کاوه اميدوار

ايران در نشست بازسازی افغانستان در توکيو ژاپن آمادگی خود را برای پرداخت ۵۶۰ ميليون دلار کمک به صورت بلاعوض و اعتبارات بانکی جهت بازسازی افغانستان اعلام کرده بود

در اين مراسم نمايندگانی از کشورهای افغانستان، ترکمنستان، عربستان سعودی، پاکستان، قزاقستان، قرقيزستان و سازمان ملل حضور داشتند.

جاده دوغارون به هرات مهمترين مسير ارتباطی بين ايران و افغانستان به شما می رود که با هزينه ۶۰ ميليون دلار به وسيله قرارگاه خاتم الانبيا وابسته به سپاه پاسداران ساخته شده است.

ساخت اين جاده ۱۲۲ کيلومتری که دوغارون در مرز ايران شروع شده و به شهر هرات در افغانستان می رسد بخشی از کمک ۲۵۰ ميليون دلاری ايران به بازسازی افغانستان است که تفاهم نامه آن سال ۱۳۸۱ بين دو کشور منعقد شده بود.

ايران در نشست بازسازی افغانستان در توکيو ژاپن آمادگی خود را برای پرداخت ۵۶۰ ميليون دلار کمک به صورت بلاعوض و اعتبارات بانکی جهت بازسازی افغانستان اعلام کرده بود.

بر اساس آخرين گزارش ها از مجموع ۲۵۰ ميليون دلاری که ايران تعهد کرده بود به صورت بلاعوض در اختيار افغانستان قرار دهد تاکنون ۱۵۰ ميليون دلار آن برای بازسازی راهها، خطوط انتقال برق و آب شرب در افغانستان هزينه شده است.

بزرگترين محور ارتباطی

هدف از احداث اين جاده، تسريع انتقال کالا به افغانستان و آسيای ميانه عنوان شده و گفته می شود با احداث اين جاده حدود ۶۰ درصد از واردات افغانستان از اين طريق صورت خواهد گرفت.

با بهره برداری از اين جاده مدت سفر به هرات از هفت ساعت به حدود يک ساعت کاهش می يابد.

صفدر حسينی، وزير اقتصاد و دارايی، ايران گفته است: "در نه ماه گذشته ۲۴ درصد کالاهای صادراتی ايران به افغانستان از طريق اين محور منتقل شده و در اين مدت بيش از ۵۰ هزار وسيله نقليه و ۷۰ هزار مسافر از اين محور استفاده کرده اند."

منطقه ميلک بعد از دوغارون دومين راه ارتباطی بين دو کشور است که در ده ماه اول امسال حدود ۱۲ هزار نفر از اين مرز تردد کرده اند و بازارچه مرزی که ايران در اين منطقه ايجاد کرده منجر به رونق مبادله کالا بين مرزنشينان دو کشور شده است.

در سال گذشته بيش از ۱۶ ميليون و۳۳ هزار دلار کالا بين مرزنشينان اين منطقه مبادله شده که تنها ۳۲ هزار دلار آن صادرات افغانستان به ايران بوده است.

ساخت پل ميلک، جاده ميلک به زرنج، مطالعه و احداث محور هرات به ميمنه و هرات به ارملک از جمله طرح های راه سازی ايران در افغانستان است.

ايران همچنين طرح مطالعاتی ساخت راه آهن خواف به هرات را به پايان رسانده و برنامه ای برای ساخت يک جاده ارتباطی در دست دارد که بندر چابهار در جنوب شرقی ايران را به مرزهای افغانستان و آسيای ميانه متصل کند که به گفته آقای خاتمی از اين طريق راه دستيابی مردم افغانستان به دريای آزادی تسهيل و تسريع می شود.

گسترش همکاری

ايران و افغانستان به همراه ترکيه، پاکستان، قزاقستان، قرقيزستان، ترکمنستان، تاجيکستان، ازبکستان و آذربايجان عضو سازمان همکاری های اقتصادی (اکو) هستند.

اين سازمان دو دهه پيش شکل گرفته اما هنوز حجم مبادلات اقتصادی و تجاری اعضای با وجود معادن غنی، نيروی متخصص ارزان و جمعيت ۳۵۰ ميليونی ناچيز است.

حجم مبادلات ۱۰ کشور عضو حدود۷ ميليارد دلار است و برآوردها نشان می دهد که حجم مبادلات کشورهای عضو تا سه برابر اين رقم قابل افزايش است.

انتقال گاز ايران به ترکيه و گاز ترکمنستان به ايران، اتصال خط آهن ايران به ترکمنستان و ساخت جاده دوغارون به هرات بخشی از همکاری های اقتصادی اعضای اين سازمان به حساب می آيد.

اما اتصال خط آهن ايران به ترکمنستان و آسيای ميانه که بزرگترين پروژه برای گسترش همکاری هاست با گذشت ده سال از زمان بهره برداری هنوز با اهداف پيش بينی شده فاصله بسيار دارد.

کارشناسان معتقدند ساخت خطوط ارتباطی و تقويت ناوگان حمل و نقل می تواند به گسترش بيش از پيش همکاری های بين اعضايی منجر شود که از دسترسی به آب های آزاد محرومند.

بنابر اين ساخت جاده دوغارون به هرات، ساخت جاده ارتباطی از بندرچابهار به مرز افغانستان و احداث خط آهن بافق به مشهد که بيش از هزار کيلومتر مسير انتقال کالا از خليج فارس به آسيای ميانه را کوتاه تر می کند، شايد بتواند مبادله کالا را توجيه پذير کرده و بخشی از موانع اقتصادی و تجاری موجود را از پيش رو بردارد.