانع از اين شوند که يک روند قضائی برای تحقيق درباره آنها شروع شود.

بموجب قانون اساسی مجلس می تواند با اکثريت دو سوم نمايندگان، قوانين خود را به اجرا درآورد و نظر حامد کرزی رئيس جمهور را ناديده بگيرد.

اکنون با شروع مبارزات انتخاباتی ، اين به عهده رأی دهندگان خواهد بود که تصميم نهايی را بگيرند.