اسرائیل فعالیت ۳۷ گروه امدادی را ممنوع می‌کند؛ بریتانیا و اتحادیه اروپا از تبعات آن هشدار دادند

تصویری از یک فلسطینی که دریک خیمه نشته و در چوشک فرزندش از یک فلاسک آب میریزد.

منبع تصویر، Getty Images

اسرائیل در حال ابطال مجوز ۳۷ سازمان غیردولتی بین‌المللی (INGOs) است که در غزه و کرانه باختری اشغالی فعالیت می‌کنند؛ اسرائیل دلیل این اقدام را عدم رعایت الزامات تحت قوانین جدید ثبت‌‌نام اعلام کرده است.

سازمان‌هایی نظیر اکشن‌اید، کمیته بین‌المللی نجات، داکتران بدون مرز و شورای پناهندگان ناروی از جمله نهادهای امدادی هستند که مجوز آن‌ها امروز (اول جنوری) تعلیق خواهد شد و فعالیت‌هایشان ظرف ۶۰ روز پایان می‌یابد.

اسرائیل اعلام کرد که این سازمان‌ها، در میان موارد دیگر، در ارائه جزئیات شخصی «کامل» کارکنان خود کوتاهی کرده‌اند. این سازمان‌های بین‌المللی گفته‌اند که چنین اقدامی می‌تواند کارکنان آن‌ها را در معرض خطر قرار دهد.

این حرکت توسط ۱۰ کشور محکوم شد؛ این کشورها هشدار دادند که قوانین جدید تأثیر شدیدی بر دسترسی به خدمات ضروری خواهد داشت. در بیانیه‌ای مشترک، وزرای امور خارجه بریتانیا، فرانسه، کانادا، دنمارک، فنلند، ایسلند، جاپان، ناروی، سویدن و سوئیس اعلام کردند که سازمان‌های غیردولتی بین‌المللی بخش جدایی‌ناپذیر پاسخ بشردوستانه در غزه هستند و هرگونه تلاش برای محدود کردن توانایی آن‌ها در فعالیت، «غیرقابل قبول» است. آن‌ها هشدار دادند: «بدون این سازمان‌ها، برآورده کردن تمامی نیازهای فوری در مقیاس مورد نیاز غیرممکن خواهد بود.»

تصویر یک کودک گرسنه فلسطینی که یک قاشق و بشقاب خالی را بدست دارد و از پشت یک پنجره سیمی نگاه می‌کند.

منبع تصویر، Getty Images

حجه لحبیب، رئیس بخش بشردوستانه اتحادیه اروپا، گفت: «برنامه‌های اسرائیل برای مسدود کردن فعالیت سازمان‌های غیردولتی بین‌المللی در غزه به معنای مسدود کردن کمک‌های نجات‌بخش است.» او افزود که حقوق بین‌الملل بشردوستانه «جای هیچ تردیدی باقی نمی‌گذارد: کمک‌ها باید به دست نیازمندان برسد.»

ولکر تورک، رئیس حقوق بشر ملل متحد، تعلیق این سازمان‌ها را «شرم‌آور» و «خودسرانه» خواند و گفت که این اقدام «وضعیت غیرقابل تحمل فعلی را برای مردم غزه حتی بدتر می‌کند.»

تیم بشردوستانه کشوری در اراضی اشغالی فلسطین — مجمعی که آژانس‌های ملل متحد و بیش از ۲۰۰ سازمان غیردولتی محلی و بین‌المللی را گرد هم می‌آورد — از مقامات اسرائیلی خواست تا در تصمیمات جدید مربوط به ثبت‌نام تجدیدنظر کنند. این تیم اعلام کرده است که سازمان‌های بین‌المللی، اکثر شفاخانه‌های صحرایی و مراکز مراقبت‌های صحی اولیه غزه، پاسخ‌های پناهگاه‌های عاجل، خدمات آب و فاضلاب، مراکز تثبیت تغذیه برای کودکان مبتلا به سوءتغذیه حاد و فعالیت‌های حیاتی مربوط به پاکسازی ماین را اداره یا حمایت می‌کنند.

وزارت امور دیاسپورای (امور یهودیان خارج از کشور) اسرائیل که بر درخواست‌های ثبت‌نام نظارت دارد، مدعی شد که اقدامات جدید بر جریان کمک‌های بشردوستانه به غزه تأثیری نخواهد داشت. این وزارت اعلام کرد که کمک‌ها همچنان از طریق «کانال‌های تأیید شده و بازبینی شده»، از جمله آژانس‌های ملل متحد، شرکای دوجانبه و سازمان‌های بشردوستانه تحویل داده می‌شود.

