Cafodd Eluned Phillips, y bardd a'r cofiannydd ei geni yng Nghenarth ym 1915.

Dechreuodd ar ei gyrfa lenyddol drwy fod yn golofnydd i gylchgronnau Saesneg eu hiaith, ac yna ym Mharis lle ddaeth i gysylltiad ag Edith Piaf, y gantores Ffrengig fyd-enwog, yr artist Picasso a Maurice Chevalier.

Ymhlith ei chyfeillion roedd Augustus John, ac mae'n debyg iddi ddod i gysylltiad â Dylan Thomas yn ddiweddarach, er ei diffyg hoffter ohono.

Cafodd ei hurddo'n aelod o'r Orsedd yn y 1930au, ac mae hi'n perthyn i garfan unigryw o ychydig lenorion benywaidd sydd wedi dod i'r brig yng Nghoron yr Eisteddfod.

Cafodd lwyddiant yn yr Eisteddfod ym 1967 a 1983.

Cyhoeddodd ei hunig gyfrol lenyddol, 'Cerddi Glyn y Mêl' ym 1985.

Lluniodd gofiant hefyd i Dewi Emrys ym 1971, a'i hunangofiant ei hun - The Reluctant Redhead / Hunllef Cochan yn 2007.

Credir mai hi oedd aelod hynaf yr Orsedd adeg ei marwolaeth ym mis Ionawr 2009.