ژنرال عظيمی

روزی که قيام حوت صورت گرفت تا جايی که من در ذهن دارم بيشتر قيام را فردی به نام گل محمد تيزان رهبری می کرد. هر قدر به شهرها نزديک تر می شدند تعداد قيام کنندگان زياد می شد و در ۴ دروازه شهر برخوردها آغاز شد.

اولين برخورد در دروازه قندهار هرات صورت گرفت هم چنين در دروازه راه که ماموريت های پليس بودند.

مردم تکبيرگويان به داخل شهر آمدند چند ساعتی نگذشته بود که اين ماموريت ها به نفع قيام کنندگان سقوط کرد.

مردم به طرف منازل مشاورهای روسی حرکت کردند بعضی از مشاورها توانسته بودند فرار کنند و عده ای ديگر از آنها که موفق به فرار نشده بودند دستگير شدند. چيزی که بسيار جالب بود، مشاوران روسی نمی توانستند کلمه شريف را بگويند و مرتب می گفتند لال لا لا، به معنی اينکه ما کلمه شريف را می گوييم يعنی لا اله الا الله محمد رسول الله. وقتی به طرف مردم شليک می شد شمار کشته شدگان زياد بود هر طرفی را که نگاه می کردی جنازه يا شهيدی افتاده بود.

قيام تنها در شهر هرات صورت نگرفت، ولسوالی ها هم آگاه شدند و قيام به ولايت بادغيس نيز نفوذ کرد. قيام در سطح ۵ ولايت صورت گرفت و تاثير زيادی بر دولت گذاشت.

اسناد و ارقامی که امروز موجود هست نشانگر بيش از ۲۰ هزار شهيد در قيام حوت در چند ولايت است.

البته اين نکته را نبايد فراموش کرد که بيشتر شهدا کسانی هستند که بعد از قيام ۲۴ حوت دستگير شدند و در گورهای دست جمعی در داخل شهر هرات و ولايت های فراه، بادغيس، قور، نيم روز، فارياب و هلمند به صورت دسته جمعی زير خاک دفن شدند و بعضی از گورهای دست جمعی در هرات ، فراه و باغيس ديده شده است که در حال حاضر نيز نشانهايی از اين گورهای دست جمعی وجود دارد و به گفته بيشتر محققين بيش از ۲۰ هزار نفر در قيام هرات به شهادت رسيدند."