تلاش‌ها برای افزایش صادرات میوه خشک افغانستان

در افغانستان سالانه صدها هزار تن میوه خشک تولید می‌شود که حدود ۱۲۰ هزار تن آن به کشورهای مختلف جهان صادر می‌شود. بلخ، هرات، قندهار و کابل از ولایت‌های کلیدی تولیدکننده میوه خشک در افغانستان هستند. به تازگی شماری از تاجران در بلخ در شمال افغانستان تلاش کرده‌اند تا میوه خشک را برابر با معیارهای جهانی تولید و عرضه کنند.

مقام‌های محلی در ولایت بلخ می‌گویند که هفت کارخانه تولید و بسته‌بندی میوه خشک به‌ویژه کارخانه‌های تولید و بسته‌بندی کشمش فعالیت دارد که بیشتر آن‌ها به شکل سنتی فعالیت می‌کنند. به گفته آنان بیش از ۲۰ شرکت صادرکننده میوه خشک در این ولایت ثبت اداره تجارت و صنایع بلخ شده‌اند.

نصیر احمد قاسمی، مدیر عامل ریاست اتاق تجارت و صنایع بلخ می‌گوید که شماری از این شرکت‌ها نیز تا حدی در کار تولید و بسته‌بندی میوه خشک هستند.

کشاورزان و باغداران شاکی هستند که به دلیل معیاری نبودن بسته‌بندی محصولات‌شان، تولیدات افغانی بازار خوبی در جهان ندارند ـ امری که به گفته این سرمایه‌گذاران، باید جای آن پر شود.

با این همه، دو ماه از چرخش ماشین‌های کارخانه‌ای در مزار شریف می‌گذرد که به گفته شفیق پیام، یکی از سرمایه‌گذاران این کارخانه به دنبال معیاری کردن این تولیدات هستند.

عبدالحمید از مدیران این کارخانه می‌گوید که در این کارخانه انواع کشمش، توت، بادام، پسته، کشته و سنجد تولید و بسته‌بندی می‌شوند.

او می‌گوید: "ماشین‌های جدیدی وارد کرده‌ایم که انواع کشمش، توت و کشته را به صورت معیاری تولید و بسته‌بندی می‌کند."

به گفته او، این کارخانه ظرفیت تولید و بسته‌بندی ۵۰ تن میوه خشک (کشمش، توت و کشته) را در روز دارد.

این کارخانه تا حالا تولیداتش را به روسیه، ترکیه و امارات متحده عربی صادر کرده است.

مسئولان این کارخانه می‌گویند که برای فعال کردن این کارخانه حدود دو میلیون دلار آمریکایی سرمایه‌گذاری شده با شصت کارگر دایمی و حدود سه صدنفر در بیرون از کارخانه. اکثر کارگران هم زنان هستند.

شفیق پیام یکی از مالکان این کارخانه می‌گوید که بخش بزرگ از کارهایش را که قبلاً در ترکیه و اوزبکستان بوده به داخل کشور انتقال داده است.

این سرمایه‌گذار می‌گوید: "این کارخانه را به دو دلیل ایجاد کردیم: نخست این که نیاز مبرم بود تا میوه‌های خشک افغانستان به شکل معیاری به بازارهای جهان عرضه گردد و دوم این که زمینه کار فراهم گردد."

به گفته پیام، دلیل اصلی نبود بازار خوب جهانی برای محصولات کشاورزان افغانستان، معیاری نبودن تولید و بسته‌بندی این محصولات است ـ امری که باید انجام داده شود.

این سرمایه‌گذار، بوروکراسی و کاغذپرانی‌های دولتی را از چالش‌های عمده سرمایه‌گذاری در کشور می‌داند و می‌گوید دولت باید راهکار تازه‌ای را در ادارات پیاده کند.

او می‌گوید: "مشکلات زیادی فراروی سرمایه‌گذاری در کشور وجود دارد که خرده‌گیری ماموران دولت و کاغذپرانی در این اداره‌ها از عمده‌ترین آن‌ها است."

به گفته او، به جریان انداختن برق در یک کارخانه به گذشتن از هفت‌خوان رستم می‌ماند.

مسئولان این کارخانه می‌گویند که مواد خام را از نقاط مختلف کشور حتی مناطق ناامن جمع‌آوری می‌کنند.

با آن‌که روشن نیست چند در صد صادرات میوه خشک افغانستان را ولایت بلخ فراهم می‌کند، اما وزارت تجارت بلخ را یکی از تولیدکنندگان اصلی میوه خشک در کشور می‌داند.

نصیراحمد قاسمی، مدیر عامل ریاست اتاق تجارت و صنایع بلخ با تایید چالش‌ها و مشکلات سرمایه‌گذاران می‌گوید که در کنار مشکلات، سهولت‌هایی هم فراهم شده است.

قاسمی می‌گوید: "اخذ گواهی‌نامه آیزو-۱۰۰۰ ( ISO-1000) برای کارخانه‌داران ضروری است، ولی معیارهایی برای آن تعیین شده که سرمایه‌گذارن باید آن را در نظر بگیرند."

مدیر عامل ریاست اتاق تجارت و صنایع بلخ می‌گوید که دو کارخانه تولید و بسته‌بندی میوه خشک در این ولایت فعالیت دارند که محصولات‌شان به کشورهای مختلف جهان از جمله روسیه، ترکیه و کشورهای آسیای میانه صادر می‌شود.

اتاق تجارت افغانستان می‌گوید سال گذشته افغانستان ۹۷ هزار تن میوه خشک به کشورهای مختلف جهان صادر کرد، اما میزان کلی صادرات سالانه تا ۱۱۰ الی ۱۲۰ هزار تن هم می‌رسد.

تولید کشمش در افغانستان سالانه به بیش از صد هزار تن می‌رسد که حدود چهل هزار تن آن به بیرون صادر می‌شود.

مقام‌های محلی بلخ می‌گویند که پارسال به ارزش ۵ میلون دلار میوه خشک صادر شده بود. با آن‌که هنوز چند ماه از امسال باقی مانده، تا حالا این رقم به سه میلیون دلار می‌رسد.