آتش بس یکطرفه با طالبان؛ تسلیم شدن یا قدمی برای صلح؟

رئیس جمهوری افغانستان امروز پنجشنبه ۱۷ جوزا/خرداد بدون اعلام قبلی، پیام ویدئویی را به گونه زنده در صفحه فیسبوک ارگ ریاست جمهوری منتشر کرد.

محمداشرف غنی در این پیام گفت به حمایت از فتوای علمای دین این کشور و به دنبال درخواست آنها برای آتش بس فوری، از ۲۷ ماه رمضان تا پنجم عید فطر آتش بس اعلام می‌کند.

او در این پیام مشخصا از "طالبان مسلح افغان" یاد کرد و دستور داد تا علیه این گروه در زمان آتش بس هیچ حمله تهاجمی انجام ندهند.

او سایر گروه‌های "مخالف مسلح" را از دایره این آتش بس خارج ساخت و گفت جنگ علیه آنها ادامه خواهد یافت.

اعلام آتش بس یکطرفه از سوی رئیس جمهوری افغانستان، در حالی که طالبان پیش از این در پاسخ به فتوای علمای دین فتوای آنها را "فرمایشی از سوی دولت و بخشی از تبلیغات نیروهای آمریکایی" خواندند، واکنش‌های گسترده در شبکه‌های اجتماعی داشته است.

گروهی از این تصمیم استقبال کرده و آن را تلاشی برای صلح خوانده‌اند اما گروهی دیگر از آن انتقاد کرده و آن را نشانه ضعف حکومت خوانده‌اند. اگرچه رئیس جمهوری افغانستان تاکید کرد که این تصمیم از "موقف قوت" گرفته شده است.

حمایت از آتش بس

مقام‌های نظامی افغانستان اعلام کردند که تصمیم آتش بس، از سوی نهادها و شرکای بین‌المللی این کشور حمایت شده است.

نمایندگی سازمان ملل متحد در افغانستان نیز اعلام کرد از این تصمیم حکومت استقبال می‌کند.

یوناما گفته "هیچ راه حل نظامی برای جنگ در افغانستان وجود ندارد و ملل متحد به حمایت خود از همه افغان‌ها و از تلاش‌هایشان برای داشتن کشوری صلح آمیز، متحد و مرفه ادامه می‌دهد."

نیروهای آمریکایی در افغانستان نیز با نشر بیانیه‌ای گفته از این تصمیم حکومت حمایت می‌کند.

شورای عالی صلح افغانستان هم با نشر بیانیه‌ای این تصمیم حکومت را گامی مهم در روند صلح خواند.

این شورا از طالبان خواست که به 'صدای ملت افغانستان ' لبیک بگویند و به گفت‌وگوهای صلح بپیوندند.

این تصمیم حکومت، حامیانی در میان کاربران شبکه‌های اجتماعی نیز داشت.

حمیدالله غفاری در توئیتی نوشته: "از آتش بس یک جانبه رئیس جمهور استقبال و از آن حمایت می‌کنیم. افغان‌ها تقاضا دارند تا مخالفان نیز حسن نیت‌شان برای صلح را نشان دهند."

آتش بس با چه کسانی؟

شمار زیادی از کاربران به قتل و کشتار از سوی گروه طالبان اشاره کرده و اعلام آتش بس با این گروه را که به باور آنها همیشه پاسخ دعوت صلح دولت را با انفجار و انتحار دادند، نادرست خواندند.

نعیم فرزام یکی از کاربران شبکه فیسبوک نوشته: "دولت ما با طالبان آتش بس اعلان کرد، طالبان این مساله را مضحک خوانده، ملت این سرزمین را می‌کشند. پرسش اصلی اینجاست که طالب و داعش و سایر شبکه‌های تروریستی از هم چه فرق دارد؟ چرا همیشه برای طالبان از سوی زمامداران حکومت امتیاز ویژه داده می‌شود؟"

سکینه امیری، کاربر دیگری در فیسبوک می‌نویسد: "با این موقف ضعیف حکومت افغانستان به این فکرم که این برادران ناراضی و یا به اصلاح دیگر‌( بچیان این مملکت‌) دیگر چه امتیازی را خواهند خواست. من به صلح می‌اندیشم و آن آرزویی‌ست که با آن بزرگ شده‌ام، اما طرف‌دار امتیاز دهی به گروه‌های تروریستی و خونخواری که به نام اسلام هر روز در پاسخ به درخواست صلح حکومت افغانستان، جان مردم این کشور را می‌گیرند، نیستم."

این کاربر فیسبوک گفته که "امتیازدهی حکومت خود زمینه اغتشاش و ناامنی را فراهم می‌کند."

