ابهامات در مورد محاصره محل کار و خانه ژنرال دوستم در کابل

ژنرال عبدالرشید دوستم معاون اول رئیس جمهوری افغانستان بار دیگر به جنجالی برای کابل تبدیل شده است.

دولت افغانستان بعد از هفته‌ها کش‌وقوس بر سر اتهام‌های مبنی بر تجاوز جنسی او و محافظانش به احمد ایشچی، والی پیشین جوزجان، یک مانور بزرگ نظامی انجام داد و تا شام امروز خانه و محل کار او را در محاصره گرفت.

هرچند آقای دوستم محاصره خانه و دفترش از سوی نیروهای نظامی را ساخته رسانه‌ها خواند و رد کرد.

آقای دوستم که در حضور شماری از طرف‌دارانش در منزلش در کابل صحبت می‌کرد، گفت که اگر محاصره خانه و محل کارش درست می‌بود، پس چرا رهبری نیروهای امنیتی افغانستان این موضوع را رسما اعلام نکرد. او افزود که جابجایی نیروها و تانک‌ها در "آن نزدیکی‌ها" روال عادی تامین امنیت در کابل بوده و هیچ ربطی به اختلافات او و رئیس جمهوری ندارد.

نیروهای که پیرامون اقامتگاه و دفتر عبدالرشید دوستم مستقر شدند، به هیچ واسطه‌ای اجازه عبور و مرور ندادند و گفتند که در حالت "احضارات" درآمده اند. نیروهای ویژه پلیس، پلیس نظامی، ارتش، امنیت ملی و واکنش سریع در قالب گارنیزیون ماموریت محاصره خانه معاون اول جنجالی ریاست جمهوری افغانستان را به عهده گرفته‌اند. این آماده‌باش نیروها از دیشب شروع شد و در ساعت ۹ صبح شدت گرفت. هیچ مقام دولتی به صراحت در مورد این وضعیت حرف نمی‌زند.

بیشتر بخوانید:

ژنرال دوستم دیروز هنگامی که با سازوبرگ نظامی متشکل از صدها فرد مسلح مجهز با سلاح‌های سبک و سنگین به دفتر معاونت اول در کاخ صدارت رفت، دولت افغانستان را آشکارا به چالش کشید. او شخصا متهم به بدرفتاری جنسی با احمد ایشچی، رقیب پیشنش است و به‌رغم ارسال دست کم سه جلب از سوی دادستانی، حاضر نشده است، همکاری کند. منابعی به بی‌بی‌سی می‌گویند که آقای غنی از دوستم خواسته بود که تا وقتی یکسره شدن پرونده ایشچی به دفتر نرود تا حساسیت‌های داخلی و بین‌المللی کنترل شود، اما ژنرال دوستم ظاهرا این درخواست را نپذیرفته است.

این منابع همچنین می‌گویند که همکاری نکردن آقای دوستم با پرونده ایشچی، دفاع از محافظانش که متهم به بدرفتاری جنسی هستند و حمل و نقل سلاح سبک و سنگین در قلب شهر کابل باعث شده که دولت او را در محاصره درآورد.

با وجود این، دیگر منابع امنیتی در کابل که نخواستند از آنها نام برده شود، به بی‌بی‌سی گفتند که هیچ دستوری مبنی بر محاصره خانه و محل کار ژنرال دوستم یا هم دستگیری او یا محافظانش به آنها داده نشده است.

از سوی دیگر، منابعی به ‌بی‌بی‌سی گفته‌اند که ژنرال دوستم از دیدار هفته پیش آقای غنی با دادستان دادگاه کیفری بین‌المللی در حاشیه نشست امنیتی مونیخ "ناراحت و برآشفته" است. براساس خبرنامه ارگ ریاست جمهوری، آقای غنی در این دیدار با خانم فتو بین‌سودا درباره پیگرد "افراد زورمند" گفت‌وگو کرده است. در این اعلامیه به نقل از خانم فتو بین‌سودا آمده است: "برخی رویدادهای که از سوی زورمندان صورت می‌گیرد، دادگاه قضایی بین‌المللی به دلایل مکلفیت‌های که دارد، قضیه افغانستان را مورد توجه قرار می‌دهد و آن را از نزدیک دنبال خواهد کرد."

اما این مشخص نیست که دادگاه کیفری بین‌المللی اصلا رسیدگی به پرونده ایشچی را در حوزه کار خود می‌داند یا نه و حتی در آن صورت هم دخالت این دادگاه در این قضیه روند بسیار طولانی و پیچیده‌ای دارد.

دولت هرچند توانسته صدها نیروی امنیتی را برای محاصره خانه و دفتر ژنرال دوستم مستقر کند، اما آقای دوستم هم چیزی حدود ششصد فرد مسلح در پایتخت دارد و هزاران هوادار دیگر عمدتا در شمال کشور. رویارویی عبدالرشید دوستم با ارگ ریاست جمهوری در شرایطی که افغانستان گرفتار تهدیدهای امنیتی زیادی است، بر نگرانی بسیاری افزوده است. روشن نیست که دو طرف در کشمکش جاری تا کجا حاضرند پیش بروند.

ژنرال دوستم در پیروزی اشرف غنی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۴ نقش مهمی بازی کرد. اما بعد از آنکه آقای غنی به کاخ ریاست جمهوری رسید، روش کار او عبدالرشید دوستم را رفته‌رفته به حاشیه راند و از او یک منتقد دولت ساخت.

ترکیب غنی دیوان‌سالار و عبدالرشید دوستم "جنگ‌سالار" از همان ابتدا سوال‌برانگیز بود؛ به‌ویژه که آقای غنی در انتخابات سال ۲۰۰۹ به صراحت عبدالرشید دوستم را "قاتلی شناخته‌شده" خوانده بود. اما در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۴ وقتی دوستم را یکی از کلیدهای پیروزی خود دانست، او را از واقعیت‌های جامعه کنونی افغانستان عنوان داد.

محاصره خانه عبدالرشید دوستم به هر دلیلی که بوده، بعید به نظر می‌رسد که در رده پایین‌تر از دستور مستقیم فرمانده کل قوای افغانستان باشد.

آقای دوستم پیش از این هم به دلیل اتهامات بدرفتاری با یکی دیگر از رهبران رقیبش به نام اکبر بای در همین ماه سال ۲۰۰۸ میلادی در خانه‌اش در همین نقطه کابل محاصره شده بود.

به گفته زلمی خلیل‌زاد، سفیر وقت آمریکا در افغانستان در کتاب فرستاده، آن موقع هم اشرف غنی که عضو کابینه حامد کرزی بود، از اقدام جدی برای دستگیر ژنرال عبدالرشید دوستم طرفداری می‌کرد.