در همین حال، کوگات، نهاد نظامی اسرائیل که کنترل گذرگاه‌های غزه و هماهنگی ارسال کمک‌ها را بر عهده دارد، گفت سازمان‌هایی که با تعلیق روبرو هستند «در طول آتش‌بس فعلی که ۱۱ هفته پیش آغاز شد، کمکی وارد غزه نکردند.» این نهاد افزود که «حتی در گذشته نیز مجموع سهم آن‌ها تنها حدود ۱٪ از کل حجم کمک‌ها بوده است.»

وزارت امور دیاسپورا اعلام کرد که دلیل اصلی لغو مجوز این سازمان‌ها «امتناع از ارائه اطلاعات کامل و قابل راستی‌آزمایی در مورد کارکنانشان» بوده است؛ اقدامی که به گفته این وزارت برای جلوگیری از «نفوذ عوامل تروریستی به ساختارهای بشردوستانه» حیاتی است. این وزارت افزود که کمتر از ۱۵٪ از سازمان‌های بین‌المللی ارائه دهنده کمک به غزه، ناقض چارچوب نظارتی جدید شناخته شده‌اند.

این چارچوب شامل چندین دلیل برای رد درخواست است، از جمله:

  • انکار وجود اسرائیل به عنوان یک کشور یهودی و دموکراتیک
  • انکار هولوکاست یا حملات ۷ اکتوبر ۲۰۲۳ به رهبری حماس
  • حمایت از مبارزه مسلحانه علیه اسرائیل توسط یک کشور دشمن یا سازمان تروریستی
  • ترویج «کارزارهای سلب مشروعیت» علیه اسرائیل
  • فراخوان برای تحریم اسرائیل یا تعهد به مشارکت در آن
  • حمایت از پیگرد قانونی نیروهای امنیتی اسرائیل در دادگاه‌های خارجی یا بین‌المللی

وزارت امور دیاسپورا همچنین ادعا کرد که تحقیقات اسرائیل «تعیین کرده است که افراد وابسته به [داکتران بدون مرز] با سازمان‌های تروریستی، از جمله جهاد اسلامی فلسطین و حماس مرتبط بوده‌اند»، بدون اینکه هیچ مدرکی ارائه دهد. این وزارت گفت: «علی‌رغم درخواست‌های مکرر، این سازمان در افشای کامل هویت و نقش این افراد کوتاهی کرد.»

تصویری از یک خانواده فلسطینی که در فضای سرد در فضای بیرون حضور دارند.

منبع تصویر، Reuters

سازمان داکتران بدون مرز (MSF) اعلام کرد که چنین ادعاهایی را بسیار جدی می‌گیرد و «هرگز آگاهانه افرادی را که در فعالیت‌های نظامی شرکت دارند به کار نمی‌گیرد.» این سازمان افزود: «هر کارمندی که به فعالیت‌های نظامی مشغول شود، خطری برای کارکنان و بیماران ما خواهد بود. طرح چنین ادعاهایی در سطح عمومی و بدون شواهد مستدل، کارکنان بشردوستانه را در معرض خطر قرار می‌دهد و فعالیت‌های صحی نجات‌بخش را تضعیف می‌کند.»

داکتران بدون مرز همچنین هشدار داد که لغو ثبت‌نام توسط مقامات اسرائیلی عملا مانع فعالیت آن‌ها در غزه خواهد شد، جایی که «ما از هر پنج تخت شفاخانه، یک تخت و از هر سه تولد، یک مورد را حمایت می‌کنیم و با این کار، کمک‌های صحی نجات‌بخش برای صدها هزار نفر قطع می‌شود.»

