فشارهای روانی ناشی از جنگ می تواند یکی از دلایل حمله سربازان افغان به همکاران خارجی شان باشد
حملات مسلحانه و مرگبار انفرادی افرادی با لباس نیروهای امنیتی افغان (سبز) به سربازان نیروهای ائتلاف (آبی) در افغانستان به نحو فزایندهای تبدیل به یک موضوع نگران کننده شده است.
تا کنون در سال جاری میلادی حدود چهل سرباز نیروهای ائتلاف در حملات جداگانه از این دست جانهای خود را از دست داده اند؛ این در حالی است که سال گذشته، یازده مورد از اینگونه حملات صورت گرفت که در آن بیست نفر کشته شدند و در سال ۲۰۰۸ تنها یک مورد از این گونه حملات صورت گرفت.
نیروهای ائتلاف اکنون علاقمندند که دیگر از عبارت "سبز علیه آبی" (Green on Blue) استفاده نکنند و به آن "حملات از داخل" اطلاق کنند تا در برگیرنده طیف گسترده تری از این حوادث باشد. به طور مثال افرادی که ممکن است با نیروهای ائتلاف کار کنند ولی لزوما بخشی از نیروهای امنیتی افغان نیستند.
تا جاییکه به انگیزه های چنین حملاتی مربوط میشود، براساس تحقیقات رسمی و غیر رسمی که تا کنون صورت گرفته، می توان به سه دسته از عوامل کلی اشاره کرد:
۱ - فشارهای عادی روحی و روانی افراد که رزمیدن در شرایط دشوار افغانستان در پی دارد و اثرات ناشی از مشکلات اقتصادی و خانوادگی.
۲ - توهین و تحقیر مستقیم و غیر مستقیم بخاطر تفاوتهای فرهنگی و ارزشی بین نیروهای افغان و ائتلاف و همچنین در اثر سوءتفاهم ها و سوءبرداشت ها از یکدیگر.
۳ - نفوذ گروه های شورشی
"تبلیغات خارجی ستیزانهای به طور فزاینده از منابر و رسانه های زیادی شنیده شده و باعث تحریک مردم می شود که در آن، به طور مثال، بین اشغال افغانستان توسط نیروهای شوروی سابق و حضور فعلی نیروهای بین المللی در افغانستان تفاوتی قایل نمی شوند"
در مورد نکات اول و دوم، موضوع دیگری که مزید بر علت می شود تبلیغات خارجی ستیزانهای است که بطور فزاینده از منابر و رسانه های زیادی شنیده شده و باعث تحریک مردم می شود که در آن، به طور مثال، بین اشغال افغانستان توسط نیروهای شوروی سابق و حضور فعلی نیروهای بین المللی در افغانستان تفاوتی قایل نمی شوند.
به گفته یکی از سخنگویان نیروهای ائتلاف، در سال جاری فقط ۱۳ درصد از تلفات این نیروها ناشی از "حملات از داخل" بوده که از این ۱۳ درصد، خلاف تصور عمومی، بخش بسیار کوچکی را می توان به نفوذ عوامل شورشی نسبت داد و موارد دیگر در اثر خشم آنی و حس توهین، و یا تغییر موضعگیری و روی آوردن به مواضع ضد خارجی بوده است.
سال گذشته یافته های یک تحقیق که بوسیله کارشناسان آمریکایی صورت گرفته بود به این موضوع اشاره داشت که تعدادی از سربازان افغان و آمریکایی برداشت های منفی از یکدیگر داشته و در برابر یک دیگر، از الفاظ منفی و توهین آمیز استفاده میکنند.
در مورد رخنه شورشیان به داخل نیروهای امنیتی افغان باید گفت که دولت افغانستان یک روند هشت مرحلهای را جهت جلوگیری از نفوذ این افراد ایجاد کرده است که براساس آن متقاضیان پیوستن به ارتش و پلیس ملی ملزم به ارائه ضمانت نامه از دو فرد سرشناس محلی و انجام آزمایش های بیومتریکی و پزشکی اند.
علاوه بر آن، دولت تاکنون صدها تن را که در معرض رادیکالیزه شدن بوده اند از نهادهای امنیتی و دفاعی اخراج کرده است.
طبیعتا پیچیدگی قضیه و تعدد عوامل این حوادث مستلزم یک استراتژی همه جانبه است تا تمامی عوامل فوق الذکر را در بر گرفته و این معضل کنترل شود، که بنظر می رسد قدم های اولیه در این زمینه در حال برداشته شدن است.
در غیر آن، تبدیل این روند به یک تهدید جدی و غیر قابل کنترل می تواند محتمل باشد.
