Téarmaí Coitianta Réalteolaíocha

Achar uilleach : Angular distance

Adamh : Atom

Aga : Epoch

Aicme speictreach : Spectral class

Ailbhéideacht : Albedo

Airde : Altitude

Ais (an) diallais : Declination axis

Ais an Domhain : Earths axis

Aistriú Doppler : Doppler shift

Altasamat : Altazimuth

Amharcmhéid : Visual magnitude

Asamat : Azimuth

Astaróideach : Asteroid (mionphláinéad)

Athraonadh : Refraction

Athraonadóir : Refractor (telescope)

Bealach na Bó Finne : The Milky Way , Galaxy

Buaic : Culmination

Caidhpeanna polacha : Polar caps (ar Mhars mar shampla)

Chaor aduaidh, an : Aurora Borealais

Ceartairde : Right ascension (lochtach, “dronairde” nó “dronéirí” ba chóir a bheith ann)

Choirceog ,an : The Beehive cluster (Praesepe)

Ciogal Mheatóin : Metonic cycle (cf. naoidheacht, naoidhéagal ,an)

Ciogal gealaí : Lunar cycle (Ré)

Ciogal na nGrianspotaí : Sunspot cycle ( nó "Timthriall na nG~")

Ciorcal (an) diallais : Declination circle

Ciorcal fadline : Meridian circle

Ciorcal laethúil : Diurnal circle

Ciseal cúlaithe : Reversing layer

Claí mór na Réaltaí : The Milky Way ( Bealach na Bó finne, an Láir Bhán 7rl)

Claíomh Oiríon : Orions sword

Claonadh fithise : Orbital inclination

Clog gréine (grianchlog) : Sundial

Coibhneasacht : Relativity

Coibhneas peiriaid le lonrachas : Period-luminosity relation

Cóiméad : Comet (réalt na scuaibe, réalta mhongach)

Colúr cónochta : Eqinoctial colure

Comhathrú : Variation

Comhdhlúthú : Condensation

Comhéifeacht athraonta : Index of refraction

Comhiompar : Convection

Comhlíniú : Collimation

Comhlionsa neamhchrómatach : Compound achromatic lens

Comhordanáid neamhaí : Celestial co-ordinate

Comhphairteanna optúla : Optical components

Compánach : Companion (leathréalta i gcóras déréalta)

Compánach Sirius : Companion of Sirius (An Coileán)

Conair an Lándorchadais : Path of totality

Cónasc : Conjunction

Cónasc íochtair : Inferior conjunction

Cónasc uachtair : Superior conjunction

Cónocht : Equinox

Cónocht an Earraigh : Vernal equinox

Cónocht an fhomhair : Autumnal equinox

Córas an éiclitpigh : Ecliptic system

Córas an Mheánchiorcail : Equator(-ial) system

Córas Copernicus : Copernican system

Córas na léaslíne : Horizon system

Coróin : Corona

Corraíl : Perturbation

Corraíl chiantréimhseach : Secular perturbation

Corrán an Leoin : Sickle of Leo

Corrán gealaí : Crescent moon

Cosmas : Cosmos

Cosmeolaíocht : Cosmology

Cráitéar : Crater

Cráitéar dreigíte : Meteorite crater

Crapadh Lorentz-Fitzgerald : Lorentz-Fitzgerald contraction

Créipfháinne ,an : The crepe ring (Satarn)

Crios Oiríon : Orions Belt [ an Bhanlámh, Slat an Bhodaigh Slat an Cheannaí, Slat an Rí 7rl ]

Cró : Aperture (of telescope etc.)

Croí (réalta) : Core (stellar)

Croí carraigeach : Rocky core

Croí comhiomprach : Convective core

Cruinne : Universe

Cruinneachán : Dome

Cruinne ascalach : Oscillating universe

Cruinne bhoilscitheach: Inflationary universe

Cruinne fhairsingíoch : Expanding universe

Cruinne fhoisteanach : Steady state universe [cf. teoiric na foistine ]

Cruinne statach : Static universe

Cuaire : Curvature

Cuar an tsolais : Light curve

Cuasár : Quasar

Cumas taifigh : Resolving power

Cumhacht solastiomsúcháin : light-gathering power

Dáileadh réaltach : Stellar distribution

Damhna idirphlainéadach : Interplanetary matter

Damhna idir-réaltach : Interstellar matter

Deamhanréalta ,an : Algol ,the demon star

Dearbhlonrachas : Absolute luminosity

Dearbhhéid : Absolute magnitude

Deargaistriú : Redshift

Deargspota Mór ,an : Great Red Spot [ar Iúpatar]

Deighilt : Separation

Déréalta : Binary star

Déshúiligh : Binoculars

Diallas : Declination

Díobhadh : Extinction (laghdú solais)

Díraonachán : Díraonadh : Diffracton

Dlí imtharraingthe Newton : Newtons law of gravitation

Dlithe Kepler : Keplers laws

Domhanfhad : Terrestrial longitude

Domhanleithead :Terrestrial latitude

Domhantarraingt : Gravity [ intharraingt : gravitation]

Dreige : Meteor [ réalta reatha ]

Dreigechith : meteor shower

Dreigeoideach : Meteoroid

Dreigít : Meteorite

Dreigí treallacha : Sporadic meteors

Drithliú : Twinkling , scintillation

Dualghluaisne : Proper motion

Dúil : Element

Éiclips ,(urú) : Eclipse

Éiclips (nó urú) fáinneach : Annular eclipse

Éillín , an t- : ThePleiades [an Phléadach, an Streoillín, an Tréidín, na Cearrbhaigh etc.]

