Yn y darn hwn mae'r actor, Dyfan Roberts, yn darllen rhan o stori gyffrous

Geirfa

• milwr
• diflannu
• llefai
• bwtri
• cilagored
• lled y pen
• dychymyg
• gordd
• dudew
• ceryddu
• curo
• erfyn ar
• dwrn
• fferu
• anadlu
• chwys
• gruddiau
• gwalch

Gwrando a deall

1. At ba rif cyfrifodd y milwr?
2. I ble rhedodd e?
3. Oedd ffenest y bwtri ar gau?
4. Sut teimlai e wrth fynd drwy'r ffenest?
5. Faint o olau oedd yn y tŷ?
6. Pwy oedd yn siarad â'i chwaer oddi allan?
7. Beth oedd ei chwaer am ei wneud?
8. Ble aeth e ar flaenau'i draed?
9. Pa sŵn glywodd e yn stafell wely ei dad?
10. Beth agorodd e yn y stafell?
11. Pa ateb gafodd e pan ofynnodd e, "Pwy sy' 'na?"?
12. Beth deimlodd e'n sydyn?

Iaith

a) Pa ymadroddion a ddefnyddiwyd yn y stori i gyfleu:

• yn llydan agored
• calon yn curo'n drwm
• roedd yn hawdd iddo
• diflannwch, ferch
• safodd lle roedd e
• cerdded heb sŵn
• safodd lle roedd e
• rhewodd ei waed
• y cythraul!

b) Pa arddodiaid sy'n dilyn y berfenwau / berfau hyn yn y stori?

• diolch
• aeth
• erfyn
• dal
• gwrando
• gafael
• cau

c) Pa eiriau sydd ag ystyr tebyg?

Tafodaith

Mae Dyfan Roberts yn darllen stori ysgrifenedig. Pa wahaniaethau ydych chi'n eu gweld rhwng iaith y stori ac iaith lafar bob dydd? Gwnewch restr o'r prif bwyntiau.

Trafod

1. Mae Dyfan Roberts yn darllen stori ysgrifenedig. Pa wahaniaethau ydych chi'n eu gweld rhwng iaith y stori ac iaith lafar bob dydd? Gwnewch restr o'r prif bwyntiau.
2. Stori arswyd yw hon. Pa elfennau yn y sgrifennu a'r adrodd sy'n peri ei bod yn gyffrous? Trafodwch.
3. Adroddwch stori am rywbeth cyffrous rydych chi wedi ei glywed neu sydd wedi digwydd i chi'n bersonol.
4. Mae darllen ar goedd yn sgil anodd. Dewiswch ddarn o stori / nofel i'w ddarllen yn uchel.

Ymadroddion

• diolch i'r drefn!
• diolch byth!
• diolch i'r nefoedd!
• diolch i Dduw!
• diolch i'r mawredd!

Ysgrifennu

1. Ysgrif am unrhyw ddigwyddiad arswydus / cyffrous.
2. Stori yn gorffen. "a fferodd fy ngwaed".

Trawsgrifiad

Cyn i'r milwr gyfri pump, roedd y ddau wedi diflannu rownd cornel y stryd. 'O, be wnawn ni?', llefai Jean wrth i Emile ei thynnu ar ei ôl drwy'r tywyllwch. Rhedodd nes dod i ardd gefn ei gartref. Diolchodd i'r drefn nad oedd gwylwyr y fan honno hefyd ac aeth at ffenest y bwtri. Yr oedd yn gil-agored, ac wedi ei hagor led y pen, arhosodd Emile am eiliad i wrando, ei goes dros y silff. Roedd bron yn sicir iddo glywed sŵn rhywun yn symud yn y tŷ. "Na, dychymyg," meddai wrtho'i hun. Yna, â'i galon fel gordd, aeth drwy'r ffenestr yn ofalus. Nid oedd drafferth yn y byd iddo deimlo'i ffordd o gwmpas y tŷ mewn tywyllwch dudew.

"O'r golwg, ferch. Wyt ti'n clywed?"

Clywodd leisiau'r milwyr yn ceryddu ei chwaer oddi allan. Arhosodd yn ei unfan am eiliad i wrando ar Jean yn erfyn am gael mynd i mewn drwy'r drws i'w chartre." Da iawn Jean", meddai'n isel, "dal di atyn nhw. Fydda i ddim yn hir nawr". Yna, i fyny'r grisiau ag ef ar flaenau ei draed. Agorodd ddrws ystafell wely ei dad a sefyll yno yn y tywyllwch yn gwrando ar ei galon yn curo fel drwm. Yna, teimlodd ei ffordd tua'r drôr. Gafaelodd yn y dwrn a'i agor ac yna fferu am eiliad. Roedd y sŵn i'w glywed eto. Sŵn fel petai rhywun yn anadlu'n drwm yn yr ystafell.

"Pwy sy' 'na?" mentrodd ofyn, ei lais yn ddieithr hollol iddo. Ond ni ddaeth ateb o unman. Chwiliodd y drôr yn frysiog, y chwys yn rhedeg yn oer i lawr ei ruddie. Yna, gwaeddodd yn uchel wrth deimlo llaw galed yn cau am ei law yntau. "Dim un gair, y gwalch."

Noder

Nod y trawsgrifiadau hyn yw adlewyrchu'n gywir yr hyn a glywir ar y crynoddisgiau. Nid yw siaradwyr y Gymraeg, yn fwy na siaradwyr unrhyw iaith arall, yn llefaru'n ramadegol gywir bob amser ac oherwydd hynny ceir enghreifftiau o iaith wallus. Gall y rhain fod yn adnodd gwerthfawr i'r tiwtor ac yn brawf i'r dysgwr nad yw gwneud camgymeriadau yn rhwystr bob amser i gyfathrebu effeithiol. Ar dro, gellir tynnu sylw at wall a manteisio arno i danlinellu ambell bwynt. Greddf y tiwtor a'i adnabyddiaeth o'i ddosbarth fydd yn penderfynu pryd y dylid gwneud hyn ai peidio.