داوود ناجی در کابل

مين در افغانستان همچنان يک خطر جدی به حساب می آيد

شانزده سازمان غير دولتی افغانی و بين المللی در افغانستان مشغول فعاليتهای مين روبی هستند که تنها تعداد کارمندان افغان آنها به شش هزار و پانصد نفر می رسد.

هر چند برنامه مين روبی در افغانستان از 15 سال پيش آغاز شده بود اما در سالهای جنگ بسيار محدود بود.

تاکنون حدود هشتصد و پنجاه کيلومتر مربع زمين در اين کشور از وجود مينها پاکسازی شده است، اما صدیق راشد، مسئول مين روبی در اداره مبارزه بر ضد مين سازمان ملل متحد، می گويد که مين هنوز در افغانستان ماهانه حدود 100 قربانی بر جای می گذارد.

هرچند رقم قربانيان مين در افغانستان در سال 2002 به سيصد نفر می رسيد و اين نشان می دهد که در دوسال گذشته فعاليت در زمينه مين روبی خوب بوده است ولی هنوز حدو 1300 کيلومتر مربع در سراسر افغانستان آلوده به مين است.

شانزده سازمان غير دولتی افغانی و بين المللی در افغانستان مشغول فعاليتهای مين روبی هستند

سال گذشته سازمانهايی که مشغول مين روبی در افغانستان هستند با يک ارزيابی نشان دادند که برای پاکسازی کامل افغانستان از وجود مين به پانصد ميليون دلار بودجه و دوازه سال زمان نياز است.

اين سازمانها از کشورهای کمک کننده به افغانستان خواسته بودند که تنها برای سال جاری بايد 67ميليون دلار برای مين روبی در افغانستان هزينه شود.

به گفته فضل کريم فضل، رييس موسسه مين روبی "اومر" در کابل، اين تقاضای موسسات مين روبی برآورده نشده و تا حالا که زمان زيادی به پايان سال نمانده است، چيزی بيش از نصف بودجه در خواست شده در اختيار موسسات مين روبی قرار گرفته است.

ریيس موسسه مين روبی اومر کمبود بودجه و نبود امنيت لازم را دو مشکل اصلی برای مين روبی در افغانستان می داند.

اما واقعاً برای پاکسازی کامل افغانستان از مين به 12 سال زمان نياز است؟ آيا اين، زمان زيادی نيست؟ آيا ممکن نيست اين روند را سرعت بخشيد؟

مسئولان موسسات مين روبی در افغانستان که طرح استراتژی دوازده ساله ای را ساخته اند دلايل متعددی دارند، از جمله اينکه در افغانستان گروههای متعددی در سالها جنگ مين کارگزاری کرده اند اما هيچگونه نقشه ای در دست نيست که مناطق مين گزاری شده را نشان دهد و آنها مجبورند تمامی مناطق مشکوک را از نظر بگذرانند.

مشکل ديگر اين است که در افغانستان از وسايل ابتدایی مين روبی استفاده می شود وسايلی که نمی تواند به صورت مشخص تنها مين را نشان دهد بلکه وسايلی که در افغانستان برای مين روبی به کارگرفته شده آهن پاره ها يی را که زيرخاک باشد نشان می دهد و مين روبها مجبورند حتی برای بيرون کشيدن آهن پاره ها نيز همان کاری را انجام دهند که برای خنثی کردن يک مين نياز است.

به هر حال تامين امنيت ومصونيت در افغانستان کار دشواری است؛ اگر جمع آوری سلاح سبک و سنگين از افراد مسلح غير مسئول مشکل است، خارج کردن مين و مواد منفجره ديگر از زير خاک نيز کار ساده ای نيست؟