BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Oriel yr Enwogion

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

De Orllewin

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Bywyd Bro

Digwyddiadau

Trefi

Papurau Bro

Oriel yr Enwogion

Hanes

Lluniau

Natur

Gwegamerâu

Eich Llais

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
»Turn ON
Troi YMLAEN
»What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

Bywyd Cyhoeddus
Michael Howard
Michael Howard

Ganwyd: Gorffennaf y 7fed, 1941

Magwyd: Gorseinon

Addysg: Ysgol Ramadeg Llanelli


Y Cymro cyntaf i arwain y Blaid Geidwadol

Ganwyd Michael Howard yn 1941, yn fab i fewnfudwyr o Romania. Symudodd ei deulu o Romania er mwyn osgoi erchyllderau'r Natsiaid ar gyfandir Ewrop. Ar gyrraedd Llanelli, newidodd y teulu ei henw o Hecht i fod yn Howard, a sefydlodd tad Michael siop lewyrchus yn ganol y dref.

Derbyniodd Michael Howard ei addysg yn Ysgol Ramadeg Llanelli, cyn mynd ymlaen i dderbyn ei addysg bellach yng Ngholeg Peterhouse, Caergrawnt. Yn 1962, etholwyd Michael yn Lywydd Undeb Caergrawnt.

Ar ol gadael y Brifysgol, cychwynodd ar yrfa lwyddiannus ym myd y gyfraith. Cafodd ei alw i'r Bar yn 1964, a'i benodi yn QC yn 1982.

Etholwyd ef yn aelod seneddol dros etholaeth Folkestone and Hythe yng Nghaent yn 1983. Dros y bum mlynedd ar hugain nesaf byddai Michael Howard yn weinidog mewn tri llywodraeth geidwadol, o dan dau Brif Weinidog gwahanol.

Bu'n weinidog yn y Swyddfa Fasnach a Swyddfa yr Amgylchedd o dan y Prif Weinidog Margaret Thatcher. Ymunodd yn llawn â'r Cabinet yn 1990, pan gafodd ei benodi yn Ysgrifennydd Gwladol ar gyfer Cyflogaeth. Serch hynny, ni ragorodd yn y swydd yma, wrth i'r canran o'r boblogaeth allan o waith godi'n sylweddol.

Wedi'r etholiad cyffredinol yn 1992, penodwyd Michael Howard gan John Major y Prif Weinidog yn Ysgrifennydd Gwladol â chyfrifoldebau am yr Amgylchedd. Cynrychiolodd y Deyrnas Unedig yng Nghynhaedd y Byd yn Rio, Brasil, gan ddwyn perswad ar America i fynychu'r gynhadledd yn ogystal.

Yn Mai 1993 penodwyd ef i un o swyddi pwysicaf y cabinet, i swydd yr Ysgrifennydd Cartref. Rhagorodd yn y swydd yma dros y bedair blynedd nesaf, wrth i drosedd ostwng gan 18%. Nid oedd yr un rhagesiampl yn y llyfrau hanes.

Yn dilyn crasfa ei blaid yn etholiad cyffredinol 1997, pan etholwyd Llywodraeth Lafur am y tro cyntaf mewn deunaw mlynedd, fe gystadlodd Michael am arweinyddiaeth ei blaid. Daeth yn olaf yn yr ornest yma, ac etholwyd cyn Ysgrifennydd Gwladol Cymru, William Hague, yn arweinydd newydd y Blaid Geidwadol.

Gwasanaethodd Michael ei blaid mewn amryw o ffyrdd dros y blynyddoedd nesaf.

Bu'n lefarydd am faterion tramor am gyfnod, cyn ymddeol o'r faenc flaen yn annisgwyl yn 1999. I bob pwrpas roedd ei yrfa wleidyddol ar ben.

Ond yna yn Mis Medi 2001, dychwelodd i'r faenc flaen o dan arweinyddiaeth Iain Duncan Smith, gan gysgodi Gordon Brown y Canghellor. Ennillodd edmygedd a chanmoliaeth mawr o'r wasg am ei berfformiad yn rhinwedd ei swydd newydd.

Ac yntai wedi dod yn olaf yn yr etholiad i ddewis arweinydd yn 1997, Howard oedd y dewis unfrydol yn 2003, ar ol pleidlais o ddiffyg-hyder yn yr arweinydd Iain Duncan Smith.

Methodd ag ennill yr etholiad cyffredinol yn 2005, serch hynny, fe ennillodd y blaid am y tro cyntaf mewn 22 mlynedd nifer sylweddol o seddi newydd. Mewn gwirionedd, pe byddai ond 14,500 o bleidleiswyr wedi newid y ffordd wnaetho nhw bleidleisio, ni fyddai Tony Blair wedi ennill mwyafrif yn yr etholiad cyffredinol hwnnw.

Roedd Howard yn andros o siomedig gyda'r canlyniad, ac, gan ystyried y byddai bron yn 70 mlwydd oed erbyn yr etholiad nesaf, penderfynodd ildio yr awennau fel arweinydd.

Bu'n arweinydd am ychydig dros dwy flynedd yn unig. O ran ei etifeddiaeth i'r blaid, fe adawodd blaid mwy disgybledig, proffesiynol ac unedig ar ei ôl. Mae'r arweinydd newydd David Cameron i weld yn dwyn-ffrwyth o'r etifeddiaeth yma heddiw.

Mae Michael Howard yn parhau i gynrychioli etholaeth Folkestone and Hythe yn San Steffan. Cadarnhaodd yn ddiweddar serch hynny y bydd yn ymddeol o San Steffan adeg yr etholiad cyffredinol nesaf.

O ran diddordebau, mae Michael yn gefnogwr selog o Glwb Pel Droed Lerpwl. Ef yw hyfforddwr tïm pêl droed yr Aelodau Seneddol yn ei gornest flynyddol yn erbyn tïm pêl droed aelodau o'r wasg!

Mae Michael yn briod â Sandra ers dros 30 o flynyddoedd. Mae ganddynt blant a llysblant.


Cyfrannwch
Cyfrannwch i'r dudalen hon!

Ychwanegwch eich sylwadau i'r dudalen fan hyn:
Enw a lleoliad (e.e. Angharad Jones o Hwlffordd):

Sylw:




Mae'r BBC yn cadw'r hawl i ddewis a golygu sylwadau. Darllenwch sut i wneud y siwr caiff eich sylwadau eu cyhoeddi. I anfon cyfraniad mwy, cysylltwch â ni.


0
C20
Pobol y Cwm0
Learn Welsh0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy