BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Trefi

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

Gogledd Orllewin

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Tywydd / Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Cerddoriaeth

Oriel yr Enwogion

Trefi a Phentrefi

Awyr Agored

Hanes

Lluniau

Gwefannau lleol

Eich Llais Chi

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
»Turn ON
Troi YMLAEN
»What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

Conwy
Pont Grog ConwyConwy'n dathlu Telford
Pont Grog Conwy - un o'r pontydd crog cyntaf yn y byd, yw'r lleoliad perffaith am gyfres o ddigwyddiadau arbennig i ddathlu 250 mlynedd ers genedigaeth y peiriannydd chwedlonol, Thomas Telford.
Bydd y dathliadau yn dechrau ar Awst 9, diwrnod pen-blwydd genedigaeth Telford, pan fydd aelodau o Deyrnged Teithiol Sefydliad y Peirianwyr Siartredig yn cael eu cludo mewn hen fws o'r 1920au at Bont Grog Conwy, lle byddant yn dadorchuddio plac coffa.

Dilynir hyn gan barêd o hen geir drwy'r dref. Ar Ddydd Sadwrn Awst 11, bydd y bont ar agor tan 9pm, gyda mynediad am ddim ar ôl 6pm. Mae'r digwyddiad yn cyd-daro â Gŵyl Afon y dref sy'n cynnwys ras cychod hwylio 250 Telford, parêd llusernau a stondinau o gwmpas y cei, ac a fydd yn diweddu gydag arddangosfa tân gwyllt dros y castell gerllaw.

Bydd teithiau tywysedig a sgyrsiau am ddim hefyd ar bob dydd Sul drwy gydol mis Awst ar y bont.

Yn ystod ei fywyd, adeiladodd Thomas Telford dros fil o filltiroedd o ffyrdd, yn cynnwys y brif ffordd o Lundain i Gaergybi. Pan oedd yn gweithio ar y prosiect uchelgeisiol hwn, cafodd ei wahodd i godi pont dros foryd Conwy.

Cynllun gwreiddiol Telford oedd adeiladu pont o haearn bwrw ond newidiodd ei feddwl a phenderfynu creu yr hyn oedd, bryd hynny, yn gynllun llawer mwy arloesol.

Cafodd y bont ei chwblhau ym 1826 a daeth yn gyswllt hanfodol rhwng y dwyrain a'r gorllewin, drwy sicrhau taith gyflymach a mwy diogel ar draws moryd Conwy, a rhoi mynediad haws at y fferi ar draws Môr Iwerddon.

Saif y strwythur nodedig hwn wrth ochr Castell Conwy, safle treftadaeth byd. Bu'n rhaid chwalu rhan o'r castell mewn gwirionedd wrth godi'r bont er mwyn medru angori'r crograffau wrth y creigiau. Cynlluniodd Telford dyrau cynhaliol y bont i gydweddu â thyredau'r castell, dull a oedd yn debyg i un o'u bontydd enwog eraill, Pont Grog Menai.

Erbyn heddiw, mae'r bont yng ngofal yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol ac, am mai 2.5 medr o led yn unig ydyw hi, dim ond ar gerdded y gellir ei chroesi.

Yn ôl David Jennings, ceidwad y bont, mae Conwy yn ymfalchïo yn ei chysylltiadau â'r peiriannydd enwog.

"Mae Thomas Telford yn un o'r peirianwyr pwysicaf a welodd y byd erioed, ac mae'r ffaith fod enghreifftiau mor gain o'i waith i'w gweld yng Nghymru, yn bendant yn werth ei ddathlu".


Cyfrannwch
Cyfrannwch i'r dudalen hon!

Nid ydym yn derbyn sylwadau ar gyfer y dudalen hon bellach.


Lleol i Mi
Radio Cymru
Llyfrau


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy