ब्रिटिश दरबारले सबै उपाधि खोसेको राजकुमार एन्ड्रू को हुन्?

ब्रिटेनको दरबारले राजकुमार एन्ड्रूका सबै राजकीय र सैन्य उपाधि महारानीलाई फिर्ता गरेको जनाएको छ।

यससँगै अब राजकुमार एन्ड्रूले दरबारको आधिकारिक हैसियत प्रयोग गर्न नपाउने भएका छन्।

अमेरिकी अदालतले उनीमाथि लागेको यौन दुर्व्यवहार अभियोगमा कारबाही अघि बढाउन सकिने आदेश दिएपछि उनको शाही उपाधि फिर्ता गरिएको हो।

राजकुमार एन्ड्रूले आफूमाथि लागेका अभियोग अस्वीकार गर्दै आएका छन्।

राजकुमार एन्ड्रू को हुन्?

एकसट्ठी वर्षीय ड्यूक अफ योर्क बेलायती महारानीका तेस्रो सन्तान हुन् र सिंहासनको उत्तराधिकारीको नवौँ वरीयतामा पर्छन्।

राजकुमार चार्ल्स उनका दाजु हुन्।

उनले डचेज अफ योर्क सारासँग सम्बन्धविच्छेद गरिसकेका छन्।

एन्ड्रूका दुई छोरीहरू राजकुमारी बिएट्रेस र युजेनी छन्।

राजकुमार एन्ड्रूलाई लागेको आरोप के हो?

ड्यूक अफ योर्कलाई अमेरिकामा एक नागरिक मुद्दामा यौन दुर्व्यवहारको आरोप लगाइएको छ।

अदालतमा बुझाइएका कागजातका अनुसार भर्जिनिया जूफ्रेले आफू १६ वर्षको उमेरबाटै जेफरी एप्स्टीनबाट यौन बेचबिखन तथा दुर्व्यवहारको सिकार भएको बताएकी छन्।

आरोपहरूमध्ये एकमा राजकुमार एन्ड्रूसहित शक्तिशाली पदमा रहेका अरू पुरुषहरूलाई पनि दुर्व्यवहार गरेको आरोप लगाइएको छ।

जूफ्रेले आफू १८ वर्षभन्दा कम उमेरको हुँदा ड्यूकले आफूमाथि तीन पटक यौन हिंसा गरेको आरोप लगाएकी छन्।

तर राजकुमार एन्ड्रूले आफूमाथि लागेका सबै आरोपहरू निरन्तर अस्वीकार गर्दै आएका छन्।

सन् २०१९ मा बीबीसी न्युज नाइटको अन्तरवार्तामा उनले भर्जिनिया जूफ्रेसँग भेट भएको स्मरण समेत आफूलाई नभएको बताएका थिए।

राजकुमार एन्ड्रूले के-के उपाधि गुमाए?

अब राजकुमार एन्ड्रूलाई हीज रोयल हाइनेश भनिने छैन।

राजकुमार ह्यारी र मेगन मर्कलजस्तै उनको उक्त उपाधि कायमै छ तर उनले आधिकारिक रूपमा त्यसको प्रयोग गर्न पाउने छैनन्।

ड्यूकले जलसेनामा २२ वर्ष काम गरेका थिए। उनले सन् १९८२ को फकल्यान्ड युद्धमा हेलिकप्टर पाइलटको काम गरे। उनले आइभोरी कोस्टमा सुरुङ प्रतिरोधी युद्धपोतको नेतृत्व गरेका थिए।

सन् २०१९ मा सार्वजनिक जिम्मेवारीबाट पछि हटेपछि उनको सैन्य नियुक्ति निलम्बन गरिएको थियो।

तर अहिले उनले यूकेको कैयन् सैन्य उपाधिहरू गुमाएका छन्।

पिता राजकुमार फिलिप्सबाट सन् २०१७ मा पाएको ब्रिटिस स्थलसेनाको विशिष्ठ कर्नेल अफ ग्रिनेड गार्डस् भूमिका उनले गुमाएका छन्।

त्यस्तै उनले गुमाएका अन्य पदहरू यसप्रकार छन्:

उनले यूके बाहिरका पनि केही मानार्थ सैन्य उपाधि गुमाएका छन्। तीमध्ये क्यानडाका तीन कर्नेल इन चिफ र न्यूजील्यान्डको एक कर्नेन इन चिफ उपाधि रहेका छन्।

जलसेनामा भने उनको भाइस एडमाइरलको सेवाकालीन भूमिका कायमै रहने छ।

के महारानीलाई फिर्ता गरियो?

शाही संरक्षकको रूपमा कुनै कुरा वा सेवालाई प्रचारप्रसारमा ल्याउने जिम्मेवारीबाट पनि उनी मुक्त भएका छन्।

राजकुमार एन्ड्रू करिब २०० वटा संस्थाको संरक्षक थिए।

तर सन् २०१९ को बीबीसी अन्तर्वार्तामा उनले भर्जिनिया जूफ्रेसँग यौन सम्बन्ध अस्वीकार गरेपछि यसमध्ये धेरैले उनीसँगको सम्बन्ध त्यागेका थिए।

जसमध्ये आउटवार्ड बाउन्ड ट्रष्ट, इङ्लिस न्याश्नल ब्याले, रोयल फिलहार्मोनिक अकेस्ट्रा र लन्डन मेट्रोपोलिटन विश्वविद्यालय छन्।

राजकुमार एन्ड्रूलाई प्रतिष्ठित गल्फ क्लब, विद्यालय र सांस्कृतिक कोषहरूसहित दर्जन अरू संस्थामा संरक्षकबाट हटाइएको छैन।

तर अब ती संरक्षकत्वहरू महारानीलाई नै फिर्ता गरिने छ र राजपरिवारका अन्य सदस्यलाई वितरण गरिने छ।

राजकुमार एन्ड्रूका अरू के भूमिका थिए?

जलसेनाबाट सेवा निवृत्त भएपछि राजकुमार एन्ड्रूले यूकेको व्यापारका लागि विशेष दूत भएर १० वर्ष काम गरे।

तर जेफरी एप्स्टीनसँग उनको मित्रताबारे आलोचना भएपछि उनले सो भूमिका त्याग गरेका थिए।

एक नाबालिगलाई यौन व्यवसायमा लगाउन खोजेको आरोपमा एप्स्टीन सन् २००८ मा १८ महिना जेल परेका थिए।

विदेशयात्राको क्रममा व्यापारलाई आनन्दसँग जोडेकोमा पनि उनको आलोचना भएको थियो।

केही अखबारहरूले उनलाई "एअरमाइल्स एन्डी" उपनाम समेत दिएका थिए।

लिबियाका नेता कर्नेल मुअम्मर गद्दाफीका छोरा सैफसँगको बैठकलाई लिएर राजकुमारको मूल्याङ्कन क्षमतामा प्रश्न उठेको थियो।

ट्युनिसियाका अपदस्त राष्ट्रपति जिन अल अबदी बेन अलीका ज्वाइँलाई बकिङ्हम प्यालेसमा आमन्त्रण गरेकोमा समेत उनको आलोचना भएको थियो।

सन् २०१० मा प्रकाशित भएको विकिलिक्सको एउटा गोप्य केबलमा उनले सरकारी भेटवार्ताका क्रममा आडम्बरी शैलीमा बोलेको र छलफल अशिष्ट भएको लेखेको खुलासा गरेको थियो।