CA2 Creu Dyddiadur - Iaith mewn dyddiadur
Defnyddio'r berfenw
Gallwn ysgrifennu mewn ffurf nodiadau byrion mewn dyddiadur.
Er mwyn gwneud hyn, fe allwn ni ddefnyddio berfenwau yn lle defnyddio berfau.
Dyma enghraifft i chi o ferfenwau a berfau (person cyntaf unigol):
Dyma enghraifft i chi o nodiadau byrion sydd wedi cael eu hysgrifennu gan ddefnyddio berfau:
Pe baech eisiau ysgrifennu'n fyrrach eto yna fe allwch chi ddefnyddio'r berfenw.
Dyma'r un wybodaeth eto, ond y tro hwn mae wedi cael ei ysgrifennu gan ddefnyddio'r berfenwau:
Amser presennol a'r amser gorffennol.
Pan rydyn ni'n ysgrifennu dyddiadur, mae'n bosibl i ni ysgrifennu yn yr amser presennol a'r amser gorffennol, er enghraifft:
Presennol
Rydw i wedi cael fy nghosbi
Rydw i'n codi am naw.
Gorffennol
Cefais fy nghosbi
Codais am naw.
Mae defnyddio'r gorffennol a'r presennol yn gywir pan rydych chi'n ysgrifennu dyddiadur.
Cofiwch eich bod yn cadw at yr un amser o fewn pob paragraff fel ei fod yn gwneud synnwyr!
Iaith y dyddiadur
Pan rydyn ni'n ysgrifennu dyddiadur, profiad personol yw hwn gan amlaf. Hynny yw, dydy'r athro neu'r athrawes ddim yn mynd i ddarllen a chywiro'r gwaith gyda beiro goch achos dydy e ddim yn gywir nag yn anghywir!
Gallwch felly ysgrifennu'n naturiol heb orfod poeni'n ormodol am gywirdeb yr ysgrifennu.
Er hyn, mae ambell i beth sydd angen i ni ei gofio!
Iaith naturiol
Gallwch ysgrifennu'n union fel rydych chi'n siarad. Rydyn ni'n galw hyn yn iaith naturiol. Gallwch gynnwys dafodiaith.
Dyma enghraifft i chi:
Dydd Sul, Hydref 13
Hwn oedd y dydd Sul gwaetha erioed. Rydw i wedi torri dau o'r deg gorchymyn, ac fe fydda 'na un arall yn shitrwns 'taswn i wedi cael llonydd.
Ro'n i wedi bod yn mwydro 'mhen ers dyddiau. Doedd sut i gael y gora ar Joni Mos ddim yn fy mhoeni i. Pryd oedd y broblem. Ond cyn mynd i gysgu neithiwr, mi ges i andros o syniad da, a fedrwn i ddim aros i gael ei rannu o efo Ned a'r lleill.
[tud. 93, Fy Hanes i, STREIC, Dyddiadur Ifan Evans, Llwybrmain, Bethesda, Eigra Lewis Roberts, Gwasg Gomer]
Pa eiriau sydd yn dafodieithol yma? Printiwch y dudalen ac uwcholeuwch nhw. Beth am ofyn i'ch athro neu eich athrawes am eu hystyron!
Iaith ddiddorol
Mae ysgrifennu gan ddefnyddio iaith ddiddorol hefyd yn bwysig. Mae hyn yn gwneud y darllen llawer iawn mwy diddorol pan fyddwch yn ei ddarllen ymhen wythnos, fis, blwyddyn neu ddegawd hyd yn oed.
Dyma ran o ddyddiadur Edie Benson, merch a gafodd y profiad o fyw yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Sylwch ar sut mae hi'n ysgrifennu'n ddiddorol.
A'r newyddion da? Mae'r sêr yn werth eu gweld! Yn yr hen ddyddiau, cyn y rhyfel, roedd goleuadau'r stryd yn eu cuddio nhw, ond rwan, ar nosweithiau clir, mae'r awyr cyn ddued â glo ac wedi'i gorchuddio â miloedd o sêr, yn disgleirio fel diemwntau. Fe allwch chi weld y Llwybr Llaethog hyd yn oed, yn ymestyn ar draws yr awyr fel sgarff sidan, ysgafn
Tud 23 [Fy Hanes i-BLITS - Dyddiadur Edie Benson, Llundain, 1940-41-Eigra Lewis Roberts, Gwasg Gomer]
Sylwch ar y dair gymhariaeth:
cyn ddued â glo
fel diemwntau
fel sgarff sidan, ysgafn
Atalnodi
Gallwch ddefnyddio ebychnod i nodi syndod, neu os oes rhywbeth digrif gennych i'w ddweud.
Er enghraifft: Wwww! Nefi wen!! Mae yr un peth wedi digwydd eto!!
Defnyddiwch gofynnod i ddangos fod brawddeg yn gwestiwn.
Er enghraifft:Dydd Sul, 6 Mai 2005
Tybed i ble aeth y balŵn? Tybed pwy sydd wedi ei derbyn? I ble mae hi wedi teithio tybed? Tybed a fydden nhw'n anfon y tocyn yn ôl ata i? Pwy â ŵyr?
Er enghraifft:
Dydd Llun, 04/04/05
Aeth Gwenllian (chwaer Owain) i ddweud wrth Miss Griffiths (Athrawes Blwyddyn 1) a dweud y cwbl wrthi (hyd yn oed ein bod wedi dringo i fyny'r goeden). Dw i ddim am faddau iddi byth bythoedd.