آتش بس یکطرفه

گروه طالبان تاکنون واکنشی به اعلام آتش بس حکومت نشان نداده و گفته است تصمیمش را به زودی در این مورد اعلام خواهد کرد. اما این گروه قبلا واکنش‌شان را به فتوای علمای دین منتشر کرده بودند.

جاوید روستاپور، از کاربران فیسبوک نوشته: "بیم آن می‌رود که هراس افگنان طالب با استفاده از اعلام صلح رئیس جمهور غنی، نیروهای امنیتی و دفاعی را غافل‌گیر کنند و بر آنان تلفات وارد کنند، زیرا تروریستان طالب به هیچ اصول پایبند نیستند و هدف و برنامه‌شان کشتار و ویرانی است."

ایاز پژوهش کاربر دیگری در فیسبوک نوشته: "این اعلام آتش بس از طرف اشرف غنی نه تنها بی معنی است بلکه مردم و نیروهای امنیتی را بیش‌تر در معرض خطر قرار می‌دهد. امیدواریم این تصمیم اشتباه باعث سقوط بیش‌تر ولایات و ولسوالی‌ها به دست تروریستان نشود...آتش بس آن است که تروریستان طالب از حملات تهاجمی دست بردارند."

کنایه گویی در حواشی خبر آتش بس

اعلام آتش بس، سوژه‌ای برای کنایه گویی و طنزپردازی شماری از کاربران شبکه‌های اجتماعی نیز شده است.

وحید صدیقی، کاربر فیسبوک نوشته: " بدینوسیله و با ارادت تمام از طالبان کرام (طالبان مسلح افغان) احترامانه خواسته می‌شود که هنگام مواجه شدن با هرگونه چک و ایست بازرسی امنیتی در ایام آتش بس، کارت‌های حمل سلاح و کارت هویت‌شان را که با امضا و یا شصت جلالتماب محترم ملا هبت الله اخوند مزین است با خود داشته باشند، تا از هرگونه مزاحمت‌های ناخواسته و بی‌احترامی احتمالی نیروهای امنیتی در برابرشان هرچه بهتر جلوگیری شود!"

فرشته حیدری نیز در توئیتی نوشته: "مگر دولت افغانستان تا حالا در مقابل طالبان حتی واکنش کوچکی نشان داده (چه برسد به جنگ) که حال اعلام آتش بس کرده؟"

لیلا محمدی نیز در توئیتر خود نوشته که هر وقت بین عقل و دل ماندید، مانند غنی حرف دل را انتخاب کنید.

او نوشته: "غنی در برابر طالبان اعلام آتش بس داد، بهش حق بدین طفلی توان دیدن از بین رفتن برادرای ناراضی شو نداره!"

اعلام حالت دفاعی و تاثیرات آن بر جنگ

مقام‌های امنیتی افغانستان گفته‌اند که نیروهای امنیتی این کشور در دوران آتش بس در حالت دفاعی باقی خواهند بود و آماده مقابله با حملات هستند.

اما شمار زیادی از کاربران این وضعیت را اگرچه تازه نمی‌دانند، انتقاد می‌کنند.

امرالله صالح، رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان در صفحه فیسبوک خود در مورد عواقب اعلام این آتش بس نوشته است.

رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان گفته که اعلام آتش بس یکطرفه شاید بتواند موقف حکومت وحدت ملی افغانستان را "تحکیم نسبی ببخشد" اما از دید امنیتی خطرات "بسیار جدی و احتمالا فاجعه انگیز و خونین را در پی خواهد داشت".

به باور او، همچو اظهارات و اعلامیه‌ها روحیه را در صفوف نیروهای امنیتی نظامی پایین آورده و رفتار سازشگرانه را در عقبه سیاسی نظام گسترش می‌دهد.

آقای صالح نوشته که "آتش بس استخباراتی سالهاست که بصورت غیر اعلام شده و غیررسمی تطبیق می‌گردد و یکی از دلایل ناامنی‌ها، حملات مرگبار و سهولت در ایجاد لانه‌های تروریستی در شهرهای افغانستان بخصوص شهر کابل همین رفتار غیرمسلکی(حرفه‌ای) از جانب دستگاه امنیتی دولت است."

به باور او، اعلام آتش بس از سوی حکومت هیچ اثری بر طالبان "نخواهد داشت" و "اکنون خطر آن می‌رود که به بهانه آتش بس یکجانبه طالبان با سهولت بیشتر وارد شهرها شده و حملات گروهی بر اهداف مختلف را در فضای غافل گیر کننده انجام دهند".