شاینا لو، سخنگوی شورای پناهندگان ناروی (NRC) به رادیو ان‌پی‌آر گفت که در صورت لغو ثبت‌نام، این سازمان دیگر قادر نخواهد بود امدادگران خارجی را به غزه بیاورد، اما دوصد کارمند محلی آن تا حد توان به حمایت از جوامع ادامه خواهند داد. خانم لو گفت شورای پناهندگان ناروی تلاش کرده است برای مقامات اسرائیلی توضیح دهد که چرا نمی‌تواند فهرست کارکنان فلسطینی خود را ارائه دهد. وی گفت: «ما شاهد بودیم که صدها امدادگر در دو سال گذشته کشته شده‌اند. بنابراین، برای ما، این یک نگرانی امنیتی برای کارکنان‌مان است. افشای هویت آن‌ها، کارکنان ما را در معرض خطر قرار می‌دهد؛ زیرا دیده‌ایم که امدادگران نیز به همان اندازه بی‌دفاع هستند و گاهی توسط مقامات اسرائیلی هدف قرار گرفته‌اند.»

او همچنین گفت که قوانین حفاظت از داده‌ها، مانع از آن شد که شورای پناهندگان ناروی و دیگر سازمان‌های بین‌المللی درخواست اسرائیل برای به اشتراک گذاشتن جزئیات بودجه دریافتی از اتحادیه اروپا و کشورهای عضو آن را اجابت کنند. وی افزود: «مهم‌ترین نگرانی ما ورود کمک‌هاست. ما همچنان از اسرائیل می‌خواهیم این محدودیت‌ها را لغو کند و تمامی گذرگاه‌ها را باز کند تا کمک‌های بسیار بیشتری نسبت به نرخ فعلی وارد شود.»

اسرائیل می‌گوید به تعهدات خود در تسهیل افزایش ارسال کمک‌ها عمل می‌کند. در ۱۹ دسامبر، کارشناسان امنیت غذایی تحت حمایت ملل متحد اعلام کردند که از زمان آغاز آتش‌بس، بهبودهایی در وضعیت تغذیه و تأمین مواد غذایی در غزه حاصل شده است، اما صد هزار نفر همچنان در ماه گذشته «شرایط فاجعه‌باری» را تجربه کرده‌اند.

تصویری از یک پسر با مقداری ازکمک‌های بین‌المللی در باریکه غزه

منبع تصویر، Getty Images

سایر سازمان‌های بین‌المللی که قرار است تعلیق شوند عبارتند از: کییِر (CARE)، مدیکو اینترنشنل و کمک صحی برای فلسطینیان (MAP).

کمیته بین‌المللی نجات اعلام کرد که با مقامات مربوطه در تماس است و به دنبال راهی برای تداوم ارسال کمک‌های نجات‌بخش می‌گردد. در همین حال، بوشرا خالدی، مدیر سیاست‌گذاری آکسفام، گفت که آمارهای «کوگات» درباره ارسال کمک‌ها توسط سازمان‌های تحت تأثیر قرار گرفته گمراه‌کننده است، زیرا «تأثیرات بشردوستانه با درصد اندازه‌گیری نمی‌شوند.» وی توضیح داد: «ما صرفا تأمین‌کننده حجم کمک‌ها نیستیم؛ ما مجریان اصلی هستیم. ملل متحد برای ارائه کمک‌ها به کارکنان، شرکا، تخصص فنی، لجستیک و شبکه‌های اجتماعی ما متکی است.»

تیم بشردوستانه کشوری در اراضی اشغالی فلسطین از مقامات اسرائیلی خواست تا در تصمیمات ثبت‌نام تجدیدنظر کنند. پیش از این در ماه جاری، این تیم شکایت کرده بود که سیستم جدید ثبت‌نام بر «معیارهای مبهم، خودسرانه و به شدت سیاسی» متکی است و الزاماتی را تحمیل می‌کند که سازمان‌های بشردوستانه نمی‌توانند بدون نقض تعهدات قانونی بین‌المللی یا به خطر انداختن اصول اصلی بشردوستانه، آن‌ها را برآورده کنند.

در بیانیه‌ای، آمیخای شیکلی، وزیر امور دیاسپورا و مبارزه با یهودستیزی اسرائیل، گفت: «پیام روشن است: از کمک‌های بشردوستانه استقبال می‌شود — اما از سوءاستفاده از چارچوب‌های بشردوستانه برای تروریسم، نه.»

جنگ در غزه با حمله به رهبری حماس به جنوب اسرائیل در ۷ اکتوبر ۲۰۲۳ آغاز شد که در آن حدود ۱۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۱ نفر دیگر به گروگان گرفته شدند. از آن زمان تاکنون، به گفته وزارت صحت غزه (تحت کنترل حماس)، بیش از ۷۱۲۶۰ نفر در حملات اسرائیل در غزه کشته شده‌اند.