Y Gaseg Ddu

Caniau ar y fflôt tu ôl i'r gaseg ddu
A danfon llefrith wnâi o dŷ i dŷ,
os y lorri wedi dod ers tro,
pedolau Nans oedd orau ganddo fo,
A chanai ryw hen faled wrth ei waith,
Torrai air â hwn a'r llall, heb frys ychwaith,
Ac ar Sadyrnau heidiai plant y fro
I glywed stori dda oedd ar ei go'.

Cadwai George at hen ffordd ei daid o fyw
A galwai 'ti' ar bawb, fel ar ei Dduw,
Roedd ganddo glust i orau'r oes a fu
A hamdden i'w mwynhau yn sŵn y gaseg ddu.
Hen gymeriadau Sgot ac ambell glown
Ddoi'n fyw drachefn uwch ei botel brown
A llanciau'r crysau lymbyrjac a jîns
Ddotiai at hen ŵr yn stafell gefn y Cwîns.

Cadwai George at hen ffordd ei daid o fyw . . .

Roedd yn gwmni llawen ar y llwybr cul,
Dôi cowbois bach i'w ddosbarth Ysgol Sul,
Ac roedd 'na le'n ei lety gwair bob tro
I unrhyw grwydryn alwai heibio'r fro.
Cadwai George . . .

Ni ddaw tinc pedolau Nans i'r dre yn awr
Aeth byw hamddenol yn ddistawrwydd mawr
Ond gallaf ddal i glywed gorau'r oes a fu
Hen straeon George a chlip y gaseg ddu.

Hydref 1987

George Jones, Llanrwst

Caled fu'i weld yn cilio - a'r hen dre'
Yn drist wrth ffarwelio,
Sgweiar o ŵr is y gro,
Arabedd yn troi heibio.

Ni ddaw un i adrodd inni, - y Sgwâr
Sydd heb sgwrs a stori;
A chalon oer, ni chlywn ni
Hen dderyn fu'n diddori.

Anwesodd sawl hanesyn - a'i ddawn oedd
Eu nyddu'n gain frethyn,
Dawn i gario dan gorun
A dawn dweud yn anad un.

Yr olaf o'r criw hwyliog - ei lawiau
Fu'r ffleiars talentog,
Ond aeth pob ffraeth a hoff rôg:
Fe aeth y cof cyfoethog.

Ei deyrnas oedd y Sadyrnau - a phlant
Ar ei fflôt yn heidiau
A John Wayne yr awennau
Yn un mwy na'r sinemâu.

Dôi heibio i'w lofft stabal - am ei wellt
Sawl cymêr o'r ardal,
Eto'n dod, ac yntau'n dal
I estyn croeso cystal.

Roedd ei dref ar un lefel, - torrai air
Gyda'r tramp a'r angel,
Hapus yng nghwmni'r capel
A brenin hwyl y brown êl.

Hiraeth sydd am ei siarad, - ei faled
A'i felys adroddiad,
Ei wên glir a'i hiwmor gwlad
A hiraeth am gymeriad.

Mawrth 1988

Myrddin ap Dafydd