شیرین عبادی: مبارزات زنان افغان، آپارتاید جنسیتی را برملا کرد
منبع تصویر، Reuters
شیرین عبادی، کنشگر ایرانی و برنده جایزه صلح نوبل، میگوید که جامعه جهانی تعاملاتش با حکومت طالبان را مشروط به بهبود حقوق زنان در افغانستان کند.
او دیروز پنجشنبه ( ۱۱ دسمبر/ ۲۰ قوس ) در پیام ویدیویی در دومین جلسه نهادی موسوم به «دادگاه مردمی برای زنان افغانستان» گفت: «اگر مبارزات زنان افغان نمیبود، دنیا بازهم چشمش را بر جنایات طالبان میبست.»
«دادگاه مردمی» که ساختار سمبولیک دارد، دیروز پس از سمع شکایات زنان افغان، «احکامی» علیه برخی رهبران حکومت طالبان صادر کرد.
شیرین عبادی میافزاید که از برکت مبارزات زنان افغان دنیا به این واقف شده که «آپارتاید جنسیتی» چگونه کرامت انسانی را «لکهدار» کرده است. او تأکید کرد که اگر زنان ایران و افغانستان دست در دست هم بدهند، میتوانند بر حکومتهای «ستمکاری که در پشت سپر اسلام مخفی شدهاند و ظلمشان را با اسلام توجیه میکنند»، پیروز خواهند شد.
خانم عبادی افزود که حکومت طالبان مدتهاست که آموزش را بر دختران بالاتر از صنف ششم منع کرده و ادعا میکند که این کارشان را براساس شریعت اسلامی انجام دادهاند اما به باور خانم عبادی این «احمقانه است زیرا دین اسلام نیز آموزش علم از سوی زنان و مردان تأکید دارد.»
«حکم تاریخی دادگاه مردمی برای زنان افغانستان»
منبع تصویر، People’s Tribunal for Women
ساختاری موسوم به «دادگاه مردمی برای زنان افغانستان» به ابتکار چهار نهاد مدنی و حقوقی افغان در تبعید و با همکاری نهاد «دادگاه دائمی مردمی» مستقر در رم، دومین نشستاش را روز گذشته در شهر لاهه هالند برگزار کرد.
نخستین جلسه این «دادگاه» به تاریخ ۷ تا ۱۰ ماه اکتوبر ۲۰۲۵ در شهر مادرید اسپانیا، دایر شد. در آن جلسه سه روزه این دادگاه غیررسمی به استماع شهادت شماری از زنانی که با محدودیت و «خشونت سیستمایتک» طالبان زندگی کردهاند، تجربه آزار و اذیت و زندان طالبان را داشتند، فعالان مدنی و حقوق زنان و تعدادی از زنانی که مخفیانه در مخالفت با محدودیتهای طالبان فعالیت کردهاند، پرداخت.
پس از سمع شهادت زنان، این دادگاه دیروز پنجشنبه ( ۱۱ دسمبر/ ۲۰ قوس) «احکامی» علیه برخی مقامهای حکومت طالبان صادر کردند.
هرچند این دادگاه صلاحیت صدور حکم بازداشت ندارد، برگزارکنندگان آن میگویند «تأثیر اخلاقی و سیاسی» آن میتواند قابل توجه باشد.
به اساس قطعنامهای که این «دادگاه» در صفحه ایکس نشر کرده، مقامها و رهبران حکومت طالبان را بهدلیل آنچه «ارتکاب جنایت علیه بشریت، از جمله آزار و اذیت جنسی و سایر اعمال غیرانسانی علیه زنان و دختران افغان» خوانده، مسئول اعلام کرد.
در این دور جلسه «دادگاه مردمی»، قاضیان پس از صدور «حکم» از جامعه جهانی خواستند، «به عادیسازی سرکوب سیستماتیک مبنی بر جنسیت پایان دهند، از تمامی مسیرهای پاسخگویی به شمول میکانیسم جدید پاسخگویی حمایت کنند، آپارتاید جنسیتی را به عنوان یک جرم تحت قوانین بینالمللی به رسمیت بشناسند، مسئولیت جزایی را از طریق محاکم بینالمللی و داخلی تعقیب کنند و از زنان در معرض خطر محافظت کنند.»
در جلسه استماع این «دادگاه» در ماه اکتوبر از مقامهای حکومت طالبان نیز تقاضا شد تا به دادگاه حاضر شده و در برابر اتهامات از خود دفاع کنند اما هیچ مقامی از حکومت طالبان در این دادگاه حاضر نشد.
حکومت طالبان هیچ واکنش رسمی به روند «دادگاه مردمی» نداشته است.
