حکومت طالبان به رسمیت شناختن سومالیلند از سوی اسرائیل را محکوم کرد
منبع تصویر، MoFA
حکومت طالبان، در بیانیهای، به رسمیت شناختن سومالیلند به عنوان یک کشور مستقل توسط اسرائيل را «بهشدت محکوم» کرده است.
وزارت خارجه حکومت طالبان گفته است که این اقدام «رژیم اسرائیل،» تلاشی برای «تجزیه یک کشور اسلامی و نقض آشکار قوانین بینالمللی و حاکمیت و تمامیت ارضی کشور اسلامی سومالیا» است.
در بیانیه این وزارت آمده است که شناسایی سومالیلند «پیامدهای منفی برای صلح و ثبات منطقه به همراه خواهد داشت و چنین اقداماتی مطلقا فاقد هرگونه مشروعیت و مبنای قانونی است.»
اسرائیل جمعه (۲۶ دسامبر) نخستین کشوری شد که رسما سومالیلند را بهعنوان «یک کشور مستقل و دارای حاکمیت» به رسمیت شناخت.
نخستوزیر این کشور اعلام کرد کشورش در نظر دارد همکاری با سومالیلند در حوزههای کشاورزی، صحت و تکنالوژی را گسترش دهد.
بنیامین نتانیاهو تصاویری از تماس ویدیویی خود با رئیس جمهور سومالیلند و امضای اعلامیه مشترک با این جمهوری خودخوانده را در شبکه اجتماعی ایکس، منتشر کرد.
عبدالرحمن محمد عبدالله، رئیسجمهور سومالیلند، اقدام اسرائیل در بهرسمیت شاختن این منطقه را «لحظهای تاریخی» توصیف کرده و گفته که «این آغاز همکاری استراتژیک» است.
محکومیت سایر کشورها
منبع تصویر، Getty Images
در پی بهرسمیت شناختن منطقهٔ جداییطلب سومالیلند از سوی اسرائیل، کشورهای سومالیا، مصر، ترکیه، جیبوتی و اتحادیهٔ افریقا این اقدام را به شدت محکوم کردند.
بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر، در تماسهای جداگانه با وزیران خارجه این سه کشور، تحولات اخیر مرتبط با بهرسمیت شناختن سومالیلند از سوی اسرائیل را بررسی کرد وآن گونه که در بیانیه وزارت خارجه مصر آمده، همه بر «مخالفت کامل و محکومیت اقدام اسرائیل در به رسمیت شناختن منطقه سومالیلند» تأکید کردند.
وزیران خارجه مصر، ترکیه، جیبوتی و سومالیا «بر حمایت کامل خود از وحدت، حاکمیت و تمامیت ارضی سومالیا و مخالفت با هرگونه اقدام یکجانبه که ممکن است حاکمیت این کشور را خدشهدار کند یا پایههای ثبات در کشور را تضعیف کند، تأکید کردند.»
این وزیران گفتهاند، بهرسمیت شناختن استقلال بخشهایی از کشورهای دارای حاکمیت، سابقهای خطرناک در حقوق بینالملل و منشور ملل متحد بهوجود خواهد آورد.
در ادامه این بیانیه آمده که وزیران خارجهٔ چهار کشور «همچنین مخالفت خود را با هرگونه طرح برای جابهجایی فلسطینیها از سرزمینشان مجددا بیان کردند.»
حمزه عبدی بری، نخستوزیر سومالیا، آنچه را که او حمله عمدی اسرائیل به حاکمیت سومالیا خواند قاطعانه و بهصراحت رد کرد. سومالیا، منطقهٔ سومالیلند را بخشی تجزیهناپذیر از خاک خود میداند.
اتحادیهٔ افریقا گفته است: «حرکت اسرائیل میتواند سابقهای خطرناک شود و پیامدهای خطرناکی برای صلح و ثبات کل قاره (افریقا) در پی داشته باشد.»
تشکیلات خودگردان فلسطین نیز مخالفت خود را با این اقدام اعلام کرده است.
این تشکیلات در بیانیهای گفته که «اسرائیل از پیش، سومالیلند را مقصد اخراج فلسطینیان بهویژه از غزه اعلام کرده بود» و نسبت به «همدستی» مقامهای سومالیلند با اسرائیل هشدار داده است.
از سوی دیگر، اتحادیه عرب و شورای همکاری خلیج فارس (GCC) نیز به رسمیت شناختن منطقه جداشده «سومالیلند» به عنوان کشوری مستقل توسط اسرائیل را محکوم کردند و این اقدام را نقض جدی قوانین بینالمللی و حاکمیت این کشور واقع در شاخ افریقا خواندند.
احمد ابوالغیط، دبیرکل اتحادیه عرب، در بیانیهای با رد این اقدام اسرائیل، آن را «نقض آشکار قوانین بینالمللی و تخطی صریح از اصل وحدت و حاکمیت کشورها» توصیف کرد.
