روث گینزبرگ، قاضی ارشد لیبرال دیوان عالی آمریکا درگذشت

روث بیدر گینزبرگ، قاضی سرشناس دیوان عالی آمریکا در سن ۸۷ سالگی درگذشت.

او که یکی از ۹ قاضی دیوان عالی، بالاترین دادگاه و نهاد قضایی آمریکا بود در چند سال گذشته با چند سرطان مختلف دست و پنجه نرم کرده بود.

او روز جمعه بر اثر عود مجدد سرطان پانکراس در خانه خود در واشنگتن دی‌سی، پایتخت، درگذشت.

مرگ او ممکن است به دونالد ترامپ و مجلس سنا که اکثریت آن در دست جمهوری‌خواهان است فرصت دهد که با انتصاب یک قاضی محافظه کار دیگر، ترکیب دیوان عالی را به طرز کم سابقه ای به نفع جمهوری خواهان تغییر دهند.

هم اکنون ۵ قاصی از ۹ قاضی دیوان عالی گرایشات محافظه کارانه دارند. دو نفر از آنها را دونالد ترامپ بعد از ورود به کاخ سفید منصوب کرده است.

قضات دیوان عالی کرسی خود را به طور مادام العمر در دست دارند و تا هنگامی که خود تصمیم به استعفاء نگیرند یا کنگره آمریکا آنها را استیضاح نکند می توانند در این کرسی باقی بمانند.

اخبار مرتبط

بخشی از توجه عمومی به حال خانم گینزبرگ به این خاطر بود که او در سال‌های گذشته به یکی از نمادهای جریان لیبرال در عرصه اجتماعی و سیاست آمریکا بدل شده. از زندگی‌اش مستند ساخته‌ شد، کتاب پرفروش نوشت و فیلمی سینمایی از سرگذشت او ساخته‌ شده که سال گذشته روی پرده رفت. تی‌شرت و لیوان و چیزهای دیگر با عکس او هم که مدت‌هاست فروخته می‌شود.

او را به اختصار آر.بی.جی می‌نامند. به اختصار نامیدن نام افراد در آمریکا به معنای شهرت بیش از حد آنها و اهمیت شان در تاریخ این کشور است. همچون جی.اف.کی که به جان اف. کندی و اف.دی.آر که به فرانکلین روزولت اختصاص داده شده است.

خانم گینزبرگ دومین قاضی زنی است که در تاریخ دیوان عالی آمریکا بر کرسی قضاوت این نهاد نشسته بود.

آر.بی.جی که بود؟

جون روث بیدر سال ۱۹۳۳ در محله فلتبوش بروکلین در ایالت نیویورک به دنیا آمد. پدر و مادرش مهاجران یهودی بودند. وقتی هفده ساله بود، مادرش مرد. همان سال به دانشگاه کورنل رفت و سال ۱۹۵۴ فارغ‌التحصیل شد.

بعد از ازدواج نام خانوادگی همسرش (مارتی گینزبرگ) را گرفت و شد روث بیدر گینزبرگ. وقتی باردار شد، شغلش را گرفتند و شغلی پایین‌تر برایش در نظر گرفتند. در دهه پنجاه میلادی، تبعیض علیه زنان باردار قانونی بود. به خاطر همین تجربه، بارداری دومش را از کارفرما پنهان کرد.

سال ۱۹۵۶ به مدرسه حقوق هاروارد رفت. آن سال فقط ۹ دختر در رشته حقوق پذیرفته شده بودند. رئیس دانشکده در بدو ورود ازشان پرسید چطور می‌توانید این واقعیت را که جای ۹ پسر را گرفته‌اید توجیه کنید. روث کمی بعد از هاروارد به مدرسه حقوق کلمبیا در نیویورک رفت. او اولین زنی بود که برای نشریه حقوق هر دو دانشگاه کار می‌کرد.

با این همه - و به رغم اینکه شاگرد اول بود - نمی‌توانست کار پیدا کند.

خودش جایی گفته بود: "هیچ دفتر حقوقی در نیویورک استخدامم نمی‌کرد. از سه جهت مشکل داشتم: یهودی بودم، زن بودم، و مادر."

