چین با افزایش قیمت کاندوم، مردم را به فرزندآوری تشویق می‌کند

مردم چین از اول جنوری باید ۱۳ درصد مالیات فروش برای خریداری وسایل پیشگیری از بارداری بپردازند، درحالیکه خدمات نگهداری از کودکان از این مالیات معاف هستند، اقدامی که بخشی از تلاش‌های دومین اقتصاد بزرگ جهان برای افزایش زاد و ولد است.

اصلاحات گسترده‌ نظام مالیاتی چین که اواخر سال گذشته اعلام شد، بسیاری از معافیت‌هایی را که از سال ۱۹۹۴ زمانی که هنوز قانون چند ده‌ساله تک‌فرزندی در این کشور برقرار بود؛ حذف می‌کند.

خدمات مربوط به ازدواج و مراقبت از سالمندان نیز از مالیات بر ارزش افزوده معاف شده‌اند؛ بخشی از تلاش گسترده‌تری که شامل تمدید مرخصی والدین و پرداخت کمک‌هزینه نقدی نیز می‌شود.

چین با جمعیت رو به پیری و رشد اقتصادی کند مواجه است و دولت تلاش زیادی به خرج می‌دهد تا جوانان بیشتری را به ازدواج و زوج‌ها را به داشتن فرزند تشویق کند.

آمارهای رسمی نشان می‌دهد که جمعیت چین در سه سال گذشته به‌صورت متوالی کاهش یافته و در سال ۲۰۲۴ تنها ۹/۵۴ میلیون نوزاد در این کشور متولد شدند. این رقم تقریباً نیم تولدهای ثبت شده در یک دهه پیش است، زمانی که دولت چین تسهیل قوانین در مورد تعداد فرزندان مجاز را شروع کرد.

با این حال، مالیات بر وسایل پیشگیری از بارداری، از جمله کاندوم، تابلیت و دستگاه‌های ضدبارداری، نگرانی‌هایی را در مورد بارداری‌های ناخواسته و میزان ابتلا به اچ‌آی‌وی برانگیخته و حتی باعث تمسخر شده است.

برخی گفته‌اند که برای ترغیب آنها به فرزند‌آوری به چیزی بسیار بیشتر از کاندوم‌های گران‌قیمت نیاز است.

در حالی که یکی از خرده‌فروشان از خریداران خواست تا قبل از افزایش قیمت، کاندوم تهیه کنند، یک کاربر رسانه‌های اجتماعی به شوخی نوشت: «من همین حالا برای یک عمر خود کاندوم‌ می‌خرم.»

یکی دیگر نوشت که مردم تفاوت بین قیمت کاندوم و هزینه بزرگ کردن یک کودک را می‌دانند.

براساس گزارش سال ۲۰۲۴ مؤسسه تحقیقات جمعیت یووا در بجینگ، چین یکی از گران‌ترین کشورها برای بزرگ کردن فرزند است. این مطالعه می‌گوید که هزینه‌ها به دلیل فیس بالای مکاتب در محیط اکادمیک بسیار رقابتی و چالش زنان در مدیریت کار و فرزندپروری، هزینه‌ها را افزایش داده‌اند.

رکود اقتصادی که بخشی از آن ناشی از بحران مسکن و آسیب به پس‌اندازهاست، خانواده‌ها و به‌ویژه جوانان را با احساس بی‌ثباتی یا کاهش اعتماد به ‌نفس نسبت به آینده روبرو کرده است.

دنیل لو ۳۶ ساله، که در ولایت شرقی هنان زندگی می‌کند، می‌گوید: «من یک فرزند دارم و فرزند دیگری نمی‌خواهم. مثل زمانی است که کرایه مترو افزایش می‌یابد. وقتی یک یا دو یوان افزایش می‌یابد، افرادی که از مترو استفاده می‌کنند عادات خود را تغییر نمی‌دهند. شما هنوز هم باید از مترو استفاده کنید، درست است؟»

او می‌گوید که نگران افزایش قیمت‌ها نیست. «یک جعبه کاندوم ممکن است پنج، شاید ده یا حداکثر بیست یوان بیشتر هزینه داشته باشد. در طول یک سال، این فقط چند صد یوان می‌شود، کاملاً مقرون به صرفه است.»

اما افزایش قیمت‌ها ممکن است برای دیگران مشکل‌ساز باشد، و این همان چیزی است که رزی ژائو، ساکن شهر شی‌آن در مرکز چین، را نگران می‌کند.

او می‌گوید که گران‌تر کردن وسایل پیشگیری از بارداری که استفاده از آنها یک ضرورت است، می‌تواند به معنای «ریسک کردن» دانشجویان یا کسانی باشد که از نظر مالی در مضیقه هستند.

