حسيب عمار از قاهره

اما آنچه بيشتر اهتمام برخی از روشنفکران و نويسندگان عرب را به اين انتخابات جلب کرده، نقش ايالات متحده آمريکا درآن است.

پياده شدن دولت دموکراتيک در افغانستان از اهداف جنگی است که آمريکا عليه آنچه تروريسم می داند به راه انداخته است و موفقيت تجربه دموکراسی و انتخابات در افغانستان نه تنها به تقويت موقعيت جورج بوش در انتخابات آينده آمريکا می انجامد، بلکه دولت کنونی اين کشور را بيشتر تشويق خواهد کرد تا در برگذاری انتخابات در عراق مصممتر شود.

اما محمد فايز، کارشناس مسائل آسيا در مرکز مطالعات سياسی و استراتژيک اهرام در قاهره می گويد که تجربه افغانستان در اين زمينه از ديد عربها ناموفق است چون به گفته او، هنوزشروط لازم برای بازسازی کشور بس از جنگ و ايجاد فضای مناسب برای برگزاری انتخابات آزاد فراهم نشده است.

ترديدی وجود ندارد که بسياری از مردم افغانستان برگذاری نخستين انتخابات رياست جمهوری در کشورشان را گامی مهم بسوی دگرديسی جامعه افغان بسوی جامعه ای مدنی و قانونمند قلمداد می کنند اما به عقيده محمد فايز، انتقال موفقيت آميز قدرت از راه انتخابات بر کنفرانس بن که در سال ۲۰۰۱ برای تعيين آينده سياسی افغانستان برگزار شد تکيه دارد، وی کنفرانس بن را ناکام ارزيابی می کند.

از سوی ديگر، محمد عبدالمنعم سعيد، رئيس مرکز مطالعات سياسی واستراتژی اهرام می گويد نمی توان انتظار داشت که انتخاباتی همانند انتخاباتی که به طور مثال در کشورهای هلند يا بلژيک برگذار می شود در افغانستان هم برگذار شود اما در طول تاريخ افغانستان، شايد نتوان هيچ انتخاباتی را از جهت منصفانه بودن و ميزان سهمگيری گروهها مثل انتخابات امروز افغانستان سراغ گرفت.

شيوه ای برگذاری انتخابات با توجه به شرايط کنونی افغانستان يکی ديکر از موضوعات مورد بحث ميان روشنفکران عرب است:

نيفين مسعد، استاد دانشکده اقتصاد و علوم سياسی دانشگاه قاهره می گويد شايد تعدد نامزدهای انتخاباتی و مظاهر شکلی ديگر، همچون کانديد شدن يک زن نشاندهنده اين باشد که انتخابات به طور آزاد و بدون محدوديت برگذار می شود اما طبق معيارهای شناخته شده، اين انتخابات دموکراتيک به شمار نمی رود، چون آمريکا هرگز اجازه نخواهد داد شخصی مخالف با رويکردهايش به قدرت برسد.

اما محمد عبدالمنعم سعيد اين نظر را قابل توجيه نمی بيند و می گويد انتخاباتی که در حضور ناظران پيمان آتلانتيک شمالی و سازمان ملل متحد و با حضور خبرنگاران کشورهای مختلف جهان برگذار می شود تا حد زياد بيطرفانه خواهد بود.

وی بر اين باور است که برگذاری انتخابات آزاد در افغانستان باعث خواهد شد زمينه اجرای دموکراسی و کسب آزاديها در ديگر کشورهای اسلامی نيز فراهم آيد.

محمد فايز نيز می گويد اگر افغانستان موفق شود انتخابات را تا حدود زيادی به صورت آزاد و منصفانه برگذار کند، به جهان عرب نشان خواهد داد که الگوی دموکراتيکی که با حمايت خارجی پياده شود، تا حدود زيادی موفق است و نوعی خوشبينی نسبت به آينده چنين تجربه ای در عراق ايجاد خواهد کرد.