سال ۱۹۶۳ گینزبرگ بالاخره استاد مدرسه حقوق راتگرز شد. کلاس حقوق و زنان او یکی از نخستین درس‌های دانشگاهی در این حوزه بود. او در همین دوران پروژه حقوق زنان را در اتحادیه آزادی‌های مدنی آمریکا (ای-سی-ال-یو) راه انداخت. سال ۱۹۷۳ مشاور حقوقی اصلی این اتحادیه شد و مدام با پرونده‌های تبعیض جنسیتی در دادگاه‌ها حاضر بود.

در شش مورد، کار پرونده به دادگاه عالی آمریکا رسید، که پنج بار گینزبرگ سربلند بیرون آمد.

یکی از این موارد به خاطر شکایت یک افسر نیروی هوایی بود که نتوانسته بود برای شوهرش کمک هزینه مسکن بگیرد. کمک هزینه‌ای که افسران مرد برای زن‌هاشان می‌گرفتند. گینزبرگ البته وکالت مردها را هم قبول می‌کرد. سال ۱۹۷۵ در دفاع از مردی به دادگاه رفت که همسرش هنگام زایمان مرده بود و نمی‌توانست کمک هزینه فرزند (که به مادران تعلق می‌گرفت) را بگیرد.

گینزبرگ سال‌ها بعد که قاضی دیوان عالی شد، به این پرونده اشاره کرد و گفت: "آن پرونده نمونه بارز این نکته بود که تبعیض جنسیتی گریبان همه را می‌گیرد." او از آن دوران به عنوان دورانی یاد می‌کند که باید "مثل یک مربی مهدکودک" داستان تبعیض جنسیتی را به قاضی‌های مرد توضیح می‌داد.

دومین قاضی زن دیوان عالی آمریکا

سال ۱۹۸۰، در شرایطی که جیمی کارتر سعی داشت ترکیب دادگاه‌های فدرال را از یک‌دستی (مردان سفیدپوست) در بیاورد، روث گینزبرگ قاضی دادگاه تجدیدنظر واشنگتن دی.سی شد. ناظران او را میانه‌رو می‌دانستند. گاه با محافظه‌کاران رای می‌داد و گاه علیه‌شان - مثلا در پرونده ملوانی که به خاطر هم‌جنس‌گرا بودن از نیروی دریایی اخراج شده بود.

سال ۱۹۹۳، بیل کلینتون قاضی گینزبرگ را برای نشستن بر یکی از کرسی‌های دیوان عالی آمریکا معرفی کرد. آن‌طور که نشریه نیویورکر گزارش کرده، بعضی فمینیست‌ها با بیرون کشیدن برخی اظهارنظرهای قبلی گینزبرگ سعی کرده بودند نظر بیل کلینتون را عوض کنند، اما موفق نشده بودند.

واکنش‌ها به مرگ قاضی گینزبرگ

جمعه شب، ۱۸ سپتامبر، مرگ روث گینزبرگ به سرعت التهابی در رسانه های آمریکا و فضای سیاسی این کشور که در آستانه انتخابات هم هست به راه انداخت.

بسیاری از چهره‌های سیاسی در ستایش او توییت کرده‌اند و برخی هم هنوز خبر فوری مرگ او از رنگ قرمز خارج نشده به گمانه زنی درباره جانشین او و همچنین اقدام سریع دونالد ترامپ و جمهوری‌خواهان برای تصاحب کرسی خالی او پرداخته‌اند.

هیلاری کلینتون، وزیرخارجه اسبق آمریکا و نامزد ریاست جمهوری حزب دموکرات در سال ۲۰۱۶ در توییتر به مرگ خانم گینزبرگ واکنش نشان داده و او را فمنیستی که راه را برای بسیاری از زنان آمریکایی از جمله خود او هموار کرده است خوانده.

در همین حال روزنامه‌نگاران سرشناس آمریکایی از قول دو سناتور زن جمهوری‌خواه می‌گویند سوزان کلینز، سناتور ایالت مین و لیزا مورکوسکی، سناتور ایالت آلاسکا گفته‌اند به نامزد احتمالی جانشین قاضی گینزبرگ تا پیش از انتخابات سوم نوامبر رای اعتماد نخواهند داد.

مرگ قاضی گینزبرگ آن هم در حالی که تنها حدود ۷ هفته به انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا باقی مانده می تواند تاثیر مهمی بر کارزارهای انتخاباتی دونالد ترامپ و جو بایدن بگذارد.

