BBC - De Orllewin - Chwedl Morwyn Llyn y fan

Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig

Hanes Lleol

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

Cymru

Cymru

»

De Orllewin

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Bywyd Bro

Digwyddiadau

Trefi

Papurau Bro

Oriel yr Enwogion

Hanes

Lluniau

Natur

Gwegamerâu

Eich Llais

OFF / I FFWRDD

»	Turn ON Troi YMLAEN

»	What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

	Chwedl Morwyn Llyn y Fan Fach Dyma luniau gan ddisgyblion blwyddyn 5 a 6 Ysgol Gymraeg Teilo Sant, Llandeilo yn adrodd chwedl Morwyn Llyn y Fan Fach. Cliciwch ar y lluniau i'w gweld yn fwy, ac i ddarllen y chwedl yn llawn.


	Yng nghanol mynyddoedd Sir Gâr, mae llyn unig o'r enw Llyn y Fan Fach. Ger y llyn, roedd ffermwr ifanc yn byw gyda'i fam. Roedd ei dad wedi marw.		Un prynhawn braf roedd e'n gofalu am y gwartheg ar lan y llyn. Dychmygodd iddo weld wyneb merch yn y dŵr. Roedd yn dlws iawn. Pan edrychodd eto, nid oedd yn gallu gweld dim byd heblaw am y dŵr.			Dychwelodd y bachgen i'r llyn y diwrnod wedyn. Roedd yr haul yn disgleirio, ac i ddechrau doedd dim sôn am yr wyneb yn y dŵr. Yna gwelodd y ferch yn eistedd ar lan y dŵr yn cribo'i gwallt.

	Roedd gan y bachgen ddarn o fara a chaws yn ei boced, a chynigodd nhw iddi. Daeth hi'n nes, doedd hi ddim eisiau'r bara a meddai "Cras dy fara, nid hawdd fy nala." Yna diflannodd yn ôl i'r llyn.		Drannoeth, dychwelodd y ffermwr gyda thoes. Roedd ei fam wedi dweud wrtho am fynd â bara heb ei grasu y tro hwn. Doedd dim sôn am y ferch. Yna yn y prynhawn dychwelodd y ferch a chynigodd y toes iddi. "Llaith dy fara, ti ni fynna," meddai hi.			Y diwrnod wedyn, roedd hi'n bwrw glaw ac roedd niwl dros y mynyddoedd, a'r dŵr yn dywyll. Daeth y bachgen â thorth arall y tro hwn yr oedd ei fam wedi ei phobi iddo. Doedd hon ddim yn rhy gras nac yn rhy llaith. Ond doedd dim sôn am y ferch.

	Yn y prynhawn gwelodd y ferch ac estynnodd y bara iddi. Bwytaodd hi'r bara ac fe ofynnodd y ffermwr iddi ei briodi. A chytunodd y ferch. Dywedodd y byddai hi'n aros yn ffyddlon iddo hyd nes y byddai yn ei tharo dair gwaith heb achos.		Diflannodd, yna ail ymddangos â merch arall a edrychai yn union fel hithau. Roedd ei thad gyda hi hefyd, hen ddyn â gwallt gwyn. Dywedodd wrth y bachgen y cai briodi ei ferch os allai ddweud pa un o'r ddwy efeilles oedd ei gariad. Dewisodd y ferch gywir.			Roedd y ddau'n byw yn hapus mewn ffermdy ger Myddfai gyda'u tri mab. Un diwrnod, roedden nhw mewn angladd a dechreuodd y ferch chwerthin. Tarodd ei gŵr hi'n ysgafn ar ei hysgwydd. Dyma'r tro cyntaf iddo ei tharo, dim ond dwy waith oedd ar ôl.

	Un noson, daeth y ffermwr â phedol ceffyl i'r tŷ. Cyffyrddodd ag ysgwydd ei wraig gyda'r bedol yn chwareus. Dyma'r ail dro iddo ei tharo. Addawodd na fyddai byth yn ei tharo eto neu byddai'n rhaid iddi ddychwelyd i'r llyn.		Roedd y ddau'n hapus iawn gyda'i gilydd am amser hir. Un diwrnod roedden nhw'n mynd i fedydd ar eu ceffylau. Taflodd y ffermwr ffrwyn y ceffyl at y ferch. Trawodd yn erbyn ei choes mewn camgymeriad. Roedd wedi ei tharo am y trydydd tro.			Rhaid oedd i'r ferch ddychwelyd i'r llyn. Rhedodd nerth ei thraed ac aeth yr anifeiliad gyda hi yn ôl i Lyn y Fan Fach a diflannodd am byth. Aeth y ffermwr i lan y llyn sawl tro wedi'r diwrnod hwnnw i geisio gweld y ferch, ddaeth hi byth i'r golwg eto.



	Chwedl Morwyn Llyn y Fan Chwedlau lleol Hanes lleol Gwefan Llandeilo



	Gwefan Ysgol Gymraeg Teilo Sant

	Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol

About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy