برنامه توسعه ملل متحد: ۹۰ درصد خانوادهها در افغانستان وعدههای غذایی خود را کاهش دادهاند
منبع تصویر، Getty Images
برنامه توسعه ملل متحد (UNDP) در گزارشی که امروز چهارشنبه (۲۱ عقرب ۱۴۰۴ /۱۲ نوامبر ۲۰۲۵) منتشر کرده نسبت به وخامت وضعیت اقتصادی خانوادهها در افغانستان ابرار نگرانی کردهاست.
در این گزارش آمده است که از هر ۱۰ خانواده افغان ۹ خانواده برای بقای شان مجبور به حذف وعدههای غذایی، فروش داراییها یا گرفتن قرضه شدهاند. به گفته این نهاد ۸۸ درصد مهاجرین بازگشته و ۸۱ درصد خانوادههای که از قبل در کشور حضور دارند، بدهکارند.
این نهاد وابسته به ملل متحد میگوید که گزارش تازه بر اساس یک «سروی سراسری» که در آن با ۴۹ هزار خانواده افغان از جمله بیش از ۱ هزار و ۵۰۰ خانواده بازگشتکننده صحبت شده، تهیه شده است.
با بازگشت مهاجرین، جمعیت افغانستان۱۰ درصد افزایش یافته است
منبع تصویر، Getty Images
براساس آمار برنامه توسعه ملل متحد، از سال ۲۰۲۳ تاکنون، بیش از ۴/۵ میلیون مهاجر افغان، عمدتا از ایران و پاکستان به افغانستان برگشتهاند که جمعیت افغانستان را حدود ۱۰ درصد افزایش دادهاست. تنها ۲/۳ میلیون نفر از آنها در سالجاری میلادی بازگشتهاند.
این نهاد میگوید که بازگشت میلیونها نفر به افغانستان، روند بهبود وضعیت اقتصادی را با چالش روبرو کردهاست.
گزارش تازه میگوید مناطقی که مهاجران در آن بازگشتهاند، تحت فشار فزاینده قرار دارند و «جوامع محلی در تلاشاند تا میلیونها فرد بازگشتکننده را درحالی جذب کنند که کشور با رکود اقتصادی، شوکهای اقلیمی و زلزلههای اخیر مواجه شده است.»
در بخشی از گزارش آمده است که بازگشت مهاجران بهویژه در مناطق فقیر، «رقابت برای اشتغال، مسکن، آب و سایر خدمات اساسی را شدت بخشیده» و ظرفیتهای محلی کافی برای مقابله با بحران وجود ندارد.
همچنین گفته شده که دسترسی به خدمات صحی، آب آشامیدنی پاک و آموزش بهویژه د مناطق روستایی و برای زنان و دختران بهصورت چشمگیری کاهش یافتهاست.
در این گزارش آمده که بیشتر بازگشتکنندگان از ۲۵ هزار تا ۶۰ هزار افغانی (۳۷۳ تا ۹۰۰ دالر) بدهکار هستند که پنج برابر بیشتر از درآمد ماهانه متوسط (۱۰۰ دالر) در افغانستان است.
برنامه توسعه ملل متحد هشدار داده که «بدون حمایت فوری برای تقویت معیشت و خدمات در مناطقی که شمار بازگشتکنندگان بالا است، بحرانهای مشترک فقر، محرومیت و مهاجرت عمیقتر خواهد شد.»
این نهاد میگوید که در چنین مناطقی یک معلم برای ۷۰ تا ۱۰۰ شاگرد تدریس میکند، ۳۰ درصد کودکان کار میکنند و میزان بیکاری در میان بازگشتکنندگان به ۹۵ درصد میسد. عاید متوسط ماهانه هم ۶ هزار و ۶۲۳ افغانی (حدود ۱۰۰ دالر) است، درحالیکه کرایه خانه هم سه برابر شدهاست.
ملل متحد میگوید که زلزلهها، سیلابها و خشکسالیها حدود ۸ هزار خانه را در افغانستان ویران کرده و خدمات عامه را بیش از حد تحت فشار قرار دادهاند.
زنان آسیبپذیرترین قشر
منبع تصویر، AFP via Getty Images
برنامه توسعه ملل متحد در بخشی از گزارش تازه خود بر ضرورت برداشتن محدودیتها در برابر زنان از جمله «بازگرداندن حق کار و آزادی رفتوآمد آنان به عنوان بخشی از عملیات بشردوستانه و بازسازی» افغانستان تاکید کرده است.
در گزارش آمده است خانوادههای که از سوی زنان سرپرستی میشوند آسیبپذیرترین گروهها در نتیجه زلزله و دیگر حوادث طبیعی هستند.
ملل متحد میگوید که زنان با بیشترین موانع در زمینه اشتغال روبرو هستند و «مشارکت زنان در بازار کار بهصورت نگرانکنندهای زیر ۶ درصد است.»
کانی ویگناراجا، معاون دبیرکل ملل متحد و رئیس منطقهای یواندیپی برای آسیا و اقیانوسیه گفته است: «در برخی ولایتها، از هر چهار خانواده، یکی به درآمد زنان متکی است؛ وقتی زنان از کار کردن منع میشوند، خانوادهها، جوامع و کشور متضرر میشود.»
او گفته است که بهویژه از محدودیتها بر کار زنان در روند امدادرسانی نگران است و این کار به معنای قطع خدمات حیاتی برای افراد نیازمند مانند بازگشتکنندگان و قربانیان حوادث طبیعی است.
این نهاد خواستار سرمایهگذاری کشورها و سازمانهای کمک کننده در مناطقی شده که مهاجرین به آنجا بازگشتهاند.
حکومت طالبان هنوز در مورد این گزارش چیزی نگفتهاست، اما قبلا انعکاس گسترده فقر در گزارش سازمانهای بینالمللی را در مواردی «مبالغهآمیز» خوانده و گفتهبود که برنامههای کوتاهمدت، متوسط و درازمدت برای بهبود وضعیت اقتصادی روی دست دارد.
از سوی هم، با وجود محکومیتها و درخواستهای مکرر بینالمللی، حکومت طالبان موضع خود را در زمینه وضع محدودیت بر کار زنان در سازمانهای امدادرسان داخلی و بینالمللی تغییر نداده است.
