افغانستان؛ سونامی کودکان بی سرنوشت در راه است؟

بر اساس آمار دولت افغانستان در این کشور ۱۵ میلیون کودک و نوجوان زندگی می‌کنند. ۹ میلیون این کودکان به مکتب می‌روند و بیش از دو میلیون آنها کار می‌کنند که بیش از یک میلیون آنها مصروف کار شاقه هستند.

در خیابان‌های مزدحم کابل، می‌توانید ده‌ها کودک را ببنید که مصروف کارهای گوناگون هستند. یکی صدا می‌زند: "بوت‌هایتان (کفش‌هایتان) را رنگ کنم؟" دیگر با دستمالی به سراغ موترتان (ماشین‌تان) می‌آید و بدون سوال، شروع به پاک کاری می‌کند و دیگر با ظرف دست‌داشته‌اش برایتان اسفند دود می‌کند.

فریدون ۱۱ ساله، با برادرش رامین ۱۳ ساله، در منطقه مکروریان کهنه شهر کابل، مشغول فروش کیف‌های پلاستیکی هستند. آنها می‌گویند ساعت ۶ صبح از خانه بیرون می‌شوند و شب دیروقت به خانه برمی‌گردند. آنها درآمدشان را به پدر و مادرشان می‌دهند تا مخارج خانه تامین شود.

مختار احمد کودک ۱۲ ساله دیگری است که در پارک شهر نو، کفش واکس می‌زند. او آرزو دارد که درس بخواند اما کار کردن این فرصت را از او گرفته است.

فقر و تنگدستی خانواده‌های افغان، دلیل اصلی روی آوردن کودکان به کار است اما براساس کنوانسیون حقوق طفل، کودکان نباید کار کنند.

جامعه شناسان، افغانستان را یکی از آسیب پذیرترین کشورها برای کودکان می‌دانند. سوء استفاده‌های جنسی، به کارگیری کودکان در باندهای مافیایی، کارهای شاقه، عدم دسترسی به خدمات آموزشی و تعلیمی از جدی‌ترین این مشکلات فرا راه کودکان افغان است.

بریالی فطرت، استاد جامعه شناسی در دانشگاه کابل می‌گوید با توجه به ارقام موجود از وضعیت کودکان و مشکلات آنها به خصوص در زمینه کارهای شاقه و با توجه به عدم رسیدگی به این مشکلات، افغانستان به زودی با سونامی کودکان بی‌سرنوشت روبرو خواهد شد که می‌تواند پیامدهای ناگواری برای این کشور داشته باشد.

آقای فطرت افزود که با در نظرداشت وضعیت اقتصادی در خانواده‌ها، والدین باید متناسب به درآمدشان طفل به دنیا بیاورند.

این جامعه شناس می‌گوید که با توجه به افزایش تعداد کودکان در خانواده‌های فقیر، رسیدگی به آنها و تربیت‌شان مشکل‌تر می‌شود که این خود زیان به خانواده و جامعه می‌رساند.

اما مقامات وزارت کار و امور اجتماعی افغانستان به این باور هستند که وضعیت کودکان در افغانستان رو به بهبود است.

عبدالفتاح احمدزی، سخنگوی وزارت کار می‌گوید شمار کودکان کار در افغانستان در تناسب به کشورهای جنوب آسیا به مراتب کمتر است.

امروز بیستم نوامبر برابر است با روز جهانی کودکان. این روز از سوی سازمان ملل متحد به نام روز جهانی کودک نامگذاری شده و همه ساله از آن به منظور آگاهی دهی درباره حقوق کودکان و بهبود زندگی آنها بزرگداشت می‌شود.

از این روز برای نخستین بار به هدف بهبود زندگی کودکان در سال ۱۹۵۴ بزرگداشت به عمل آمد. از آن به بعد، همه ساله از این روز در بسیاری از کشورها تجلیل می شود.