Éirí héileacach : Heliacal rising

Fad forair : Zenith distance

Fadlíne : Meridian

Fadú : Elongation

Fán na bpol : Wandering of the poles [luainíocht]

Fathachréalta : Giant star

Féilire Ghréagóra : Gregorian calendar

Fithis , fithisigh (br.) : Orbit

Fócas : Focus

Forar : Zenith

Formhéadú : Magnification

Frithchaiteoir : Reflector (telescope)

Gealach [éasca, ré ] : Moon

Gealach ag caitheamh : Waning moon

Gealach ag líonadh : Waxing moon

Gealáin Thuaidh ,na : Aurora borealis (northern lights)

Gléasadh : (telescope) Mounting

Gléasadh meánchriosach : Equatorial mounting

Gluaisne chasiompaithe : Retrograde motion

Grianchóras : Solar system

Grianstad : Solstice

Guagadh (na gealaí) : Libration

Iarmhairt Doppler : Doppler effect

Ilréalta : Multiple star

Imphléasc : Collapse

Iomrall : Aberration

Ionsú : Absorption

Lá bisigh : Leap day

Lándorchadas : Totality

Lánurú : Total eclipse

Leantóir : Satellite

Léargas : Seeing conditions

Léaslíne [bun na spéire] : Horizon

Léaslíne theagmhais : Event horizon

Leithead : Latitude

Leoinidí [Saithe na Samhna] : Leonid meteors

Lionsa : Lens

Lonrachas : Luminosity

Luainíocht : Precession

Luainigh (br.) :Precess

Luan (Dé Luain 7rl.) : Moon [Dinneen, leis; luanchad : eclipse of the moon]

Meánchiorcal : Equator

Meán idir-réaltach : Interstellar medium

Méid : Magnitude

Mór-ais : Major axis

Mion-ais : Minor axis

Naoidheacht : Metonic cycle [ seantéarma sna lsí ]

Nadair : Nadir

Neodrónréalta : Neutron star

Nóva : Nova

Nóman : Gnomon (snáthaid)

Ohtdéagal : Saros [seantéarma ar "sáras" , as sean lsí]

Ollphléasc ,an : The Big Bang

Optaic : Optics

Páirtéiclips ~urú : Parial eclipse

Parabóil : Parabola

Parsoic [ saobhdhiallas soicind ] : Parsec [3.26 solasbhliain ]

Peirigí : Perigee [an pointe is cóngaragh don talamh i bhfithis ]

Peirihéilean : Perihelion [an pointe is cóngaraigh don ghrian ibhfithis phlainéid]

Pláinéad : Planet

Pol neamhaí : Celestial pole

Priomhsheicheamh : Main sequence

Radaíocht : Radiation

Réad = réalt(a) seantéarma : "rétgla" 7rl. na SeanGh : Star, object.

Réadlann ( Ard Mhacha , Dhún Since etc ) : Observatory

Réadlionsa : Objective lens, (object glass)

Réalta : Star ( Réalta mhongach, réalta na scuaibe comet)

Réalta aithraitheach : Variable star : réalta aithraitheach Ceifide Cepheid variable

Réaltam : Sidereal time

Réaltbhuíon : Constellation

Réaltfhisic : Astrophysics

Réaltnéal : Nebula

Réaltra : Galaxy

Rinn , rinn neimhe : Celestial body

Saighneáin, na : Aurora (an chaor aduaidh 7rl.)

Saithe cóiméad : Cometary swarm

Saithe dreigí : Meteor swarm

Saobhdhiallas : Parallax

Satailít : Satellite

Seachránaí : Planet [seantéarma]

sealán (agus "fáinne") : Ring , "sealáin Shatairn" rings of Saturn

Seisreach ,an t~ (an Camchéachta, an céachta ) : The plough [in Ursa Major]

Sféar neamhaí : Celestial sphere [spéir neamhaí ?]

Smionagar cóiméid : Cometary debris

Solasbhliain : Light year

Speictream : Spectrum

Speictriméadar : Spectrometer

Taifeach , taifigh (br.) : Resolution, resolve

Teileascóp athraonta, frithchaiteach : Refracting, reflecting telescope

Teoiric choibhneasachta Einstein : Einsteins theory of relativity

Trasdul : Transit

Treoluas éalaithe : Escape velocity

Urchomhaireacht : Opposition