BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

MAWRTH
18fed Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Oriel yr Enwogion

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

Gogledd Orllewin

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Tywydd / Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Cerddoriaeth

Oriel yr Enwogion

Trefi a Phentrefi

Awyr Agored

Hanes

Lluniau

Gwefannau lleol

Eich Llais Chi

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
»Turn ON
Troi YMLAEN
»What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

Chwaraeon
Richard Tudor
Richard Tudor

Ganwyd: 26 Gorffennaf 1959 yn Llandrindod

Magwyd: Pwllheli

Addysg: Ysgol Gynradd Troed yr Allt, Ysgol Uwchradd Glan y Môr, Pwllheli


Hwyliwr sydd wedi cwblhau dwy ras o amgylch y byd.

Magwyd Richard Tudor ger y môr ym Mhwllheli. Roedd hwylio yn ei waed, gyda'i dad a'i frawd hefyd yn hoff iawn o'r môr.

Roedd yn ddigon ffodus i gael mynychu clwb hwylio yn Ysgol Glan y Môr, Pwllheli, wedi'i chynnal yn wirfoddol gan yr athro gwaith coed, Gwyndaf Huws. Byddai Richard yn ymarfer yng nghychod bach GP14 yr ysgol, a hefyd ar ei Mirror dinghi bach ei hun. Cystadlodd mewn nifer fawr o bencampwriaethau hwylio i blant ysgol drwy Gymru, gyda chefnogaeth lawn ei deulu.

"Dwi'n cofio mynd o un regata i'r llall gyda'r dingi ar do'r car," meddai. "Mi fydda' mam, fy chwaer a fy mrawd ieuengaf yn ista' ar lan y môr wrth i mi a fy mrawd arall gystadlu pan oeddwn i tua 10 neu 11 mlwydd oed."

Gadawodd Richard yr ysgol yn 17 mlwydd oed, wedi syrffedu ar addysg ac yn gwybod i sicrwydd beth oedd am ei wneud â'i fywyd. Sefydlodd ei gwmni ei hun yn gwneud hwyliau a gorchuddion i gychod. Bu'n rhedeg y busnes am bymtheg mlynedd, cyn penderfynu derbyn gwahoddiad i fod yn gapten ar gwch oedd yn mynd i rasio rownd y byd.

Richard Tudor ar fwrdd catamarán yn harbwr Pwllheli.Mae Richard wedi hwylio o amgylch y byd ddwywaith, yn 1992/93 a 1996/97, yn ras Global Challenge gyda British Steel.

Meddai: "Mi wnes i brofi pob emosiwn wrth dreulio wyth mis yn hwylio rownd y byd. Mi fyddwn i'n casáu pob eiliad, wedyn yn mwynhau pob eiliad.

"Mi fyddai pob diwrnod yn wahanol, yn enwedig wrth lanio mewn gwahanol wledydd.

"Dwi'n cofio hwylio i mewn i Rio De Janeiro, efo'r ddelw o Grist yn edrych i lawr o ben y mynydd, a gweld yr holl dlodi yn y ddinas. A hefyd Capetown a Table Top Mountain - roedd yn drawiadol dros ben."

Yn ystod un o'r cyfnodau pan nad oedd yn rasio, hwyliodd i Spitzbergen yn Norwy a glanio ar rew yr Arctig.

Cychwynnodd Richard ar ei drydedd taith o amgylch y byd yn 2000 gyda Thîm Philips, ond y tro yma 'doedd o ddim mor lwcus a bu'n agos at golli ei fywyd ar y daith.

"Roedd ganddon ni gatamarán newydd, wedi'i gwneud allan o carbon fibre, gwerth 2.5 miliwn o bunnau, ond, yn naturiol, roedd rhywbeth yn bod arni," meddai.

Saith can milltir i'r gorllewin o Iwerddon, yng nghanol môr yr Iwerydd, dechreuodd y cwch ddod yn ddarnau.

"Beth wnaeth ein hachub ni yw bod cyfathrebu rŵan mor dda ar y môr," meddai Richard.

"Mi wnaethon ni allu trefnu rendezvous efo llong arall oedd yn digwydd bod ar ei ffordd i Halifax yn Nova Scotia.

"Dwi'n meddwl y buasen ni i gyd wedi marw petaen ni wedi aros ar y catamarán un diwrnod arall.

"Mi suddodd y cwch ac mi wnaethon nhw ffeindio un darn ohoni yn Greenland, a darn arall ar draeth yn Iwerddon."

Mae Richard hefyd wedi bod yn un o drefnwyr Regatta Cymru sy'n cael ei chynnal ym Mae Ceredigion.

Ar ôl wynebu sawl helynt ar y môr, a mwynhau llawer profiad, y wers bwysicaf mae Richard wedi ei dysgu, meddai, ydy i barchu'r elfennau.

"Dysgwch am yr elfennau, eu parchu nhw, a wedyn mynd allan i'w taclo nhw," yw ei neges.

Ar ôl cael cymaint o brofiadau yn hwylio o amgylch y byd, y moroedd o amgylch ei gartref yw'r lle gorau ganddo hyd heddiw. "Gogledd Bae Ceredigion ydy un o'r llefydd prydferthaf i hwylio ynddo," meddai.

"Mae gallu sbïo draw tuag at Eryri a Chadair Idris yn wych. 'Does yna ddim llawer o draffig yma na llanw cryf chwaith ac mae'r gwyntoedd yn eithaf teg. Ar ôl bod i bob man, fan hyn mae fy nghalon i," meddai.


0
C20
Pobol y Cwm0
Learn Welsh0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy