مذاکرات دوحه؛ جنگجویان طالبان و سربازان ارتش افغانستان چه می‌گویند؟

مذاکرات صلح افغانستان میان نمایندگان آمریکا و طالبان در دوحه قطر ادامه دارد، بی‌بی‌سی تلاش کرده با سربازان ارتش افغانستان و افراد طالبان که در دو طرف خط مقدم می‌جنگند، صحبت کند و نظرشان را درباره روند صلح، بپرسد.

بی‌بی‌سی از نیروهای درگیر در دو سوی نبرد، پرسیده که در باره روند صلح چه فکر می‌کنند؟

این پرسش از طرف‌های جنگ در شش ولایت افغانستان که جبهه جنگ در آن گرم است، از سربازان نیروهای امنیتی افغانستان و جنگجویان طالبان پرسیده شده، در حالی‌که دو طرف، دست به‌ماشه در کمین یکدیگر هستند به پرسش‌ها نیز جواب داده‌اند.

محمد ابراهیم (نام مستعار) از جنگجویان طالبان در ولایت بلخ در شمال افغانستان است که فرماندهی یک گروه مسلح طالبان را به عهده دارد، وقتی از او درباره ادامه جنگ پرسیده شد، گفت: "اگر خدا بخواهد و صلح بیایید زندگی خواهیم کرد".

در ولایت زابل در جنوب افغانستان یک فرمانده دیگر طالبان که خواست نامش برده نشود به بی‌بی‌سی گفت که بیشتر از هر زمان دیگر "تشنه صلح است."

او می‌گوید: "در مناطق تحت کنترل طالبان، مردم و افراد وابسته به طالبان به مساجد رفته برای تامین صلح دعا می‌کنند." او تاکید دارد که اگر یکبار صلح تامین شد دیگر هیچ‌گاهی دست به تفنگ نخواهد زد.

اما در یک ولایت دیگر یک عضو طالبان که در سطح معاون نام‌نهاد ولسوال این گروه است، به بی‌بی‌سی گفت که "طالبان مانند مردم عادی از جنگ خسته‌اند." اما او به برخی خطوط سرخ اشاره می‌کند که باعث شده تفنگ بردارد.

او می‌گوید: "هیچ کسی طرفدار جنگ نیست. نه من و نه هیچ کس دیگر. می‌خواهیم جنگ تمام شود، صلح تامین و آمریکایی‌ها بیرون شوند. می‌خواهیم به زندگی عادی برگردیم و به مردم خدمت کنیم."

در همین ولایت که همواره جنگ و خشونت ادامه دارد، یک سرباز نیروهای امنیتی افغان به بی‌بی‌سی گفت که "برای پایان جنگ لحظه شماری می‌کند".

این سرباز ارتش که دوازده سال است زیر پرچم ارتش افغانستان خدمت می‌کند، به این باور است که بحران کنونی، جنگجویان هر دو طرف را از خانه و کاشانه شان دور کرده است.

جنگ افغانستان وارد چهارمین دهه خود شده است ولی در ۱۸ سال گذشته هر سال نسبت به سال قبل شدت بیشتری یافته است. در این مدت حتی دو برادر در دو جبهه مخالف جنگیده‌اند، یکی در گروه طالبان و دیگری در صف نیروهای ارتش افغانستان.

خانواده‌های دو طرف جنگ از کشته شدن تمام اعضای خانواده و یا چند برادر داستان‌های تکان دهنده دارند.

فیروز دهن دره‌گی ۳۹ سال دارد، حدود ده سال قبل وارد پلیس شد و حالا در ولایت فاریاب در شمال افغانستان به عنوان افسر پلیس خدمت می‌کند. او می‌گوید از جنگ خسته است و دیگر زمان آشتی فرارسیده است.

برخی سربازان نیروهای امنیتی افغانستان در مورد اظهارات طالبان مبنی بر انحلال ارتش و پلیس افغانستان نگران هستند. در ولایت ننگرهار در شرق افغانستان یک افسر ارتش افغانستان به بی‌بی‌سی گفت که بقای ارتش برایش خط سرخ است.

او گفت: "اگر طالبان سلاح‌شان را بر زمین بگذارند و صلح کنند ما هم به آنها دست دوستی می‌دهیم و صلح می‌کنیم. ارتش ملی ما با خون شهدا ساخته شده و در خدمت مردم قرار دارد. من از خون خود برای ارتش می‌گذرم. اما اگر کسی جنگ می‌خواهد و قصد نابودی ارتش را دارد تا آخرین قطره خون در سنگر می‌مانم".

به نظر می‌رسد که سربازان نیروهای امنیتی افغان در مورد پایان جنگ و تامین صلح تا حد زیادی دیدگاه واحد دارند. اما برخی از جنگجویان طالبان می‌گویند که اگر شرط‌های اصلی این گروه عملی نشود به جنگ ادامه می‌دهند.

برخی اعضای گروه طالبان به عمل‌کرد آمریکا در زمینه تامین صلح در افغانستان به دیده شک می‌نگرند. این گروه از طالبان گفتگوهای "بین الافغانی" را راه حل پایان جنگ در افغانستان می‌پندارند.

محمداشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان در حاشیه مجمع جهانی اقتصاد در داوس سوییس گفته بود که بیش از ۴۵ هزار نیروی امنیتی این کشور در چهار سال نخست ریاست جمهوری‌اش در جنگ علیه شورشیان کشته شدند.

آمار دقیق از شمار کشته شدگان جنگجویان طالبان در دست نیست، روز گذشته مسئولان امنیتی در جلسه شورای وزیران گزارش دادند که تنها در یک هفته گذشته ۶۳۱ تن از نیروهای مخالف دولت افغانستان کشته شده‌اند.

تلفات غیر نظامیان نیز در این سال‌ها روند رو به رشد داشته است، در سال ۲۰۱۸ میلادی براساس گزارش سازمان ملل شمار کشته‌شدگان غیرنظامی در افغانستان به بالاترین میزان در ۱۸ سال گذشته رسیده؛ نزدیک به چهار هزار نفر کشته و بیش از هفت هزار غیرنظامی نیز در این سال زخمی شدند.

اکنون صلح و امنیت به رویایی برای مردم افغانستان تبدیل شده است.

جنگجویان خط مقدم که با بی‌بی‌سی صحبت کردند، خوشبینانه به این باورند که ختم جنگ کار دشوار ولی غیرممکن نیست.