او هشدار داد: «هرگونه تلاش برای تحمیل شناساییهای یکجانبه، دخالتی غیرقابلقبول در امور داخلی سومالیا تلقی میشود و الگوی خطرناکی را پایه گذاری میکند که امنیت و ثبات منطقهای و بینالمللی را تهدید خواهد کرد.»
شورای همکاری خلیج فارس نیز با رد به رسمیت شناختن استقلال سومالیلند توسط اسرائیل، آن را «نقض فاحش اصول قوانین بینالمللی و تعرضی آشکار» به حاکمیت سومالیا نامید.
در همین حال، ایران به رسمیت شناختن سومالیلند توسط اسرائیل را «نقض فاحش حاکمیت و تمامیت ارضی سومالیا» خوانده و بهشدت محکوم کرده است.
پاکستان نیز به رسمیت شناختن منطقه جداشده «سومالیلند» توسط اسرائیل را محکوم کرد و این اقدام را «تحریکآمیز و غیرقانونی» خواند. وزارت امور خارجه پاکستان در بیانیهای اعلام کرد که اسلامآباد «هرگونه تلاش برای تضعیف حاکمیت، وحدت و تمامیت ارضی سومالیا را به شدت محکوم میکند» و به رسمیت شناختن استقلال «منطقه موسوم به سومالیلندِ جمهوری فدرال سومالیا» توسط اسرائیل را مردود میداند.
رئیس جمهور سومالیلند: به «پیمان ابراهیم» میپیوندیم
منبع تصویر، Getty Images
عبدالرحمان محمد عبدالله، رئیس جمهور سومالیلند در بیانیهای اعلام کرده است که سومالیلند به «پیمان ابراهیم» خواهد پیوست.
این پیمان از ابتکارعملهای دوره اول ریاست جمهوری دونالد ترامپ بود که هدف از آن عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای مسلمان اعلام شد. درچهارچوب پیمان ابراهیم، امارات متحده عربی و مراکش روابط خود با اسرائیل را عادی کردند و بعدها کشورهای دیگری نیز به آن پیوستند.
گیدون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، در بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس گفته است که دو کشور توافق کردهاند روابط دیپلماتیک کامل برقرار کنند که شامل تعیین سفیر و افتتاح سفارتخانهها خواهد بود.
سالهاست که اسرائیل در تلاش بوده است روابط خود با کشورهای خاورمیانه و افریقا را تقویت کند، اما جنگهای اخیر، از جمله در غزه و حمله به ایران، مانعی فراروی این روند تلقی شده است.
تحلیلگران میگویند که اسرائیل ممکن است با درنظر گرفتن منافع امنیتیاش در منطقه، سومالیلند را به رسمیت شناخته باشد.
موسسهٔ مطالعات امنیت ملی در اسرائیل ماه گذشته مقالهای منتشر کرد که در آن آمده است: «اسرائیل در منطقه دریای سرخ به دلایل مختلف متحدانی نیاز دارد، از جمله برای یک نبرد احتمالی در آینده با حوثیها.»
سومالیلند موقعیتی استراتیژیک در خلیج عدن دارد. در شمالغرب، هممرز با جیبوتی است، در جنوب و غرب، با اتیوپیا و در شرق، با سومالیا هممرز است.
اسرائیل با برقراری روابط دیپلماتیک با سومالیلند میتواند بهطور مستقیم به ساحلی طولانی در کرانه خلیج عدن دست یابد که به اسرائیل این امکان را میدهد تا سامانههای رصد و رهگیری پهپادها و موشکهای حوثیها را در ورودی بابالمندب مستقر کند.
سومالیلند دارای واحد پول، پاسپورت و نیروی پولیس مستقل است.
این منطقه پس از جنگ استقلال علیه جنرال سیاد بری، دیکتاتور سابق سومالی، در سال ۱۹۹۱، شکل گرفت و از سومالیا خود را جدا کرد. از آن زمان تاکنون، طی دههها در انزوا قرار داشت، چون هیچ کشوری این منطقه را به عنوان کشور مستقل بهرسمیت نمیشناخت.
سومالیلند برای دسترسی به قرض، کمک و سرمایهگذاریهای خارجی با مشکل مواجه است و همین امر این سرزمین را فقیرتر کرده است.
بهرسمیت شناختن سومالیلند از سوی اسرائیل میتواند اعتبار دیپلماتیک این منطقه جداییطلب را بالا برده و دسترسی آن به بازارهای جهانی را افزایش دهد.
این جمهوری خودخوانده که نزدیک به شش میلیون نفر جمعیت دارد، اخیرا در کانون منازعات منطقهای میان سومالیا، اتیوپیا و مصر قرار داشته است.
سال گذشته، توافقی میان اتیوپیِا، کشوری محصور در خشکی، و سومالیلند برای اجاره بخشی از ساحل بههدف احداث بندر و پایگاه نظامی، خشم سومالیا را برانگیخت.