او افزود که این می‌تواند «خطرناک‌ترین پیامد بالقوه» این سیاست باشد.

به نظر می‌رسد ناظران در مورد هدف از اصلاحات مالیاتی اختلاف نظر دارند.

یی فوژیان، جمعیت‌شناس از دانشگاه ویسکانسین-مدیسون، می‌گوید این ایده که افزایش مالیات بر کاندوم بر نرخ زاد و ولد تأثیر می‌گذارد، «زیاده‌روی است.»

او معتقد است که بجینگ مشتاق است از «هرکجا که بتواند» مالیات جمع‌آوری کند، چون می‌خواهد با رکود بازار مسکن و بدهی ملی رو به رشد مبارزه کند.

سال گذشته درآمد مالیات بر ارزش افزوده در چین نزدیک به ۱ تریلیون دالر بود که نزدیک به ۴۰ درصد از مالیات جمع‌آوری شده این کشور را تشکیل می‌داد.

هنریتا لوین، از مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی، می‌گوید که وضع مالیات بر کاندوم یک اقدام «نمادین» و نشان دهنده تلاش‌های بجینگ برای تشویق مردم به افزایش نرخ باروری «به شدت پایین» در چین است.

او می‌افزاید، آنچه که مانع تلاش‌ها می‌شود این است که بسیاری از سیاست‌ها و یارانه‌ها باید توسط حکومت‌های ولایات بدهکار اجرا شوند - و مشخص نیست که آیا آنها می‌توانند منابع کافی را در اختیار داشته باشند یا خیر.

به گفته هنریتا لوین، رویکرد دولت چین برای ترغیب مردم به فرزند‌آوری در صورتی که مردم احساس کنند دولت در مورد چیزی که عمیقاً انتخاب شخصی است «بیش از حد دخالت می‌کند»، خطر نتیجه معکوس را نیز به همراه دارد.

اخیراً گزارش‌هایی مبنی بر اینکه زنان در برخی استان‌ها تماس‌هایی از سوی مقامات محلی دریافت کرده‌اند که در مورد چرخه قاعدگی و برنامه‌هایشان برای بچه‌دار شدن سوال پرسیده‌اند، در رسانه‌ها منتشر شده است. اداره بهداشت محلی در استان یوننان گفت که چنین داده‌هایی برای شناسایی مادران باردار لازم است.

اما خانم لوین گفت که این کار به بهبود وجهه دولت کمکی نکرده است.

او گفت: «حزب [کمونیست] نمی‌تواند از دخالت در هر تصمیمی که برایش مهم است، خودداری کند. بنابراین در نهایت از بعضی جهات به بدترین دشمن خودش تبدیل می‌شود.»

ناظران و خود زنان می‌گویند که رهبری مردسالار این کشور، تغییرات اجتماعی را که زیربنای تغییرات گسترده‌تر هستند و منحصر به چین هم نیست، درک نمی‌کند.

کشورهای غربی و حتی کشورهای منطقه، مانند کوریای جنوبی و جاپان با افزایش سن جمعیت مواجه‌اند و برای افزایش نرخ زاد و ولد تلاش می‌کنند.

تحقیقات نشان می‌دهد که بخشی از دلیل آن، بار مراقبت از کودکان است که به طور نامتناسبی بر دوش زنان می‌افتد. اما تغییرات دیگری مانند کاهش ازدواج و حتی قرارهای عاشقانه نیز وجود دارد.

آقای لو از هنان گفت که اقدامات دولت چین مشکل واقعی در مورد نحوه تعامل جوانان امروز را که به طور فزاینده‌ای از ارتباطات واقعی انسانی اجتناب می‌کند، نادیده می‌گیرد.

او به افزایش فروش اسباب‌بازی‌های جنسی در چین اشاره می‌کند که به اعتقاد او نشانه‌ای از این است که «مردم فقط می‌خواهند خودشان را ارضا کنند» زیرا «تعامل با شخص دیگری به یک بار اضافی تبدیل شده است.»

او می‌گوید آنلاین بودن آسان‌تر و آرامش‌بخش‌تر است، زیرا افراد تحت «فشار واقعی» قرار می‌گیرند.

آقای لو می‌افزاید: «جوانان امروزی نسبت به جوانان ۲۰ سال پیش، با استرس بسیار بیشتری از سوی جامعه مواجه‌اند. مطمئناً، از نظر مادی وضعیت بهتری دارند، اما انتظارات از آنها بسیار بالاتر است. همه به‌شدت خسته شده‌اند.»