Straeon

Er cymaint y mae'n llawenhau yn llwyddiant Eisteddfod Yr Wyddgrug y mae un ymwelydd â'r Ŵyl yn dal i feddwl i'r Eisteddfod golli cyfle o beidio â mynd i Lerpwl eleni!

Er iddo gael ei siomi pan wrthodwyd gwahoddiad Lerpwl i gynnal Eisteddfod 2007 dywedodd y Parchedig D Ben Rees na fu iddo ddal dig ond ei fod yn gresynu na welodd awdurdodau'r Eisteddfod "bosibiliadau" ei chynnal yno ar drothwy dathliadau Dinas Diwylliant y flwyddyn nesaf.

Agor drysau

"Rydw i'n bendant y byddai'r ymweliad â Lerpwl wedi agor drysau ac wedi bod yn fodd i dynnu sylw eangach at yr Eisteddfod," meddai Mr Rees a fu'n weinidog yn y ddinas am 39 o flynyddoedd.

"Yr ydw i'n cofio newyddiadurwyr blaenllaw fel Hannan Swaffer yn ymweld â'r Eisteddfod a hithau'n cael sylw yn y prif bapurau - ond dyw'r papurau hynny ddim wedi sôn amdani ers blynyddoedd bellach," meddai.

Ychwanegodd y byddai ymweld â Lerpwl nid yn unig wedi tynnu sylw newydd at yr Eisteddfod ond hefyd ddenu cynulleidfa ac ymwybyddiaeth newydd iddi hi.

'Heb weld y posibiliadau'

"Rydw i'n teimlo fod yr Eisteddfod wedi colli cael bod yn rhan o'r flwyddyn diwylliant yn Lerpwl oherwydd nad oedd arweinwyr yr Eisteddfod wedi gweld y posibiliadau ac edrych yn iawn beth ellid ei wneud. Byddai drysau lawer wedi agor," meddai.

Ychwanegodd y byddai wedi bod yn gyfle hefyd i dynnu y cannoedd o Gymry sydd yn Lerpwl at ei gilydd gan gynnwys y rhai hynny nad ydynt yn mynychu sefydliadau Cymreig traddodiadol fel y capeli.

Dathliadau Cymreig

Ond er na chafodd Lerpwl ei Heisteddfod Genedlaethol dywedodd y bydd nifer o weithgareddau Cymreig yn cael eu cynnal yno yn ystod 2008 fel rhan o'r flwyddyn diwylliant gan gynnwys Gŵyl y Glaniad i nodi mai oddi yno yr hwyliodd y Mimosa i Batagonia dros 140 o flynyddoedd yn ôl.

"Dydw i ddim yn meddwl bod y Cymry yn gwerthfawrogi yn iawn gymaint o gyfraniad a wnaeth y Cymry i Lerpwl - a beth yw cyfraniad Lerpwl i Gymru," meddai.