کارزار نهادهای مدافع حقوق بشر برای شنیدن داستان‌های ۱۶ زن برجسته افغان

سازمان عفو بین‌الملل از جامعه جهانی خواسته است که از حقوق زنان در افغانستان "در بحبوحه سرکوب مداوم طالبان" حمایت کند. در همین رابطه، این سازمان و نهادهای مدافع حقوق بشر دیگر کارزار جدیدی آغاز کرده‌اند که داستان‌های ۱۶ زن برجسته افغان را بازگو می کند.

عفو بین‌الملل می‌گوید جامعه بین‌المللی باید بر تعهد بلندمدت خود برای حمایت از حقوق زنان در افغانستان بایستد.

به مناسبت ۱۶روز کارزار علیه خشونت مبتنی بر جنسیت که هر ساله از روز ۲۵ نوامبر آغاز می شود، سازمان‌های مدافع حقوق بشر تصمیم گرفته اند که ‌داستان زندگی ۱۶زن فعال افغان را به اشتراک بگذارند که در دو دهه گذشته بر موانع بزرگی برای مشارکت در زندگی اجتماعی غلبه کرده بودند.

این زنان از حوزه‌های عمومی مختلف در زمینه‌های قانون، سیاست، دانشگاه و رسانه‌ها می‌آیند و از داستان مسیر زندگی حرفه‌ای، احساسات شان در مورد بازگشت طالبان، امیدها و ترس‌ها برای آینده، و توصیه‌ها به جامعه جهانی در مورد حمایت موثر از حقوق زنان افغان صحبت می‌کنند.

سمیرا حمیدی، از مدیران عفو بین‌الملل در بخش آسیای جنوبی می‌گوید: "این داستان‌ها یادآوری قدرتمند و به‌موقع است که نشان می‌دهد زنان افغان در بیست سال گذشته تا چه حد در مواجهه با موانع به ظاهر غیرقابل عبور پیش رفته اند.

خانم حمیدی گفت: "این داستان‌ها بینش هشیارکننده از چگونگی تغییر زندگی زنان و دختران پس از بازگشت طالبان ارائه می‌دهند."

او افزود: "تعجب آور است در زمانی که کشور با یک بحران اقتصادی و انسانی مواجه است، زنان افغان و هزاران نفر دیگر مانند آنها از زندگی عمومی منع شده‌اند."

این فعال حقوق بشر گفت:‌ "ما از طالبان می‌خواهیم که به حقوق زنان و دختران احترام بگذارند، از آنها محافظت کنند و به آن عمل کنند. ما از جامعه بین‌المللی می‌خواهیم که مستقیما با زنان افغان تعامل کند تا واقعیت آنها را درک کند، به توصیه‌های عملی آنها گوش دهد و با آنها برای حمایت از حقوق زنان همکاری کند."

از زمان کنترل کابل در ۱۵ اوت ۲۰۲۱، طالبان محدودیت‌های شدیدی را بر زنان و دختران اعمال کرده است. عفو بین‌الملل می‌گوید به غیر از کارکنان مراقبت‌های بهداشتی و چند حوزه دیگر، به زنان گفته شده است که نمی‌توانند بدون همراهی محرم (ولی مرد) به محل کار خود بازگردند یا در اماکن عمومی سفر کنند.

از ۲۰ سپتامبر، دختران بالای ۱۲ سال (کلاس ششم و بالاتر) اجازه رفتن به مدرسه/مکتب را ندارند، در حالی که تفکیک جنسیتی در دانشگاه‌ها دسترسی زنان را به آموزش عالی به شدت محدود کرده است.

صدیقه مشتاق، تاجر افغان به عفو بین‌الملل گفته است: "وقتی خبر ورود طالبان به کابل را شنیدم، احساس کردم که افتادم و تکه تکه شدم. از مکانی روشن به تاریکی افتادم که هیچ نوری در آن دیده نمی‌شد."

جلوگیری از کار کردن زنان، مشکلات اقتصادی را برای بسیاری از خانواده‌ها تشدید کرده است، که قبلا از درآمدهای حرفه‌ای ثابت برخوردار بودند، در حالی که حذف زنان از مشاغل دولتی، خلای بزرگی در ظرفیت دولت برای حکومت مؤثر ایجاد کرده است.

در بیانیه عفو بین‌الملل آمده که زنان افغان در حال حاضر با تهدیدهای فزاینده خشونت مبتنی بر جنسیت و محدودیت‌های شدید در حقوق خود برای آزادی تجمع و آزادی بیان حتی در انتخاب لباس، مواجه هستند.

فوزیه امینی، قاضی سابق دادگاه عالی افغانستان، گفته است:"طالبان تبعیض علیه زنان را نهادینه کرده است. آنها حقوق اساسی ما را انکار می‌کنند... آنها می‌خواهند زنان را از چهره جامعه محو کنند و همه ما را در خانه‌های خود زندانی کنند."

عفو بین‌الملل در این بیانیه گفته با آنکه کارهای زیادی ناتمام باقی مانده بود، حقوق زنان از زمان سقوط اولین رژیم طالبان در سال ۲۰۰۱ به میزان قابل توجهی بهبود یافت. ۳.۳ میلیون دختر مشغول تحصیل بودند و زنان فعالانه در زندگی سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور مشارکت داشتند.

با وجود درگیری‌های مداوم، زنان افغان وکیل، داکتر، قاضی، معلم، مهندس، ورزشکار، فعال، سیاستمدار، روزنامه نگار، بوروکرات، صاحب مشاغل، افسران پلیس و اعضای ارتش شده بودند.

زلا زازی، افسر سابق پلیس گفته است: "جامعه جهانی باید طالبان را برای تضمین حقوق زنان تحت فشار قرار دهد و آنها باید هر کاری انجام دهند تا زنان بخشی از دولت جدید باشند. طالبان نمی توانند نیمی از جمعیت افغانستان را از بین ببرند."