NODYN I'R TIWTOR
Mae'r drafodaeth mewn tair rhan: 1 Natur y broblem 2. Ymateb cyfreithiwr 3. Ymateb y Cwmni. Awgrymir eich bod yn trafod y pwnc fesul rhan gan stopio'r recordiad ar ôl pob cyfraniad.
GEIRFA
Rhan 1: Cyfraniad Wyn Roberts
cysylltu â, dan draed, claear, esgusion,
pedwar, diemwnt, cadair fwrdd, cynrychiolydd, cyd-fynd â, cwmni coetys, di-flas, diffyg dŵr, Cyngor Twristiaeth Lloegr,
bychan, tridiau, pencadlys,
Rhan 2: Ymateb y cyfreithiwr
cyfanswm, canllawiau, bodoli, camarwain,
iawndal, cyd-destun, yn benodol, pennu,
Rhan 3: Ymateb y cwmni
edifar, adborth cadarnhaol, ewyllys da, ysgogi,
GWRANDO A DEALL
i) Ble aeth Mr a Mrs Roberts ar eu gwyliau?
ii) Sut aethon nhw yno?
iii) Nodwch 3 pheth oedd yn bod ar yr ystafell.
iv) Sut roedd y bwyd?
v) Beth aeth o'i le ar y dŵr?
vi) Oedd gan y cwmni gynrychiolydd yn y gwesty?
vii) At bwy aethon nhw i gwyno?
viii) Beth wnaeth Mr Roberts yn union ar ôl mynd adref?
IAITH
a) Cysylltwch y gair ar yr ochr chwith ag un ar yr ochr dde:
diffyg, prif swyddfa
pencadlys, bai
claear, cytuno â
cysylltu â, llugoer
cydfynd â, siarad â
b) Cwblhewch y brawddegau hyn trwy ddefnyddio'r geiriau a ganlyn:
cyfanswm; canllawiau; camarwain; pennu; iawndal; cyd-destun.
i) Cyn llenwi'r ffurflen, darllenwch y ................. ar y cefn.
ii) Er y byddwn yn priodi eleni, dyn ni ddim wedi ............. dyddiad.
iii) Gawson nhw ................ ar ôl y ddamwain.
iv) Rych chi'n fy nyfynnu allan o ........................
v) Prynais i chwe eitem. Faint yw'r .....................?
vi) Weithiau mae Tom yn ein................. trwy beidio â datgelu popeth.
c) Dyma rai amrywiadau yn iaith de a gogledd Cymru. Pa rai sy'n cyfateb?
De Gogledd
nawr bwrdd
angladd agoriad
llaeth geneth
allwedd rwan
bord pres
merch budr
arian llefrith
brwnt cynhebrwng
TAFODIAITH
Yn y darn hwn ceir dau berson, un o'r de-ddwyrain a'r llall o'r gogledd-orllewin yn siarad. Dyma rai o'r amrywiadau a glywch:
efo / gyda; ogla' / gwynt; dŵr poeth / dŵr twym; ffordd allan / (ffordd ma's).
Sylwch sut mae'r terfyniad -au / -ai yn amrywio > -e / -a.
Sylwch hefyd sut y defnyddir y Saesneg weithiau gan y siaradwyr i gadarnhau ystyr gair neu ymadrodd: cynrychiolydd / rep; cyfanswm / package; go deidi
TRAFOD
i) Trafodwch a oes, yn eich barn chi, achos gan Mr a Mrs Roberts yn erbyn y cwmni teithio. Beth yw'r pwyntiau cryfaf sydd ganddyn nhw?
ii) Gwrandewch yn awr ar farn y cyfreithiwr. Ydych chi'n cytuno'n llwyr â'i farn? Beth, yn eich barn chi, y dylai'r cwmni ei wneud? Trafodwch mewn grwpiau.
iii) Gwrandewch ar ymateb y cwmni. Beth yw eich barn am eu hateb?
YMADRODDION
o dan draed; braidd yn fudr; go deidi; yn benodol; ar ôl cryn drafod; y gorau posib.
YSGRIFENNU
Ysrifennwch ar un o'r pynciau a ganlyn:
a) Gwyliau siomedig
b) Cwyno
c) Fe ges i fy siomi
TRAWSGRIFIAD
Fe gysylltodd Wyn a Megan Roberts o Bwllheli
gyda 'Chware Teg' ar ôl gwylie siomedig yn
Weymouth ym mis Mai. Yn ôl cwmni *******
oedd yn trefnu'r cyfan, roedd y gwesty o safon
pedwar diamwnt ond roedd Wyn a Megan yn
anhapus iawn gyda'r gwasanaeth. Dyma Wyn â'r
hanes:
Mi fuo ni ar wylia yn Weymouth ddechra mis Mai efo
cwmni coaches ******, yn aros yn be oedda nhw'n
galw yn Royal Hotel, a siomedig iawn oedd y dyddia
gawsom ni yna. Pryder mwya ni oedd bod yr ystafell
yn fychan iawn. Oeddan nhw'n eu gwerthu nhw fel
'stafelloedd dwbwl' ond yn amlwg mai stafell sengl
oedd hon ac oedd hi mor fychan oedd rhaid ni adael
y'n cases a ballu yn yr en suite.
