|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
افغان ها به قانون اساسی چشم دوخته اند
در اکثر نظام های دمکراتيک، سنگ بنای کشور قانون اساسی آن است. تهيه قانون اساسی معمولا سال ها زمان می برد، اما در افغانستان، پيش نويس قانون اساسی تازه با سرعتی مردافکن تهيه شده است. پيش نويس اين قانون اساسی ظرف تنها هشت ماه آماده شده است و در هفته های آتی مورد بررسی پانصد نماينده لويه جرگه يا شورای بزرگ رهبران قبيله ای و منطقه ای افغان، قرار خواهد گرفت. نشست لويه جرگه در کابل، پايتخت افغانستان برگزار خواهد شد. اما بسياری نگرانند که قانون اساسی، به جای متحد ساختن افغان ها، بيش از پيش مايه نفاق شود. "آموزش پيش از قانون اساسی" در قهوه خانه ای در مرکز کابل، شهيد شفيق، يک تاجيک ساکن کابل و ميرويس، يک پشتون اهل جلال آباد، درباره قانون اساسی و تبعات آن برای مردم بحث می کنند. ميرويس می خواهد که قانون اساسی حقوق مدنی و انسانی همه افغان ها را تامين کند.
او می گويد: "درحال حاضر با خطرات زيادی مواجه هستيم. حتی در پايتخت امنيت نداريم." اما آقای شفيق استدلال می کند که شمار اندکی از مردم هستند که می دانند قانون اساسی اصلا چيست. او می گويد: "مردم در کابل باسواد هستند و از امور خبر دارند، اما بيرون کابل، اطلاعات اکثر مردم درباره قانون اساسی خيلی ناچيز است." اما او معتقد است که قانون اساسی اگر آموزش داده شود می تواند عامل اتحاد جناح های مختلف شود. "در گذشته، وقتی جنگ جريان داشت، مردم خود را فقط تاجيک يا پشتون می دانستند. اما قانون اساسی می تواند اين نگرش را از سر مردم بيرون کند." راه رفته در مسجد مرکزی کابل، ملا عبيدالله خطبه های هفتگی نماز جمعه را ايراد می کند. او بر اين باور است قانون اساسی بايد به اصول اسلامی پايبند باشد تا از سوی همه مسلمانان پذيرفته شود. او می گويد: "مردم بايد در مقابل هرچه برايشان غيرقابل قبول است بايستند." ملا عبيدالله معتقد است که مردم برای نشان دادن مخالفت خود بايد در خيابان ها تظاهرات کنند. به گفته وی اگر اين کار هم به نتيجه نرسيد تنها يک راه باقی می ماند.
او به راهی که افغانستان در گذشته بارها رفته اند، يعنی بازگشت به خشونت، اشاره می کند. خيمه بزرگ لويه جرگه کمتر کسی در اهميت نشستی که طی چند هفته آينده در دانشگاه پلی تکنيک کابل برگزار خواهد شد ترديد دارد. مقدمه چينی برای برگزاری نشست لويه جرگه جهت بحث پيرامون قانون اساسی هم اکنون به شدت جريان دارد. خيمه ای بزرگ با گنجايش هزاران نفر برپا شده و يک نوار امنيتی در اطراف محل برگزاری ايجاد شده است. برای هرگونه اتفاقی عاقبت انديشی شده است، اما بيم آن می رود که اگر کمترين ترديدی در صلاحيت لويه جرگه وجود داشته باشد، آينده افغانستان به تيرگی گرايد. فاروق ورداک مدير دبيرخانه کميسيون قانون اساسی می گويد: "تنها می خواهيم مطمئن شويم که هيچ نوع ارعاب و هيچ نوع زورگويی وجود ندارد." "همينکه افراد به نمايندگی در لويه جرگه انتخاب شدند، مستقيما آنها را به محل برگزاری می آوريم. به اين ترتيب احتمال آنکه کسانی که قصد ارعاب دارند به هدف خود دست يابند کمتر خواهد شد." مبارزه زنان تاکنون گزارش هايی داير بر ارعاب برخی نامزده ها مشاهده شده است. پيشتر در ماه جاری به جلال آباد در شرق کشور رفته بودم. دو زن که در آن شهر برای انتخابات لويه جرگه نامزد شده بودند گفتند تهديد شده اند. حميرا در جلال آباد برای حقوق زنان فعاليت می کند. در اين منطقه از افغانستان نيز مثل بسياری از ساير مناطق، زور و اسلحه حاکم است. فرماندهان محافظه کار و قدرتمند بر کليه جنبه های زندگی مردم مستولی هستند. حميرا می گويد: "وقتی به محل کارم می رفتم مردان مسلح مرا متوقف کردند و گفتند بايد استعفا کنم و در انتخابات شرکت نکنم. اين نه تنها ضربه ای به من، بلکه ضربه ای به همه زنان است." "ملتی در حال شکل گيری" اما صندوق رای به تدريج کسانی را که با کلاشينکف مردم را تهديد می کنند به چالش می گيرد. من با بيش از 250 رهبر محلی از ولايت دورافتاده شمالی نورستان که در اتاقی در جلال آباد جمع شده بودند ديدار کردم. آنها سختی مسافرتی ده ساعته با اتوبوس از گذرگاه های پرپيچ و خم کوهستانی را به جان خريده بودند تا نمايندگان ولايت خود در لويه جرگه را انتخاب کنند. دکتر عبدل غفور نون، يکی از اين رهبران، می گويد اين يک وظيفه مدنی است که به خلق يک ملت منجر می شود. او گفت: "لويه جرگه برای ما خيلی مهم است. افغانستان برای 25 سال ويران می شد و ما دوست داريم خانه مان را بازسازی کنيم. مردم فقير خود، يتيم ها، پناهندگان و بيوه ها را متحد کنيم." "قانون اساسی تنها راه پيش رو برای ايجاد يک ملت است. اين قانون اساسی ضروری و اجباری است، بايد آن را تصويب کنيم و بعد به قوانين آن پايبند باشيم." افغانستان کشوری در گذرگاه تاريخ است. ملتی درحال شکل گيری است. در هفته های آينده تصميمات بزرگی درباره شکل و ماهيت افغانستان نوين گرفته خواهد شد. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||