GEIRFA
ystlys; yn dal â'r; meddiant; gosod; wythwr; gwthio; grymus; gwrthymosod; yr ochr dywyll; llinell ddeg; Y Crysau Duon; anghyfreithlon; bwlch enfawr; camu; gwendid; safle; ryc(-iau); llinell tafliad; ail reng; cic gosb; disgyblaeth; cystadlu; tiriogaeth; ar y blaen; trosiad
IAITH
a) Gwrandewch ar y sylwebaeth a phenderfynu ai gwrywaidd neu fenywaidd yw'r enwau hyn:
tîm; cic; llinell; tacl; ystlys; ochr; cae; bwlch
b) Sonnir am sgrym "bymtheg metr i mewn o'r ystlys bellaf". Cofiwch fod angen treiglo dechrau cymal adferfol o'r fath:
Roedd e'n byw .................... o'r capel (100 llath)
Mae'r stadiwm .................... o'r dref. (2 filltir)
Gwelais i Tom ...................... yn ôl. (3 mis)
Dw i wedi bod yno ....................... (100oedd o weithiau)
Chwaraeon nhw'r gêm ........................ (dechrau'r flwyddyn)
Pasiodd e'r arholiad ............................. (rhywsut neu'i gilydd)
c) Ydych chi'n cofio'r termau mae'r sylwebwyr yn eu defnyddio ar gyfer y canlynol? Os nad ydych yn gallu cofio pob un, gwrandewch yn ofalus ar y sylwebaeth unwaith eto a nodwch y rhai aeth yn angof:
possession; counter-attack; the blind side; a throw; second row forward; a number eight; a conversion; a penalty; the 10 metre line; the touchline.
TAFODIAITH
Penderfynwch ai o'r de ynteu o'r gogledd mae'r tri sy'n siarad yn dod. Pa dystiolaeth sydd gennych?
TRAFOD
i) "Mae rygbi yn cael gormod o sylw yng Nghymru". Trafodwch.
ii) Pryd buoch chi'n gwylio unrhyw fath o chwaraeon ddiwethaf? Trafodwch.
iii) Gwnewch restr o'r 15 safle mewn tîm rygbi.
iv) Nodwch bob term technegol yn ymwneud â'r gêm a glywsoch chi yn y sylwebaeth.
YMADRODDION
Y Crysau Duon; gwartheg duon Cymreig; mwyar duon; pobl ifainc; camau breision; Cymru - gwlad y menyg gwynion.
YSGRIFENNU
Fy hoff gêm.
"Gêm a gofiaf am byth".
Mae gormod o chwaraeon ar y teledu.
TRAWSGRIFIAD
I'ch atgoffa chi, pymtheg metr mewn o'r ystlys
bella o'r sgrym 'na wedi troi ond Cymru yn dal â'r
meddiant. Richie McCord, ydy e 'di hennill hi? Na,
Dwayne Peel sydd â hi. Peel te, i Jones, Jones â
phas hir i Shane Williams. Mae'n cael ei ddal gan
Luke McAllister a mae 'di gosod hi nôl yn berffeth.
Y tacl gan Sualo, yr wythwr, gwthio grymus gan y
Cryse Duon. Maen nhw 'di cael y meddiant hefyd
ac yn gwrth-ymosod ar yr ochor dywyll fan hyn, i
Sivivatu. Lan ar linell dde Seland Newydd, pymtheg
metr, deg metr mewn o'r ystlys agosa. Byron
Kelleher .... Peel yno yn y man, Kelleher yn codi ar
ei draed, y dacl gan Shane Williams. Y Cryse Duon
yn aros - p'un a o'n nhw 'di cadw'u gafael ar
honna'n anghyfreithlon. Conrad Smith â'r bêl i
Carter .... Carter yn gweld bod yna fwlch enfawr
.... yn camu mae Richie Gere ond yn cyrraedd
gynta mae Kevin Morgan. Bwysig fod y gic yma'n
cyrraedd yr ystlys a mae'i yn .... ar linell ddeg
Cymru.
Yn amlwg, falle, Seland Newydd wedi gweld gwendid
yn amddiffyn Cymru achos nag oedd y gic wedi cael
ei hanelu at yr ystlys ond lawr genol y cae. Kevin
Morgan mas o'r safle. Shane Williams wedi cael ei
ddal yn genol y cae. Rhaid ail-drefnu os oes rhywun
yn cael eu dal yn y rycia 'ma, yn enwedig tu ôl i'r
sgrym.
Oedd hi'n gic ddiddorol cofia. Oedd hi'n
ddiddorol achos oedd hi'n gic dda hefyd. Oedd e
'di gweld y bwlch ac a'th amdano fe a whare teg,
ti'n gwbod. Maen nhw'n dodi'r bêl nawr mewn i'r
llinell.
Tafliad Anton Oliver, y bachwr ar linell ddeg y Cymru
... a Seland Newydd, yr ail reng, Keith Robinson dwi'n
credu, yn cael ei dynnu i'r llawr yn anghyfreithlon a
chic gosb i Seland Newydd.
Wel, mae'n mynd i fynd i fod yn anodd nag yw e
drwy gydol y prynhawn - tîm gore'r byd. Mae
raid, mae disgyblaeth yn mynd i fod yn holl bwysig
a dyma ni, Robinson ac Allie Williams yn cystadlu
am y bêl a 'da ni'n tynnu nhw lawr. Tan maen nhw
yn yr awyr 'da ni'n gwbod y rheolau. Smo ni'n
moyn rhoi cyfleoedd hawdd fel hyn i Seland
Newydd i gael tiriogeth a falle pwyntia.
Ond i fynd nôl i'r gic 'na yn gynt gan Carter i'r cae
agored. Oedd e'n neud siwr bod Cymru'n dodi'r bêl
dros yr ystlys i gael ennill y llinell a be sy'n dod o
fan'ny? Cic gosb. Mae Seland Newydd yn wastad yn
meddwl ar eu traed a chael pethech bach syml fel
yna.
Y Cryse Duon ar y blaen o saith pwynt i ddim.
Cais Luke McAllister, trosiad Daniel Carter a
Charter fan hyn â chyfle i ychwanegu triphwynt
arall. Pymtheg metr mewn o'r ystlys bellaf. Ryw dri
deg saith metr o'r pyst. Y droed chwith 'na yn
fetronomig ac eto mae 'di llwyddo. Seland
Newydd ar y blaen o ddeg pwynt i ddim.
NODER
Nod y trawsgrifiadau hyn yw adlewyrchu'n gywir yr hyn a glywir ar y crynoddisgiau. Nid yw siaradwyr y Gymraeg, yn fwy na siaradwyr unrhyw iaith arall, yn llefaru'n ramadegol gywir bob amser ac oherwydd hynny ceir enghreifftiau o iaith wallus. Gall y rhain fod yn adnodd gwerthfawr i'r tiwtor ac yn brawf i'r dysgwr nad yw gwneud camgymeriadau yn rhwystr bob amser i gyfathrebu effeithiol. Ar dro, gellir tynnu sylw at wall a manteisio arno i danlinellu ambell bwynt. Greddf y tiwtor a'i adnabyddiaeth o'i ddosbarth fydd yn penderfynu pryd y dylid gwneud hyn ai peidio.
Argraffu'r dudalen