Oedd dim lle yn y stafell o gwbwl i'r cases?
Nagoedd, dim digon o le i adael rheini. Fasan nhw o
dan draed yn rywle ynde.
Ie.
Wedyn, fe githon ni siom. Oedd 'na deledu yno ond
dwy gadair fwrdd i eistedd arnyn nhw. Doedd 'na
ddim cadeirie cyfforddus i ymlacio i ista i fwynhau y
teledu a mi oedd y ffenestri braidd yn fudur a hefyd,
un o'r pethe gwaetha oedd, ogla mwg mawr drwy'r
stafell i gyd a dyda ni, run o ni'n smocio. Oedd y bwyd
yn siomedig iawn. Llysia yn oer a pysgod oeddan ni'n
gael, a twrci yn ddi-flas iawn ac oedd y pwdina ddim
be fasa ni'n galw'n bwdina gwesty pedair seren.
Felly, pan ddewisoch chi'r gwylie yma, y safon 4
seren oedd 'da chi yn y llyfryn, ie?
Wel, i fod, ia.
Felly, oeddach chi'n disgwyl cael rhywbeth o safon
go deidi?
Wel, oeddan ni 'di gobeithio, 'de, wedi iddyn nhw
ganmol bod nhw ... bod y gwesty mor dda, 'de.
Beth am, chi'n mbod, pethe fel - oedd 'da chi
ddŵr twym a pethe felly? Oedd pethe felly'n
gweithio'n iawn?
Wel, ar ôl ryw dridia mi ddigwyddodd 'na ddiffyg yn
y gwres canolog a fuo ni heb ddŵr poeth am dridia,
os dw i'n cofio'n iawn rwan, bo ni 'di goro diodda
molchi a shafio a ballu mewn dŵr oer 'de, neu ddŵr
claear beth bynnag. Mi nitho nhw ymdrech ond
oeddan nhw'n cyfaddef eu hunen bo nhw wedi cael
probleme ynde.
Fel arfer, os 'di rhywun yn cael probleme ar wylie
mae 'na gynrychiolydd o'r cwmni, rep felly, yno i'ch
helpu chi. Oedd 'na rywun fel hyn yn eich gwesty
chi?
Nagoedd, doedd 'na neb o'r cwmni yn cynrychioli,
nagoedd.
Oedd 'na neb yna o gwbwl?
Nagoedd, dim ond y gyrrwr felly 'de.
Felly, pan aethoch chi i gwyno, cwyno at bwy
wnaethoch chi, Wyn?
Wel, at rywun wrth y ddesg yma 'de. Megan a'th i
gwyno at y dderbynfa 'de.
A beth oedd eu hymateb nhw?
Wel, mae'n ddrwg gynno ni. 'Da ni'n gneud y'n gora
ond 'da ni 'di methu yn yr achos yma yn enwedig efo'r
diffyg dŵr, 'de.
Wnaethon nhw gynnig rhoi rywbeth i chi, chi'n
mbod, am yr anghyfleustra?
Naddo, ddim o gwbwl, wedyn ddudson ni bo ni'n
mynd i godi'r mater i'r pencadlys ar ôl dod adre'n 'de.
A wnaethoch chi hynny?
Do, ar un waith, bron o fewn ryw deugain, bedwar ar
ôl dod adre. Ar yr ail ar hugain o Fai oeddan ni'n
sgwennu ato nhw.
A beth oedd yr ymateb gesoch chi?
Wel, ryw esboniada, esgusion mwy neu lai ynde, chi'n
mbod, yr ystafelloedd yn ychwanegu at gymeriad y
gwesty, ond mae gynnyn nhw ffor' allan wrth gwrs
does, achos mae o'n deud ynde, mi wnawn ni sicrhau
chi bod yr holl ystafelloedd yn cyd-fynd â gofynion o
ran maint sy' 'di cael eu gosod lawr gan y Cyngor
Twristiaid Lloegr ynde.
Ydy chi 'di bod gyda nhw o'r blaen, Wyn?
Naddo, rioed.
A ewch chi gyda nhw eto?
Wel, na wna mae'n debyg. Faswn i ddim yn meddwl
am funud ynde?
Hywel James, cyfreithiwr 'Chware Teg', roedd
Megan a Wyn yn anhapus gyda rhes o bethe ar y
gwylie yma.