آقای ترامپ حتی اگر در این مدت باقی مانده کسی را به عنوان نامزد جایگزینی قاضی گینزبرگ به سنا معرفی نکند، می‌تواند به رای دهندگان جمهوری خواه و اصولگرا وعده دهد که در صورت انتخاب مجدد او چرخش دیوان عالی به سوی محافظه کاران «قطعی» خواهد بود چرا که او خواهد توانست سومین قاضی محافظه کار را بر کرسی دیوان عالی بنشاند و موازنه را ۶ به ۳ به نفع آنها کند.

همزمان جو بایدن هم فرصت خواهد یافت تا با تاکید بر «خطر محافظه کار شدن» دیوان عالی، رای دهندگان دموکرات، لیبرال و ترقی‌خواه را ترغیب کند که به او رای دهند.

آقای بایدن جمعه شب ضمن ابراز تاسف از درگذشت قاضی گیتزبرگ و ستایش خدمات او در ۲۷ سال حضورش در دیوان عالی آمریکا گفت از این که در زمان انتخاب خانم گینزبرگ به عنوان قاضی دیوان عالی، او در مقام سناتور توانسته بوده رای اعتماد دهد به خود افتخار می کند.

آقای بایدن همچنین در توییتر موضع خود را درباره نحوه انتخاب جایگزین قاضی گینزبرگ نوشته و گفته: «اجازه دهید واضح بگویم، رئیس جمهور باید انتخاب شود و آن گاه نامزد کردن قاضی جانشین حق اوست.»

اکنون هم دموکرات‌ها و هم جمهوری‌خواهان هم فرصت می‌یابند در انتخابات مجلس سنا که همزمان با رای‌گیری روز سوم نوامبر برگزار می‌شود هواداران خود را ترغیب کنند که برای کسب یا حفظ اکثریت سنا به پای صندوق‌ها بروند.

در همین حال، تد کروز، سناتور برجسته جمهوری خواه از ایالت تگزاس به فاکس نیوز گفته از نظر او دونالد ترامپ باید با سرعت هر چه تمام جانشین قاضی گینزبرگ را معرفی کند و سنا هم تا پیش از روز انتخابات - سوم نوامبر - باید به آن رای اعتماد دهد.

برهان سناتور کروز برای این شتاب آن است که در صورت نامشخص بودند نتیجه نهایی انتخابات و کشیده شدن کار به دیوان عالی، آن وقت این دیوان تنها با ۸ قاضی به رای خواهد نشست که در صورت ۴-۴ رای دادن ممکن است تعیین سرنوشت انتخابات به بن بست برسد.

قضات دیوان عالی اگرچه از سوی رئیس جمهوری معرفی می شوند اما این مجلس سنا است که صلاحیت آنها را بررسی و رای اعتماد نهایی را به آنها می‌دهد.

مجلس سنا آمریکا هم اکنون در کنترل جمهوری خواهان است و میچ مک‌کانل رییس آن یکی از مهمترین دستاوردهای خود را انتصاب قضات فدرال و دیوان عالی در چهار سال گذشته می‌داند.

ساعتی پس از اعلام مرگ قاضی گینزبرگ، میچ مک‌کانل، رئیس جمهوری خواه مجلس سنا در بیانیه‌ای ضمن ستایش جایگاه قاضی گینزبرگ گفت که چنانچه دونالد ترامپ جایگزینی برای او معرفی کند، سنا حتمن برای رای اعتماد به رای خواهد نشست.

تضمین رای‌گیری درباره جانشین قاضی گینزبرگ از سوی آقای مک کانل در حالی صورت گرفته که او در سال پایانی ریاست جمهوری باراک اوباما تمام تلاش خود را برای متوقف کردن رای گیری درباره نامزد معرفی شده برای کرسی خالی شده دیوان عالی به کار گرفت و به همین علت نزاع سیاسی سختی میان دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان درگرفت.

در حقیقت بررسی صلاحیت قضات دیوان عالی در چند سال گذشته به یک جنجال تمام عیار میان دو حزب اصلی آمریکا بدل شده است. آخرین نمونه آن جریان بررسی صلاحیت و رای اعتماد به قاضی کاوانا بود که دو سال پیش و در اوج جنبش زنان علیه آزارجنسی مردان قدرتمند، به یکی از داغ‌ترین موضوعات روز بدل شده بود.

بیشتر بخوانید