سوتيک بيسواز خبرنگار بی بی سی در کابل

برگه رای گيری عکسدار به رای دهندگان بی سواد کمک می کند

افغان ها روز 9 اکتبر با مراجعه به تقريبا 25 هزار صندوق رای گيری در سراسر کشور رئيس جمهور را از ميان 18 نامزد انتخاب خواهند کرد.

همچنين پناهندگان افغان در کشورهای همسايه نيز رای خواهند داد.

انتظار می رود در حدود 800 هزار افغان که در اردوگاه های پناهندگان در ايران زندگی می کنند با مراجعه به حدودا يک هزار مرکز رای گيری در انتخابات شرکت کنند.

و در پاکستان انتظار می رود 5/1 ميليون پناهنده ديگر رای دهند.

برگزار کنندگان انتخابات می کوشند نحوه دادن رای در حد امکان ساده باشد و می خواهند تضمين کنند که مردان و به خصوص زنان - که 3/41 درصد رای دهندگان را تشکيل می دهند- در انتخابات شرکت می کنند.

کمبود خدمه

مقامات سعی دارند با کمک پوستر و نقاشی ديواری، نحوه رای دادن را برای مردم که اکثرا بی سواد هستند توضيح دهند.

يک پوستر رنگی که جمعی از زنان را در اطراف صندوق رای گيری نشان می دهد به آنها توصيه می کند: "زنان محترم، رای دهيد چون کاری ارزشمند است."

مقام ها معتقدند که استفاده از نقاشی و نمودار در جريان ثبت نام، به آموزش مردم کمک کرده است.

برگه های اخذ رای که در کانادا چاپ شده است حاوی عکس، نام و نشان انتخاباتی نامزدها خواهد بود تا کار رای دهنده را در انتخاب نامزد مطلوب سهل تر کند.

ميليون ها قلم سفارش داده شده است چون قرار است رای دهندگان نام نامزد مطلوب خود را با قلم روی برگه رای گيری علامت بزنند.

برای زنان و مردان، مراکز جداگانه برای رای گيری ايجاد شده است.

همچنين انگشت شصت رای دهندگان برای جلوگيری از تقلب با جوهر انگ می خورد.

در کشوری که نرخ بی سوادی بالاست، يک چالش بزرگ، يافتن تعداد کافی خدمه برای مراکز رای گيری است.

پوسترهای رنگی به زنان توصيه می کند در رای گيری شرکت کنند

راديوی دولتی سرگرم تبليغ درباره انتخابات است و در حدود 1200 "آموزش دهنده وظايف شهروندی" برای استخدام کارمند برای مراکز رای گيری به سراسر کشور سفر خواهند کرد.

کاميون و هليکوپتر

همچنين در کشوری که تعداد جاده های قابل استفاده زياد نيست مسائل لجستيکی چالشی عمده به حساب می آيد.

برای انتقال مقام ها و تجهيزات رای گيری به کليه مناطق کشور از وانت بار، کاميون، جيپ، هواپيما، هليکوپتر، اسب و خر استفاده خواهد شد.

انتقال 30 هزار صندوق اخذ رای (که در دانمارک ساخته شده) پس از پايان رای گيری به مراکز شمارش آرا يکی ديگر از مراحل دشوار اين عمليات است. تقريبا 3000 صندوق به هر مرکز منتقل خواهد شد.

جوليان تايپ از "مرکز مديريت مشترک انتخاباتی" گفت: "کاروان هايی از کاميون ها، پنج هليکوپتر ام آی-8، جيپ ها و خودروهای شخصی کرايه ای، صندوق های رای گيری را به مراکز شمارش آرا می برند."

وی افزود در برخی موارد انتقال صندوق رای گيری به مراکز شمارش آرا ممکن است يک هفته وقت ببرد.

صندوق ها در حضور ناظران ملی و بين المللی و نمايندگان نامزدها شمارش خواهد شد.

امنيت لغزان

نگرانی های امنيتی در آستانه انتخابات بسيار شديد است.

بيش از 20 نفر در خشونت های اخير، از جمله يک انفجار در کابل، کشته شده اند.

اين پوستر به رای دهندگان يادآوری می کند هنگام رای گيری ورقه ثبت نام را همراه داشته باشند

بخش اعظم خشونت ها به طالبان يا ساير پيکارجويان که می خواهند انتخابات را مختل کنند نسبت داده می شود.

در دفاتر مقام های انتخاباتی، نقشه هايی هست که کشور را به لحاظ ميزان امنيت به سه قسمت تقسيم می کند: ناحيه کم خطر، ناحيه کم و بيش خطرناک و ناحيه بسيار خطرناک.

يک نهاد معتبر اروپايی نظارت بر انتخابات از هم اکنون گفته است که امنيت لغزان افغانستان نظارت بر روند رای گيری را غيرممکن می سازد.

سازمان ملل می گويد طی 9 ماهی که ثبت نام رای دهندگان انجام می شد، در حدود 12 نفر کشته و 30 نفر ديگر در خشونت های مرتبط با انتخابات زخمی شدند.

مقام ها می گويند بسياری از مردم قادر نبودند در جنوب و جنوب شرقی کشور به خاطر تهديد پيکارجويان ثبت نام کنند.

ثبت نام پناهندگان

مقام های بين المللی، که به برگزاری انتخابات افغانستان کمک می کنند، می گويند که وضعيت جاری در افغانستان از وضعيت حاکم بر ساير انتخابات اخير مثلا در کامبوج و تيمور شرقی که پس از مناقشه های مهم انجام شد جدی تر است.

نيروی 26 هزار نفره آمريکا و حافظان صلح تحت فرماندهی ناتو می گويند سرگرم اتخاذ تدابيری برای بهبود امنيت هستند.

اما چنانکه يک سخنگوی نيروهای تحت فرماندهی ناتو اخيرا گفت "امنيت هرگز صد در صد کامل نخواهد بود."

انگ زدن به انگشت شست رای دهندگان نيز اين نگرانی را پديد آورده که آنها هدف حمله پيکارجويان قرار گيرند.

سعيد محمد اعظم از "مرکز مديريت مشترک انتخاباتی" گفت که اين انگ تنها پنج روز دوام می آورد.

پرسش ديگر اين است که شمارش آرا و اعلام نتايج چقدر زمان خواهد برد؟

آقای اعظم گفت: "اين کشور در گذشته هرگز انتخابات را تجربه نکرده است. اعلام نتايج ممکن است دو يا سه هفته وقت بگيرد."

برخی تحليلگران می گويند که انتخابات عجولانه ترتيب داده شده است.

ثبت نام 5/1 ميليون پناهنده افغان در پاکستان توسط نهادی بين المللی تقريبا تنها يک هفته پيش از رای گيری تکميل خواهد شد.

کاظم آهنگ از دانشگاه کابل گفت: "کسی انتظار ندارد انتخابات به راحتی انجام شود. اما بايد انجام شود تا مردم افغانستان هم صدايی پيدا کنند."