Mae 'na nifer o ffactore. Bosib bod e werth edrych ar
rai o'r rheini yn unigol. 'Da chi'n prynu gwylie - mae
'di cael ei werthu fel cyfanswm, fel package, felly mae
'na gyfrifoldeb ar y cwmni i sicrhau bod e o safon
digonol. Mae'n rhaid edrych beth sydd yn rhesymol o
fewn hynny. Yn gyntaf, mae 'na gŵyn ynglŷn â maint
y stafell. Os 'dy nhw 'di hysbysebu e fel stafell ddwbwl,
mae 'na ganllawie sy'n bodoli ar beth ydy maint
stafell ddwbwl. Dw i ddim yn gwbod o'r ffeithie os ydy
e'n dod o fewn y canllawie hynny. Os yn amlwg dyw
e ddim yn dod o fewn y canllawie, yna mae 'na
gamarwen wedi bod a mae 'na hawl i geisio sicrhau
iawndal am hynny. Mae 'na gwynion mwy cyffredinol
am safon y bwyd neu safon y glendid ac ati. Dw i'n
meddwl bod e'n bwysig edrych ar hynny yng nghyddestun
rhai o'r cwynion erill hefyd ond yn eu hunen
dydy hynny ddim yn sail. Er enghraifft, mae 'na gŵyn
bod 'na fwg yn y stafell, neu arogl mwg, bod rhywun
wedi bod yn smygu yna. Os yw'r cwmni wedi
hysbysebu stafell fel stafell ddi-fwg neu bod rhywun
ddim yn cael smygu ynddyn nhw a bod chi wedi
gofyn am hynny yn benodol yna, mae 'na hawlie. Os
'da chi ddim wedi pennu hynny, dw i ddim yn meddwl
bod 'na hawl i gael iawndal. Y brif gŵyn yn yr achos
yma, yn 'y marn i, ydy'r diffyg o ddŵr twym. Am dridia
doedd 'na ddim dŵr twym. Dw i ddim yn meddwl ei
fod e'n rhesymol bod rhywun ar wylie, yn talu am
wylie, heb - boed e'n wres neu boed e'n ddŵr twym.
Mae hynny, yn fy marn i, yn angenrheidiol.
Mi gysylltodd 'Chware Teg' gyda chwmni *******
sawl gwaith i fynegi pryderon Wyn a Megan
Roberts ac ar ôl cryn drafod fe ddaeth y datganiad
canlynol:
"Mae ******* yn edifar nad oedd Mr a Mrs
Roberts wedi mwynhau eu gwyliau yng
Nghwesty'r Royal yn Weymouth ar y 14eg o Fai,
2006. Yn naturiol, rydym yn bryderus fod Mr a
Mrs Roberts yn anhapus gyda'u llety ac rydym
wedi trafod yr holl bwyntiau a godwyd gyda hwy.
Mae ****** yn ceisio cynnig y gwyliau gorau
posib i'w cwsmeriaid ac rydym yn derbyn adborth
cadarnhaol iawn yn gyffredinol. Ar yr achlysuron
prin pan mae cwsmeriaid yn anhapus, rydym yn
ymdrechu i ddatrys bob problem sydd o fewn ein
gallu, mor gyflym â phosib. Fel arwydd o ewyllys
da, mae ****** wedi cynnig £300 o iawndal i Mr
a Mrs Roberts gan obeithio y byddant yn
manteisio ar y cyfle i fynd ar wyliau gyda ni eto."
Tri chan punt o iawndal i Wyn a Megan Roberts
ar ôl gwaith caled 'Chware Teg' ond beth yw
ymateb Wyn?
Ardderchog iawn. Chware teg, 'de. Diolch i chi am
hynny, mae'n siwr gen i, 'de. Oedd be oedda ni 'di
anfon atyn nhw ddim wedi ysgogi nhw i neud dim
byd. 'Da chi wedi cael ryw atab gynnyn nhw mwy na
gawson ni o lawer.
NODER
Nod y trawsgrifiadau hyn yw adlewyrchu'n gywir yr hyn a glywir ar y crynoddisgiau. Nid yw siaradwyr y Gymraeg, yn fwy na siaradwyr unrhyw iaith arall, yn llefaru'n ramadegol gywir bob amser ac oherwydd hynny ceir enghreifftiau o iaith wallus. Gall y rhain fod yn adnodd gwerthfawr i'r tiwtor ac yn brawf i'r dysgwr nad yw gwneud camgymeriadau yn rhwystr bob amser i gyfathrebu effeithiol. Ar dro, gellir tynnu sylw at wall a manteisio arno i danlinellu ambell bwynt. Greddf y tiwtor a'i adnabyddiaeth o'i ddosbarth fydd yn penderfynu pryd y dylid gwneud hyn ai peidio.
Argraffu'r dudalen