|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
لويه جرگه در روز ششم
ششمين روز کار لويه جرگه تصويب قانون اساسی افغانستان، به صورت غير علنی برگزار شد. در اين روز، کميته های دهگانه، بحث بر سر مواد ديگری از پيش نويس قانون اساسی را ادامه دادند. براساس اظهارات شماری از نمایندگان، در ششمين روز لويه جرگه تصويب قانون اساسی، بيشتر بحث ها بر سر مسايلی مانند زبان، سرود ملی و تحصيلات رايگان در دوره های متوسطه و عالی بود. زبان و سرود ملی در پيش نويس قانون اساسی، زبانهای فارسی و پشتو که گويندگان بيشتری دارند به عنوان زبان رسمی و ديگر زبانهای رايج در اين کشور، زبان ملی خوانده شده اند. شماری از نمايندگان اقليت ازبک زبان، خواستار رسميت يافتن زبان ازبکی در قانون اساسی شده اند، اما به نظر نمی رسد انتخاب بيش از دو زبان رسمی، طرفداران زيادی داشته باشد. همچنين در پيش نويس قانون اساسی آمده است که سرود ملی به زبان پشتو باشد، به گفته نمايند گان، اين مساله بحث های فراوانی را در کميته ها برانگيخته است، اما آنگونه که حسن کهزاد از کميته چهارم می گويد دربسياری از کميته ها، توافق بر اين شده است که سرود ملی، مخلوطی از همه زبانهای رايج در کشور تهيه باشد. تحصيلات رايگان يکی از مسايل ديگری که در کميته ها بحث هايی را به دنبال داشته است، مساله تحصيلات عالی است که در پيش نويس مشخص نشده است که آيا به صورت رايگان باشد يا خير. برخی از مقامات دولتی با اين استدلال که منابع کمک کننده به افغانستان کمک هايشان به موسسات تحصيلات عالی را مشروط براين کرده اند که خود اين موسسات هم بايد درآمد داشته باشند، می گويند که تحصيلات عالی نبايد رايگان باشد. به گفته اين مقامات، طرح پرداخت پول در برابر تحصيل در سالهای نزديک عملی نخواهد شد و در صورت عملی شدن هم، مقدار پولی که دانشجويان بايد بپردازند به اندازه ای خواهد بود که خانواده های فقير توان پرداخت آن را داشته باشند. اما به گفته شماری از نمايندگان، اکثريت اعضای لويه جرگه، از طرح تحصيلات رايگان حمايت کرده اند. حقوق بشر اعلاميه جهانی حقوق بشر که پيروی از آن در پيش نويس قانونی اساسي پيش بينی شده است، يکی ديگر ازمسايل مورد مناقشه در ميان نمايندگان بوده است. عده ای از نمايندگان بر اين تاکيد داشته اند که در قانون اساسی بايد قيد شود که مواد مندرج در اين اعلاميه درصورتی قابل رعايت است که مطابق با اساسات اسلام باشد، اما شماری ديگر از نمايندگان، از رعايت آن به عنوان يک منشور جهانی پشتيبانی کرده اند که بايد جز قوانين ملی شود. فصل جنجالی قانون اساسی به گفته شماری از نمايندگان، بيشتر کميته ها، بحث برسر مواد فصل سوم که مربوط به رييس جمهور صلاحيت های آن است را، بعد از ظهر امروز آغاز کرده اند. اين بحث، يکی از جنجالی ترين فصلهای قانون اساسی است، زيرا شمار زيادی از نمايندگان، نسبت به آنچه دادن اختيارات بيش از حد به رييس جمهور می دانند، انتقاد دارند. نحوه اداره جلسات بيشتر نمايندگان که دفتر بی بی سی توانست با آنها گفتگو کند، از نحوه اداره جلسات و مباحثات راضی بودند و می گفتند همه نمايندگان تلاش می کنند تا در يک فضای آزاد و منطقی بحث کنند. چگونگی اداره جلسات، در چند روز گذشته، مورد انتقاد شماری از نمايندگان قرار داشت. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||