BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Oriel yr Enwogion

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

De Orllewin

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Bywyd Bro

Digwyddiadau

Trefi

Papurau Bro

Oriel yr Enwogion

Hanes

Lluniau

Natur

Gwegamerâu

Eich Llais

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
»Turn ON
Troi YMLAEN
»What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

Chwaraeon
Alan Jones wrth y llain
Alan Jones

Ganwyd: Tachwedd 4, 1938

Magwyd: Felindre, Abertawe


Cricedwr

Mewn gyrfa a barodd rhwng 1957 a 1983, sgoriodd Alan Jones 34,056 o rediadau ar gyfartaledd o 33.03, ac fe sgoriodd gant o rediadau neu fwy ar 52 o achlysuron.

Sgoriodd gant neu fwy mewn dau fatiad yn yr un gêm dair gwaith, am y tro cyntaf yn erbyn Gwlad yr Haf yn Glastonbury ym 1963 (187* a 105*). Doedd e ddim wedi bod yn chwarae'n gyson ar y pryd, ond fe gafodd ei gyfle i ddychwelyd i'r tîm ar gyfer y gêm honno oherwydd anaf i Gilbert Parkhouse. Sgoriodd 92 yn erbyn India'r Gorllewin yn yr un tymor. Sgoriodd 132 a 156* yn erbyn Swydd Efrog ym Middlesbrough ym 1976 a 147 a 100 yn erbyn Hampshire ar gae San Helen ym 1978.

Llwyddodd i sgorio 1,000 o rediadau mewn tymor 23 o weithiau, ac ym 1970, cyrhaeddodd y nod cyn diwedd mis Mai.

Daeth ei dymhorau mwyaf llewyrchus ym 1965, gyda 1,865 o rediadau, a 1966 pan sgoriodd 1,805 o rediadau.

Mae'n siwr y bydd Alan Jones yn cael ei nodi yn y llyfrau hanes yn bennaf am ei ran yn y bartneriaeth o 330 gyda Roy Fredericks yn erbyn Swydd Northampton yn San Helen ym 1972. Cymaint oedd gwerthfawrogiad y dorf nes bod carfan ohonyn nhw wedi penderfynu casglu arian i'w roi i'r ddau fatiwr. Dyma ddechrau'r system o ddewis chwaraewr am flwyddyn ddysteb, ac achlysur sefydlu clwb cefnogwyr Orielwyr San Helen.

Yn un o 11 o blant, roedd hi bron yn anochel y byddai Alan Jones, ynghyd â'i frawd Eifion, yn mentro i fyd criced. Yn 18 oed, ymunodd â Morgannwg ym 1957 am flwyddyn cyn mynd i'r fyddin am ddwy flynedd. Dychwelodd i Forgannwg ym 1960 dan adain Wilf Wooller. Enillodd ei gap ddau dymor yn ddiweddarach ar ôl sgorio'i gant cyntaf dros y sir.

Oherwydd ei ddoniau naturiol yn erbyn bowlwyr cyflym, roedd yn cael ei ystyried fel posibilrwydd i agor y batiad dros Loegr erbyn canol y 1960au, nid lleiaf oherwydd ei fatiad o 161* yn erbyn bowlwyr enwog India'r Gorllewin.

Roedd llygaid y byd arno ym 1968, wrth i Forgannwg chwarae yn erbyn Awstralia ar gae San Helen. Sgoriodd 99 cyn cael ei ddal ar y ffin yn anelu am ei gant ag ergyd fawr.

Cafodd ei ddewis i gynrychioli Lloegr ym 1970 mewn gêm gyfeillgar answyddogol yn erbyn tîm Gweddill y Byd. Penderfynwyd na fyddai'r chwaraewyr yn derbyn cap ar gyfer y gêm, ac felly dilewyd y cofnodion o'r llyfrau hanes.

Mae nifer o arbenigwyr a sylwebwyr ar hyd y blynyddoedd wedi honni mai'r ffaith bod Jones wedi chwarae dros Forgannwg sy'n gyfrifol am y ffaith na chafodd ei ddewis dros Loegr. Ar y pryd, roedd nifer fawr o'r chwaraewyr yn chwarae dros siroedd Llundain, ac mae nifer o chwaraewyr Morgannwg wedi cael eu hanwybyddu byth ers hynny am yr un rheswm, yn ôl rhai.

Cafodd Alan Jones ei benodi'n gapten ar Forgannwg ym 1976, ac fe arweiniodd y sir yn Lord's yn rownd derfynol Cwpan Gilette flwyddyn yn ddiweddarach. Cafodd ei enwi'n un o bump chwaraewr y flwyddyn gan Wisden, cyn colli'r gapteniaeth ar ddiwedd 1978.

Penderfynodd ymddeol ar ddiwedd tymor 1983, cyn mentro i fyd hyfforddi. Cafodd ei benodi'n hyfforddwr ar ail dîm Morgannwg yn fuan wedyn. Derbyniodd MBE gan y Frenhines yn yr un flwyddyn am ei wasanaeth i fyd criced.

Daeth ei yrfa i ben ag yntau'n cael ei adnabod fel y chwaraewr i sgorio'r nifer fwyaf o rediadau yng ngêm y siroedd heb dderbyn cap dros Loegr.


0
C20
Pobol y Cwm0
Learn Welsh0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy