اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد		صفحه بدون عکس

داوود ناجی در کابل

محمد رفيق شهير نماينده منتخب هرات می گويد: طرفداران نظام رياستی معتقدند که کاهش صلاحيت رييس جمهور درشرايط کنونی افغانستان سبب بروز بحران می شود

بحث درمورد نوع نظام سياسی آينده افغانستان که از نخستين روزهای کار لويه جرگه ميان نمايندگان آغاز شده بود، همچنان بحث اصلی و مطرح اين مجلس است.

طرفداران نظام رياستی هنوز بر موضع شان مبنی بر تشکيل نظامی که در آن رييس جمهور با رای مستقيم مردم انتخاب شده و از صلاحيت گسترده ای برخوردار باشد پافشاری می کنند. اما نمايندگان طرفدار نظام پارلمانی تلاش دارند با طرح يک راه سوم، از صلاحيت های رييس جمهور کاسته و يک پارلمان مقتدر را به تصويب برسانند.

از سوی ديگر، حامد کرزی رييس دولت انتقالی افغانستان، اعلام کرده است که با واگذاری صلاحيتهای بيشتر به پارلمان موافق نيست.

هنوز مشخص نيست اساسی ترين بحث لويه جرگه قانون اساسی يعنی نوع نظام به کجا رسيده است، آيا نمايندگان در کميته های مختلف توانسته اند به اکثريت آرا در مورد نظام پارلمانی يا رياستی به توافق برسند يا خير؟

دکتر محی الدين مهدی نماينده منتخب شهر کابل می گويد نمايندگان در کميته های دهگانه حتی نمايندگان طرفدار نظام رياستی برخی از صلاحيت های رييس جمهور را به پارلمان واگذار کرده اند.

او می گويد: "در پيش نويس قانون اساسی صلاحيت های رييس جمهور کاهش يافته و به پارلمان واگذار شده است و اين تغييرات به حدی است که در نتيجه آن نظامی که به ميان خواهد آمد نظامی نخواهد بود که طرفداران نظام رياستی از آن حمايت می کردند."

اما محمد رفيق شهير نماينده منتخب هرات که طرفدارنظام رياستی است می گويد که فکرنمی کند تعديلات چندانی درصلاحيت های رييس جمهور صورت گرفته باشد.

او می گويد طرفداران نظام رياستی معتقدند که کاهش صلاحيت رييس جمهور درشرايط کنونی افغانستان سبب بروز بحران می شود.

آقای شهير معتقد است که از ابتدا در پيش نويس قانون اساسی که هم اکنون درلويه جرگه به بحث گذاشته شده صلاحيت های زيادی برای پارلمان پيش بينی شده که در ديگر نظام های رياستی سابقه ندارد.

اين نماينده لويه جرگه می افزايد: " براساس پيش نويس حاضر، يک سوم پارلمان می تواند خواستار تشکيل لويه جرگه شود و با رای دو سوم پارلمان، لويه جرگه برگزار می شود که اعضای اصلی آن نيز ، نمايندگان پارلمان هستند، پارلمان می تواند رييس جمهور و وزيران را حتی به اتهام جرايم عادی استيضاح کنند. در حاليکه چنين صلاحيتی درنظام های رياستی ديگر کشور ها به پارلمان داده نشده است."

درحاليکه به نظر می رسد طرفداران نظام رياستی پافشاری دارند که پيش نويس موجود را بدون تغييرات اساسی در نوع نظام و کاهش در صلاحيت های رييس جمهور به تصويب برسانند، طرفداران نظام پارلمانی طرح يک راه وسط يعنی نظام رياستی بايک پارلمان قدرتمند را پيش کشيده اند.

به گفته دکتر مهدی حتی اگر طرفداران نظام پارلمانی اکثريت پنجاه ويک درصد را هم دارا باشند کافی نيست بلکه رياست طلبان بايد برای موفقيت شان به خواستهای پارلمان خواهان توجه کنند.

طرفداران نظام پارلمانی همچنين معتقدند که بحث برسر نوعيت نظام سياسی افغانستان منجر به ايجاد دو نوع نگرش و جريان در افغانستان شده که با ختم لويه جرگه پايان نخواهد يافت.

اما عده ای نيز چنين باوری ندارند که صف بندی های موجود در لويه جرگه تبديل به جريانات منظم سياسی شده و بعد از لويه جرگه نيز اين کشاکش ادامه يابد.

از سوی ديگر هر دو طرف، همديگر را به اقدامات غير دموکراتيک متهم می کنند؛ طرفداران نظام پارلمانی می گويند وزرای کابينه شبها نمايندگان را دعوت کرده و خواستهای شان را به نمايندگان ديکته می کنند.

آنها همچنين اظهارات آقای کرزی را که پيش از برگزاری لويه جرگه گفته بود در صورتيکه نظام رياستی نباشد خود را کانديد نخواهد کرد و همچنين سخنان اخير او را که گفته است طرفدار نظام مختلط هم نيست، مداخله در امور لويه جرگه و تحميل نظراتش برنمايندگان عنوان می کنند.

طرفداران نظام رياستی نيز می گويند که برخی از رهبران جهادی و احزاب و گروهای معينی که طرفدار نظام پارلمانی هستند به فعاليت های سازمان يافته ای برای به کرسی نشاندن طرحشان دست زده اند.

به نظر طرفداران نظام رياستی اظهارات آقای کرزی بيانگر نظرات شخصی وی است و او مانند هرکس ديگری حق دارد اظهار نظر کند.

به هر حال آنچه با گذشت نزديک به دو هفته از برگزاری لويه جرگه، نمايندگان و طرفداران دو نظام، تنوانسته اند در مورد اين جنجالی ترين مساله مطرح در مجلس، به توافقی دست يابند.